I OSK 194/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2083/11 o odrzuceniu skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na pismo Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nieruchomości warszawskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2083/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na pismo Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nieruchomości warszawskiej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż będące przedmiotem zaskarżenia, pismo Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011 r. nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Skargę uznano zatem za niedopuszczalną. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wnosząca skargę kasacyjną Spółdzielnia wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." poprzez błędną jego wykładnię i uznanie za niedopuszczalne złożenie skargi na pismo z dnia 30 czerwca 2011 r., podczas gdy pismo organu będące przedmiotem zaskarżenia mieści się w katalogu działań administracji mogących stanowić podmiot kontroli sądowej. W uzasadnieniu Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] podniosła, że pismo organu z dnia [...] czerwca 2011 r. posiada wszystkie cechy, które zgodnie z piśmiennictwem i orzecznictwem niezbędne są aby złożyć skargę na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zostało podjęte ono bowiem w sprawie indywidualnej, sprawa ma charakter publicznoprawny, a działanie władczy albowiem dotyczy przyznania własności czasowej (użytkowania wieczystego) nieruchomości, ewentualnie przyznania gruntu zamiennego. Pismo to dotyczy także uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa: dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W rezultacie w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. podjęto rozstrzygnięcie pozbawiające przyznania Spółdzielni gruntu zamiennego i pośrednio własności czasowej, gdyż stwierdzono, że brak jest wniosku o przyznanie własności czasowej a złożony został wniosek o wydanie gruntu zamiennego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje on sprawę w granicach tej skargi biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Zakres działania sądów administracyjnych na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został ukształtowany szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych, jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej wyznaczony przez art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty, jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pismo Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011 r. nie znajduje się w tym katalogu. Pismo to ma bowiem charakter informacyjny, nie jest decyzją administracyjną, ani też innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., co oznacza, iż nie mogło ono stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że dany akt lub czynność powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać (lub nie) obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Oznacza to, że rozstrzygnięcie administracyjne nakłada na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, który to obowiązek powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości interpretacji. Musi więc istnieć związek między ustaleniem, bądź potwierdzeniem określonego obowiązku lub uprawnienia (lub ich odmową) a możliwością realizacji takiego uprawnienia, czy obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W niniejszej sprawie pisma Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011r., zawierającego informację, że przepis art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie nakłada na organ obowiązku przyznania gruntu zamiennego, a jedynie stwarza możliwość jego przyznania w miarę posiadania zapasu gruntów nie można uznać za "inny akt lub czynność" określoną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Na powyższe zwrócił również uwagę pełnomocnik wnoszącej skargę kasacyjną Spółdzielni w piśmie z dnia 25 lipca 2011 r. skierowanym do Prezydenta m. st. Warszawy zatytułowanym "Ostateczne, przesądowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". W piśmie tym pełnomocnik strony domagał się rozpoznania wniosku z dnia 28 czerwca 1948 r. i wydania decyzji administracyjnej przyznającej bądź odmawiającej przyznania własności czasowej, podkreślając że pismo z dnia [...] czerwca 2011 r. nie spełnia wymogów formalnych decyzji i nie może być uznane za prawidłowy akt działania administracji, kiedy to organ władczo decyduje o prawach bądź obowiązkach strony. Wobec powyższego nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie. Na marginesie zauważyć należy, iż jak wynika z akt sprawy, wniosek strony z dnia 28 czerwca 1948 r. został rozpoznany przez Prezydenta m. st. Warszawy decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...], którą umorzono postępowanie administracyjne dotyczące gruntu oznaczonego jako nieruchomość hip. [...], położonego przy ul. [...] - jako bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.