II FZ 812/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 908/11 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 kwietnia 2011r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia umorzyć postępowanie zażaleniowe. II FZ 812/11 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 października, sygn. akt I SA/Wr 908/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 kwietnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym: W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2011 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu możliwości wyrządzenia przez jej wykonanie nieodwracalnej szkody. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wraz z małżonką zostali zobowiązani, decyzjami organów podatkowych obejmujących lata 2004-2007, do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie przekraczającej 2.000.000 zł bez odsetek. Dodatkowo Wnioskodawca podał, iż uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego, z którego przychody mają charakter sezonowy oraz wskazał, iż niektóre roszczenia Skarbu Państwa zostały już zabezpieczone poprzez ustanowienie hipoteki na działkach gruntu. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, iż Wnioskodawca nie przedstawił pełnego obrazu swojej sytuacji finansowej. Następnie, w piśmie procesowym z dnia 22 sierpnia 2011 r. Skarżący sformułował kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym to wyjaśnił, iż prowadzone gospodarstwo rolne, będące współwłasnością małżeńską, zajmuje się produkcją roślinną, a uzyskiwany z niego dochód (ok. 5.000 zł) jest jedynym źródłem utrzymania jego czteroosobowej rodziny. W uzasadnieniu podniósł ponadto, iż rocznie płaci ok. 400.000 zł z tytułu ciążących na nim zobowiązań podatkowych oraz z uwagi na dotknięcie gospodarstwa klęską susz małżonkowie byli zmuszeni do zaciągnięcia kredytu klęskowego w wysokości 673.000 zł. Reasumując Skarżący wyjaśnił, iż pokrycie określonego przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji zobowiązania spowodowałoby znaczne osłabienie zdolności do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a nawet mogłoby doprowadzić do jego likwidacji. We wniosku wskazał także, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. podjął czynności zabezpieczające, składając kolejne wnioski o ustanowienie hipoteki przymusowej na majątku małżonków oraz załączył kserokopię dokumentów potwierdzających prawdziwość złożonych przez niego wyjaśnień. Postanowieniem z dnia 10 października 2011r. Sąd pierwszej instancji ponownie odmówił wstrzymania wykonania decyzji, powołał treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") i w tym kontekście stwierdził, iż przedstawione we wniosku okoliczności oraz przedłożone do akt sprawy dokumenty nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego. Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił niedokonanie oceny zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o analizę wniosku oraz przedłożonych dokumentów źródłowych, a w istocie naruszenie obowiązku Sądu do rozpoznania wniosku zgodnie z wymogami prawa. Skarżący stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji nie dostrzega różnicy pomiędzy instytucją prawa pomocy a instytucją wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu oraz pozbawił szczególnego znaczenia, nadanego przez ustawodawcę instytucji wstrzymania wykonania decyzji poprzez rozpatrzenie wniosku po tak długim upływie terminu. W piśmie z dnia 6 grudnia 2011 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie o wstrzymaniu z urzędu wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 kwietnia 2011 r., nr [...] z uwagi na dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na majątku Skarżącego w kwocie 803.707,50 zł na rzecz Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd umarza postępowanie sądowoadministracyjne, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż podane w pkt 1 i 2 tego przepisu. Umorzenie postępowania polega na przerwaniu i zakończeniu postępowania z uwagi na wystąpienie zdarzeń, które uniemożliwiają rozstrzygnięcie o istocie sprawy stanowiącej przesłankę wniesienia środka zaskarżenia. Umorzenie postępowania następuje z powodu jego bezprzedmiotowości. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych w postępowaniu przed sądem bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy toku postępowania wystąpią zdarzenia, które powodują trwałą niemożność dalszego jego prowadzenia ( por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 487/07, niepubl.). Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, iż przedmiotem zażalenia była odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, której to decyzji wykonanie, już po wniesieniu zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W., wstrzymano z urzędu na skutek ustanowienia zabezpieczenia na majątku Skarżącego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie organu podatkowego doprowadziło do wygaśnięcia przedmiotu toczącego się postępowania, a tym samym spełnienia przesłanek z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wykonanie zaskarżonej decyzji zostało bowiem wstrzymane przez organ podatkowy do dnia uprawomocnienia się wyroku wydanego przez sąd administracyjny (art.239f § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 oraz art. 197 § 2 p.p.s.a. , orzekł jak w sentencji.