II GZ 241/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. U. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 159/11 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. U. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne postanawia: oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 18 marca 2011 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. o sygn. akt I SA/Lu 159/11 wezwał M. U. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenie M. U. wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzuciła naruszenie art. 239 pkt 1 lit. e w zw. z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zaskarżone do WSA w L. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. jest orzeczeniem w instancji postępowania egzekucyjnego, co do należności znajdujących swoje źródło w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887). W ocenie autora zażalenia postępowanie egzekucyjne stanowi kolejny etap postępowania z zakresu spraw z ubezpieczeń społecznych. W związku z tym sprawa objęta skargą powinna być na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. zwolniona od wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zwolnienie, o którym mowa w cytowanym przepisie, oznacza całkowite zwolnienie od kosztów sądowych obejmujące zarówno opłaty sądowe w postaci wpisu sądowego oraz opłat kancelaryjnych jak również inne wydatki, które poniosłaby strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie z ubezpieczeń społecznych. Należy dodać, iż zwolnienie ustawowe od kosztów sądowych nie wyklucza prawa strony do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego, jeżeli spełnia przesłanki określone w art. 262 p.p.s.a. Zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych może zostać zrealizowane wówczas, gdy zaskarżona sprawa objęta jest regulacją ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887) i mieści się w zakresie spraw objętych właściwością sądów administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie M. U. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2011 r., w którym organ ten podtrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2010 r., uznające za bezzasadne zarzuty Marii Urban w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I jak i II instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). A zatem jest to materia odrębna od tej, która została uregulowana w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych i w rozumieniu art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. nie podlega wyłączeniu od kosztów sądowych jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy bowiem podkreślić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym, które nie rozstrzyga sprawy administracyjnej z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne dotyczy wykonania obowiązku ustalonego w zakończonym postępowaniu pierwotnym w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Postępowanie egzekucyjne jest więc postępowaniem odrębnym, w związku z czym nie może mieć do niego zastosowania wymieniony powyżej przepis. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, ponieważ zasadą jest uiszczanie kosztów sądowych przez strony inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne (art. 214 § 1 p.p.s.a.), zatem przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych, jako ustanawiające wyjątki od tej zasady nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W związku z tym skarga żalącej się podlega wpisowi sądowemu w kwocie 100 złotych. Podstawę prawną obowiązku uiszczenia ww. wpisu stanowi § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zgodnie z którym wpis w kwocie 100 złotych wnosi się, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu, w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.