VII SA/Wa 967/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak ( spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego 2011 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części skargę oddala Decyzją z dnia (...) grudnia 2010 r., Nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1 oraz 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia (...) września 1994 r, znak (...) w części dotyczącej określenia terminu wykonania rozbiórki budynku drewnianego usytuowanego na działce nr ew. (...) obręb L. gm. D., natomiast w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia (...) września 1994 r. została wydana po wszczęciu z urzędu postępowania, podczas którego ustalono, że drewniany budynek letniskowy na nieruchomości rolnej nr ew. (...) obręb L. gm. D. stanowiącej własność M. B. i P. B. został wzniesiony bez wymaganego ustawą Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. pozwolenia na budowę. Zdaniem organu określenie w decyzji terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego nie znajduje podstaw w przepisach w/w ustawy. Oznacza to, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto organ wskazał, że z planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. zatwierdzonego uchwałą Nr (...) Rady Gminy w D. z dnia (...) marca 1992 r. wynika, że teren na którym położona jest działka nr (...) przeznaczony jest do użytkowania rolniczego bez prawa zabudowy. W związku z powyższym decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia (...) września 1994 r., w części dotyczącej nakazu rozbiórki, nie jest dotknięta wadą powodującąjej nieważność. Decyzją z dnia (...) lutego 2011 r., znak (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K.G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, w zakresie częściowej wadliwości decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z 1 dnia (...) września 1994 r, w części dotyczącej określenia terminu rozbiórki budynku drewnianego, natomiast w pozostałej części organ uznał, że decyzja nie jest obarczona żadną z pozostałych wad prawnych z art. 156 § 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. G. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie: * art. 3 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane przez błędna wykładnię i przyjęcie, iż zasada zabudowy planowej, wyrażona w tym przepisie, oznacza niedopuszczalność budownictwa na terenach nie przeznaczonych na cele budowlane, a nie jedynie, że budownictwo takie nie może zmienić przeznaczenia terenu, wyrażonego w planie zagospodarowania przestrzennego, a zatem na terenie o odmiennym przeznaczeniu budownictwo jest dopuszczalne, jeśli obiekt budowlany nie zmienia przeznaczenia, albo jego właściwego zagospodarowania; * art. 7 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności dotyczącej tego czy drewniany budynek letniskowy jest trwale związany z gruntem i na jego wybudowanie niezbędne było uzyskanie zezwolenia na budowę. Skarżący wskazał, że zmieniony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza aktualnie zabudowę przedmiotowej działki obiektami letniskowymi. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając w powyżej wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że odpowiada ona prawu. Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z punktu widzenia jej kwalifikowanej wadliwości, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie ma kompetencji do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 28 maja 1985 r. I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Materialnoprawną podstawę decyzji kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym stanowił art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W czasie postawienia obiektu, będącego przedmiotem sprawy, teren, na którym znajduje się ów obiekt objęty był ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. zatwierdzonego uchwałą Nr (...) Rady Gminy w D. z dnia (...) marca 1992 r. Z ustaleń powyższego planu w sposób jednoznaczny wynikało, że na terenie działki nr (...) w obr. L. nie przewidywało się żadnej zabudowy, a powyższa nieruchomość przeznaczona była do użytku rolniczego. Tak więc w okresie postawienia obiektu będącego przedmiotem sprawy, na terenie, gdzie posadowiono drewniany budynek obowiązywał zakaz wznoszenia jakichkolwiek obiektów, czy to o charakterze stałym, czy też tymczasowym. Zważywszy na powyższe oraz na to, iż budynek został samowolnie posadowiony, co ustaliły organy nadzoru budowlanego, stwierdzić należy, iż zaistniały przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlana z 1974, co skutkować musiało wydaniem nakazu rozbiórki. Jakkolwiek nakaz rozbiórki został słusznie nałożony na zobowiązanych, to już określenie terminu dokonania rozbiórki zawarte w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia (...) września 1994 r. nie znajdowało umocowania w przepisach Prawa budowlanego z 1974 r. Brak w przepisach prawa podstawy do określenia w decyzji terminu wykonania nakazanej rozbiórki obiektu budowlanego oznacza, że decyzja w części określającej termin rozbiórki, wydana została bez podstawy prawnej, a to stanowi, zgodnie z dyspozycją wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., że decyzja taka w tej części jest nieważna. Reasumując stwierdzić należy, iż organy orzekające w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, zasadnie stwierdziły nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia (...) września 1994 r, znak: (...) w części dotyczącej określenia terminu wykonania rozbiórki budynku drewnianego usytuowanego na działce nr ew. (...) obręb L. gm. D., natomiast w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Odnosząc się do argumentu skarżącego, że zmieniony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza aktualnie zabudowę przedmiotowej działki obiektami letniskowymi, Sąd stwierdza, że z uwagi na treść art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, jaki plan obowiązywał w dacie budowy obiektu objętego nakazem rozbiórki, a nie to jaki plan obowiązuje teraz, czy też będzie obowiązywał w przyszłości. Za chybiony należy również uznać zarzut, który kwestionuje wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, z uwagi na to, że nie jest on trwale związany z gruntem. Wskazać należy, że stosownie do przepisu § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) poza budowlami stałymi również budowle tymczasowe były objęte wymogiem uzyskania pozwolenia na ich postawienie na działce. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) jako budynki tymczasowe rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.