VII SA/Wa 1061/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. K., E. K., A. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną [...] marca 2011r. ma podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku M. i E.K. i A. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z [...] stycznia 2011r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2011r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2009r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że objęta wnioskiem decyzja jest zgodna z prawem. Podał także, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 19 sierpnia 2009r. stwierdzono, że na działce o nr ewid. [...] w miejscowości B., gmina [...] (stanowiącej własność D. i W. T.) znajduje się parterowy budynek mieszkalny o wymiarach 9,00 m x 7,20 m, wykonany z bali drewnianych na podmurówce z cegły pełnej, posiadający dach dwuspadowy, ze spadkiem jednej połaci dachu w kierunku działki sąsiedniej nr [...] ( stanowiącej współwłasność M. i E. K. oraz A. G.). Budynek mieszkalny został wybudowany ponad sto lat temu. W wyniku scalenia gruntów, przeprowadzonego przez Urząd Gminy w [...], nastąpiła zmiana granic działek sąsiednich w drodze dobrowolnej ugody. Tym samym lokalizacja spornego budynku w stosunku do granicy działki uległa zmianie, a obiekt usytuowany jest obecnie przy wjeździe na działkę nr [...], z wystającym około 40 cm na sąsiednią działkę okapem. Wody opadowe z połaci dachu budynku nie są odprowadzane na działkę własną. W toku prowadzonego postępowania, PINB w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. ( utrzymaną w mocy decyzją [...] WINB z dnia [...] lutego 2010r.), wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał D. i W. T., w terminie do dnia 30 kwietnia 2010r, zamontować rynnę dachową i rurę spustową ( od strony działki nr ewid. [...]) oraz odprowadzić wody opadowe z połaci dachu budynku mieszkalnego na teren działki własnej, nr ewid. [...]. Organ podał, że stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowane (tj. Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Stosownie do § 29 w/w rozporządzenia, dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiednich nieruchomości jest zabronione. A więc w przypadku wystąpienia choćby jednej z przesłanej wymienionych w przepisie art. 66 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W świetle powyższego brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] lutego 2010r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji PINB w [...] z dnia [...] grudnia 2009r., gdyż nie są one obarczone żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności tych decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. i E. K. i A. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję własna, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 66 § 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym wszczętym wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zgodnie z którą decyzje te nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach w trybie określonym w k.p.a. Jedną z form wzruszenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności, jeżeli została ona dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: wydana została z naruszeniem przepisów w właściwości, wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, w razie wykonania wywoływałaby czyn zagrożony kara, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Powyższy przepis określa zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość jego naruszenie i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985, s. 237, por. także Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - B. Adamiak, J. Borkowski. Wydawnictwo C.H. Beck - Warszawa 1996, s. 716-721). Przy czym nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania, organ nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności. Konkludując, należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować stwierdzeniem nieważności. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że organ dokonywał oceny ( pod kątem wad z art. 156 § 1 k.p.a.) decyzji wydanej na podstawie art. 66 § 1 prawa budowlanego wobec tego, oceniając objętą wnioskiem decyzję organ w pierwszej kolejności powinien wziąć pod uwagę, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane dotyczy takich stanów faktycznych, kiedy to obiekt budowlany ze względu na jego niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do takiego stanu, iż znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. W przepisie tym zatem chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu. Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, nie ma bowiem żadnych zarzutów, że do niezgodności z przepisem § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. o warunkach technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie doprowadziło niewłaściwe użytkowanie budynku. Podkreślenia wymaga, iż omawiany przepis znajduje się w rozdziale 6 ustawy -Prawo budowlane zatytułowanym: "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy natomiast rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis art. 66 Prawa budowlanego służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1, będzie zatem z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż na skutek nowelizacji na mocy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 718) od 11 lipca 2003r. zmieniła się treść art. 61, który w nowym brzemieniu odsyła w zakresie kryteriów utrzymania i użytkowania obiektów budowlanych do zasad sformułowanych w art. 5 ust. 2 ustawy. Zgodnie zaś z tym przepisem obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż art. 5 określający warunki, jakie powinien spełniać budynek na etapie projektu i budowy oraz użytkowania uległ istotnej zmianie i w obecnie obowiązującym (od 11 lipca 2003r. ) brzmieniu do poszczególnych etapów stosuje inne kryteria. Przed nowelizacją przepis ten przewidywał, iż zarówno projektowanie i budowa, jak i użytkowanie oraz utrzymanie obiektu musi być zgodne z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. W chwili obecnej art. 5 nie zawiera normy nakazującej użytkowanie i utrzymanie obiektu budowlanego zgodnie z przepisami techniczno -budowlanymi, to kryterium odnosi jedynie do wcześniejszych etapów, a więc do projektowania i budowy. W stanie prawnym sprzed nowelizacji rzeczywiście mogły więc zachodzić wątpliwości, czy przez zawarte w art. 66 Prawa budowlanego pojęcie "nieodpowiedni stan techniczny" nie należałoby rozumieć nie tylko przypadki, gdy na skutek użytkowania nastąpiło pogorszenie właściwości użytkowych czy sprawności technicznej budynku, lecz również sytuacje, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że użytkowany budynek nie odpowiada wymaganiom technicznym określonym powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. W obecnym stanie prawnym nie może już budzić wątpliwości, że pojęcia "nieodpowiedni stan techniczny budynku" nie należy odnosić do sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego wykryje w użytkowanym budynku nieprawidłowości w odniesieniu do wymagań technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W tym stanie rzeczy obowiązkiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego była ocena decyzji objętej wnioskiem pod kątem przesłanek z art. 66 Prawa budowlanego i ustalenie, czy weryfikowana decyzja, w określonym stanie faktycznym, jest obarczona którąś z wad z art. 156 1 k.p.a. Tego organy nie dokonały. Ponownie rozpatrując wniosek 0 stwierdzenie nieważności decyzji PINB w [...] , obowiązkiem organów będzie uwzględnić powyższe uwagi Sądu. Z powyższych względów wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145a § 1 lit. a 1 art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.