I OZ 1088/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 605/11 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 605/11 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odprawy z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 września 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy od wyroku tego Sądu z dnia 10 sierpnia 2011 r. w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie odprawy z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2011 r. w zakresie utrzymującym w mocy pkt 1 decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie określonym w pkt 1. W dniu [...] września 2011 r. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Skarga ta została podpisana przez Dowódcę Pomorskiego Okręgu Wojskowego gen. bryg. Z.D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 28 września 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną organu II instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została sporządzona osobiście przez Dowódcę Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy, a nie jak wymaga tego przepis art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", przez radcę prawnego lub adwokata, przy czym mając na uwadze, iż względem wnoszącego skargę kasacyjną nie ma zastosowania zwolnienie z obowiązku skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego określone w art. 175 § 2 P.p.s.a. W związku z czym skarga kasacyjna, na podstawie art. 178 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zażalenie na powyższe postanowienie w imieniu Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy wniósł radca prawny kmdr J. G., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, iż skarga kasacyjna została osobiście opracowana i wykonana przez radcę prawnego, który posiada pełnomocnictwo w niniejszej sprawie, co potwierdza wpis na dole drugiej strony przesłanej skargi – J.G.410 040. Stwierdzono również, że skarga kasacyjna została podpisana przez Dowódcę Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy, ponieważ pełnomocnik nie był w tym czasie na bieżąco obecny w jednostce. Wskazano także, że Sąd nie powiadomił skarżącego o zaistniałym braku, a gdyby to uczyniono błąd zastałby przez niego uzupełniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Stosownie zaś do art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Powołana ustawa wprowadza od tej zasady wyjątek, dopuszczając w art. 175 § 2 i 3 sporządzenie skargi kasacyjnej przez inne, wymienione w tych przepisach osoby. Z powyższego wynika, iż skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym związanym z wysokimi wymogami formalnymi. Świadczy o tym nie tylko ustawowe określenie dopuszczalności sporządzenia skargi kasacyjnej wyłącznie przez profesjonalnych pełnomocników prawnych, lecz również forma, jakie pismo zwane skargą kasacyjną musi spełniać. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została sporządzona przez Dowódcę Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy. Wskazuje na to podpis, którym opatrzona jest skarga, jak również określenie organu administracji jako Skarbu Państwa – Dowództwa Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy, bez wskazania profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego powyższy organ. W orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowany jest pogląd, że przez sporządzenie skargi kasacyjnej należy rozumieć nie tylko jej napisanie, co podnosi skarżący, ale także podpisanie, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła skargę (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 859/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 503/07, CBOSA). Jedynie podpis złożony pod skargą kasacyjną potwierdza z punktu widzenia sądu oceniającego jego dopuszczalność, że przy konstruowaniu tego środka zaskarżenia brał udział, zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez art. 175 P.p.s.a., uprawniony fachowy podmiot (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 548/06, CBOSA). Z oznaczenia "J.G.410 040" zawartego w lewym dolnym rogu strony drugiej skargi kasacyjnej, na które powołuje się skarżący, nie sposób wywieść do czego się ono odnosi, a tym bardziej domniemywać, iż wskazuje ono na osobę, która sporządziła skargę kasacyjną. Jeśli zatem skargę kasacyjną, jak to ma miejsce w sprawie, strona podpisała osobiście, to oznacza to, że również ją sporządziła. Odnosząc się zaś do argumentu podniesionego w zażaleniu, iż na Sądzie spoczywał obowiązek wezwania strony do uzupełnienia skargi przez jej podpisanie przez pełnomocnika, należy uznać go za chybiony. Brak podpisu osoby składającej skargę jest co prawda brakiem usuwalnym, jednakże sporządzanie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony (co miało miejsce w niniejszej sprawie) jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 2., Warszawa 2009 r. str. 494). Brak zachowania przymusu adwokacko – radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest zatem brakiem, który nie podlega uzupełnieniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.