II SA/Wa 679/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Grochowska – Jung, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską oddala skargę Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., wydaną na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. F., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] , w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...] , na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, odmówił przyjęcia J. F. na aplikację sędziowską i prokuratorską. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską i prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, przy uwzględnieniu limitu miejsc na tej aplikacji wyznaczonego przez Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską (Dz. Urz. MS Nr 2, poz. 10) oraz zarządzeniem z tej samej daty w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS Nr 2, poz. 11), wyznaczył limity po 75 miejsc na każdej aplikacji. Dyrektor KSSiP ustalił miejsce J. F. na liście klasyfikacyjnej na pozycji 172. Wobec zatem wyczerpania miejsc na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej, Dyrektor KSSiP odmówił przyjęcia J. F. na aplikację specjalistyczną. J. F. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Sprawiedliwości. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła ona naruszenie prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, co w konsekwencji doprowadziło do umiejscowienia jej na pozycji 172 listy klasyfikacyjnej aplikantów. Podniosła między innymi, że wykładnia językowa i funkcjonalna powołanego powyżej przepisu nie dopuszcza innej możliwości niż sumowanie ocen ze wszystkich praktyk. W jej ocenie zawarte w tym przepisie określenie – "wszystkich" dotyczy zarówno słów – "sprawdzianów" jak i "praktyk". Tymczasem lista klasyfikacyjna została sporządzona w oparciu o sumę ocen ze sprawdzianów i średnią arytmetyczną ocen z praktyk, co zdaniem J. F., jest całkowicie sprzeczne z ustawą. Podając powyższe wskazała również, że w jej ocenie argumentem za stanowiskiem przeciwnym nie może być treść art. 25 ust. 3 powołanej ustawy. Przeprowadzona w uzasadnieniu odwołania szczegółowa analiza prawna powołanych powyżej regulacji prawnych jednoznacznie dowodzi niezasadności stanowiska, jakie w tym zakresie zostało przyjęte przez Dyrektora KSSiP. Nadto podniosła, że reguły dotyczące naliczania punktów zostały ustalone dopiero pod koniec aplikacji ogólnej i gdyby znała je od początku nie przyjęłaby taktyki polegającej na "intensywnej pracy na praktykach, czasami kosztem nauki do sprawdzianów". Zarzuciła ponadto, że przyjęty przez Szkołę system ocenienia poprawek promuje osoby, które w pierwszym terminie nie zdały egzaminu, albowiem takim osobom nie jest liczona ocena z poprawianego sprawdzianu, a jedynie ocena, na jaką sprawdzian został poprawiony. Zakwestionowała też swoją pozycję na liście klasyfikacyjnej, wskazując, że osoby które na liście na poprzedzających jej miejsce pozycjach 169 i 170 uzyskały taką samą liczbę punktów, co oznacza, że powinna być na pozycji oznaczonej tym samym numerem co te osoby. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie jej na aplikację specjalistyczną. Minister Sprawiedliwości, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] , utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r., organ odwoławczy podniósł, iż w przedmiotowej sprawie przyczyną wydania decyzji o odmowie przyjęcia J.F. na aplikację sędziowską i prokuratorską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem jej na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitu określonego zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Organ podkreślił przy tym, że sporządzenie listy klasyfikacyjnej stanowi czynność materialno – techniczną, niewywołującą bezpośrednio skutków prawnych. Skoro jednak miejsce na liście w sposób pośredni skutki takie wywołuje, przy ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji konieczne było zbadanie, czy czynność ta dokonana została zgodnie z prawem, a w wypadku stwierdzenia ewentualnych naruszeń przepisów proceduralnych stwierdzenie, czy mogło to mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Badając w tym zakresie postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że miejsce J. F. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, zostało ustalone prawidłowo, a w konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Bezsporne w sprawie jest, że J. F. została umieszczona na liście klasyfikacyjnej na miejscu 172, znajdującym się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikację sędziowską i prokuratorską. Ostatni z aplikantów przyjętych na aplikację sędziowską zajmował na liście klasyfikacyjnej pozycję 91, a na aplikację prokuratorską pozycję 154. Organ wskazał też, że bez znaczenia jest kwestionowana przez J. F. okoliczność, że dwóch z aplikantów, którzy uzyskali taką samą ilość punktów znalazło miejsce na liście klasyfikacyjnej na pozycjach bezpośrednio poprzedzających jej miejsce, ponieważ te osoby także pozostają poza wyznaczonymi limitami przyjęć na aplikacje specjalistyczne. Organ podkreślił też, że komisja, o której mowa w § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia, jest niezależna, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów; podobnie Minister Sprawiedliwości nie ma kompetencji do ustalania ocen z przebiegu praktyk wystawianych przez patronów i patrona koordynatora. W postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską bądź prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora KSSiP, który jednak nie przeprowadza i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk. Ze względu na przyjęty w ustawie sposób uregulowania trybu odwoławczego należy uznać, że do kompetencji Dyrektora KSSiP należy dokonanie ostatecznego ustalenia miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Ustalenie liczby punktów uzyskanych przez kandydata ze sprawdzianów i praktyk pozostaje zaś w sferze ustaleń faktycznych organu podejmującego decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. Z tej przyczyny organ I instancji ma obowiązek odniesienia się do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo. Organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu oraz ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora. Minister Sprawiedliwości kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora KSSiP, np. w kwestii błędnego ustalenia, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację sędziowską lub prokuratorską, mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej, ale nie ma, podobnie jak Dyrektor KSSiP, uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu, lub ocen wystawionych przez patronów za praktyki. Minister Sprawiedliwości, badając niniejszą sprawę, nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor KSSiP popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o błędnie, tj. niezgodnie z dyspozycją art. 26 ust. 3 ustawy, wyliczoną sumę punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, a w konsekwencji wadliwe ustalenie pozycji na liście klasyfikacyjnej aplikantów, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że nie jest on zasadny. W ocenie organu dokonana przez J. F. wykładnia powyższego przepisu jest niedopuszczalna. Dokonana jest bowiem w oderwaniu od brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, z którego treści wynika, że ocena z praktyk jest tylko jedna (łączna za wszystkie praktyki, przy czym warunkiem jej uzyskania jest wcześniejsze uzyskanie minimum 2 punktów za poszczególne praktyki, jako elementy składowe wystawianej następnie przez patrona koordynatora łącznej oceny). Wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy prezentowana przez J. F. czyniłaby zaś ocenę łączną patrona koordynatora, o której mowa w art. 25 ust. 5 ustawy, bezprzedmiotową i bezcelową. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i praktyk (jedna ocena końcowa). Także systemowa wykładnia przepisów art. 26 ust. 3 i art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy, prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk, wyliczonej zgodnie z zasadą wskazaną w art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy. Zdaniem organu, zaprezentowane w odwołaniu stanowisko, że o miejscu na liście decyduje proste zliczenie punktów ze sprawdzianów i punktów z praktyk jest sprzeczne z zasadą racjonalnego tworzenia prawa. Sporządzenie przez patrona koordynatora łącznej oceny z przebiegu wszystkich praktyk nie ma bowiem żadnego innego celu, niż przyjęcie jej za podstawę ustalenia miejsca na liście klasyfikacyjnej, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy. Przy czym patron koordynator nie wystawia oceny subiektywnie. Jego rola polega na podsumowaniu ocen ze wszystkich praktyk odbytych przez aplikanta w czasie trwania aplikacji. Łączna ocena z praktyk jest, stosownie do brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, oceną wystawioną przez patrona koordynatora ze wszystkich praktyk odbytych w czasie aplikacji ogólnej. Za takim sposobem obliczania sumy punktów przemawia także treść § 9 ust. 2 rozporządzenia, który statuuje, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem jednej łącznej oceny) są sumowane z punktami ze sprawdzianów. Taki sposób rozumienia powyższych przepisów, w ocenie organu, znajduje potwierdzenie w wykładni celowościowej. W myśl bowiem art. 52 pkt 2 ustawy, Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia m. in. sposób ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska (...) oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów (...). Przywołany przepis w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje zatem, że intencją ustawodawcy było, aby ocena wiedzy i kwalifikacji aplikantów była jednolita i obiektywna. Obiektywizm i jednolitość kryteriów oceny aplikanta realizowane są w pełnej formie w toku sprawdzianów przeprowadzanych dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same, jednolite kryteria oceny. Tylko zatem taka ocena będzie spełniała jednocześnie wszystkie kryteria wymienione w wytycznych upoważnienia ustawowego zawartego w art. 52 pkt 2 ustawy. Natomiast punkty z praktyk przyznaje patron, do którego aplikant został przydzielony w danym wydziale sądu. Liczba punktów z praktyki jest więc ze swej istoty subiektywną oceną patrona na temat wiedzy i kwalifikacji aplikanta, który ocenia wyłącznie aplikanta przydzielonego mu do odbycia praktyki, nie mając w zasadzie porównania z poziomem wykonywania praktyk przez innych aplikantów. Dokonana w ten sposób ocena nie będzie więc miała charakteru oceny jednolitej i obiektywnej. Zobiektywizowaniu tej oceny służy właśnie łączna ocena wszystkich praktyk dokonywana przez patrona koordynatora na podstawie art. 25 ust. 5 ustawy, w sposób wskazany w § 9 ust. 2 rozporządzenia i jest wystawiana przez patrona koordynatora na podstawie ocen uzyskiwanych przez aplikantów ze wszystkich praktyk. Przyjęcie wykładni zaprezentowanej przez odwołującą oznaczałoby natomiast w efekcie, iż o dostępie do aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej decydują przede wszystkim oceny z praktyk, a nie ze sprawdzianów. Tymczasem to na sprawdzianach weryfikowano, w precyzyjnie określonych warunkach, umiejętności aplikantów nabyte w trakcie trwania poprzedniego zjazdu i pogłębione na praktyce lub praktykach. Treść analizowanych przepisów pozwala zatem stwierdzić, że łączna ocena, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy, powinna obejmować sumę punktów uzyskanych ze sprawdzianów oraz łączną ocenę przebiegu wszystkich praktyk wystawioną przez patrona koordynatora. Przy czym ocena wystawiona przez patrona koordynatora powinna być średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk. Ocena ta w przypadku odwołującej wyniosła 5,0. Organ zaznaczył jednocześnie, że sposób obliczania sumy punktów warunkującej miejsce na liście klasyfikacyjnej był jednakowy dla każdego aplikanta. W związku z tym, w sprawie J. F. jako podstawa faktyczna zaskarżonej decyzji nie wpłynął na wynik sprawy. Organ nie podzielił również zarzutu o nieprawidłowym systemie oceniania aplikantów, którzy zaliczyli sprawdzian w terminie poprawkowym. Organ powołując się na § 8 ust. 3 rozporządzenia wskazał, że ocena uzyskana przez aplikanta ze sprawdzianu przeprowadzonego w terminie poprawkowym stanowi jedyną ocenę z tego sprawdzianu. Zgodnie z tym przepisem, do sprawdzianu poprawkowego stosuje się taki sam system oceniania, jak do sprawdzianu zdawanego po raz pierwszy. W skardze na powyższą decyzję, uzupełnionej następnie pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. F. zarzuciła organowi: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji i w konsekwencji umiejscowienia jej na liście klasyfikacyjnej na pozycji 172, 2. naruszenie procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 107 § 3 kpa oraz zasady indywidualności przy wydawaniu decyzji, polegającej na braku odniesienia się do wszystkich zarzutów jakie powołała w odwołaniu, tj. nieodniesienie się do uchwały Rady Programowej z dnia 22 listopada 2010 r., do wiadomości e-mail z dnia 9 listopada 2010 r., zmiany liczby sprawdzianów z 10 do 9 już w trakcie trwania aplikacji, wzoru dyplomu ukończenia aplikacji ogólnej, a także sposobu oceny sprawdzianów skarżącej z dnia [...] października 2010 r. i [...] listopada 2010 r. 3. naruszenie procedury administracyjnej, a to art. 133 kpa w związku z art. 29 ust. 4 ustawy, tj. procedury, wg. której organ administracji publicznej, który wydał decyzję obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni, od dnia w którym otrzymał odwołanie. Zarzuciła też naruszenie art. 29 ust. 4 zd. 2 ustawy. W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i nakazanie Dyrektorowi KSSiP przyjęcia jej na aplikację sędziowską, zgodnie z art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, a także o prawidłowe ustalenie jej miejsca na liście. Wniosła też o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie zgadza się z decyzją Ministra, akceptującą jej miejsce na liście klasyfikacyjnej uznając, że lista ta została sporządzona niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazała, że zgodnie z art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury "o kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej". Wskazała też, że wykładnia językowa tej regulacji nie dopuszcza innej możliwości niż sumowanie ocen ze wszystkich praktyk – określenie "wszystkich" dotyczy zarówno słów "sprawdzianów", jak i "praktyk". Natomiast lista klasyfikacyjna została sporządzona jako suma ocen ze sprawdzianów i średnia arytmetyczna ocen z praktyk. Wskazała, że argumentem za stanowiskiem przeciwnym nie może być brzmienie art. 25 ust. 5 cytowanej ustawy, który w zdaniu drugim stanowi, że w oparciu o opinie i oceny uzyskane w trakcie poszczególnych praktyk patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant. Łączna opinia i ocena ze wszystkich praktyk jest instytucją samodzielną i różną od określonej w art. 26 ustawy. Ponadto zarzuciła, że błędny jest pogląd stwierdzający, że gdyby uwzględniono średnią ocen z praktyk, to przepis art. 25 ust. 5 straciłby znaczenie, bowiem nigdzie nie jest powiedziane, że łączna ocena ma być wystawiona w skali od 0-5. Patron koordynator zbiera opinie i wystawia swoją opinię i łączną ocenę. Słowo "łączna" wyklucza zastosowanie średniej arytmetycznej. Łącznik oznacza "i" sumę, a nie średnią. Wskazała, że gdyby zamiarem ustawodawcy było uwzględnienie podczas rekrutacji na aplikacje specjalistyczne średniej ocen z praktyk, to sformułowanie "suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej" zastąpiłby sformułowaniem "suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i łącznej oceny wszystkich praktyk (sporządzonej przez patrona koordynatora)". Zarzuciła, że pominięto § 9 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów. Wskazała ponadto, że w ustawie nie ma mowy o zastosowanej średniej arytmetycznej. Jeśli zaś chodzi o sposób ustalania pozycji aplikanta na liście rankingowej, to wskazała, że zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów, o których mowa w § 7 ust. 4, tym samym Minister Sprawiedliwości dał wyraz literalnej wykładni ustawy. Zarzuciła też Ministrowi, że nie ma w rozporządzeniu zdania: "a zatem jednej łącznej oceny", co oznacza, że jest nieuprawnionym dopiskiem dokonanym na potrzeby decyzji. Podała też, że gdyby przyjąć interpretację o zastosowaniu średniej arytmetycznej, przepis art. 26 ust. 3 zd. 2 utraciłby całkowicie znaczenie, ponieważ mało prawdopodobnym przy liczeniu średniej arytmetycznej z kilkoma miejscami po przecinku byłaby sytuacja, ażeby dwóch aplikantów, z których jeden ma gorszą ocenę z praktyk miał taką samą liczbę punktów, co ten który ma z nich same piątki. Wskazała też, że kwestia ewentualnego odmiennego rozumienia cytowanych regulacji pojawiła się w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury dopiero w trakcie VIII zjazdu, tj. na zebraniu z aplikantami w dniu 26 sierpnia 2010 r. i były to luźne sugestie Zastępcy Dyrektora SSA R. D. Oficjalne stanowisko w przedmiocie liczenia punktów Dyrekcja podała aplikantom za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 9 listopada 2010 r. Z uchwały Rady Programowej z dnia 22 listopada 2010 r. wynika, że decyzja w tej sprawie została podjęta w piśmie Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia [...] października 2010 r. [...] . Ustawa o KSSiP mogłaby być zatem zmieniona jedynie za pomocą ustawy. W powołanym wyżej e-mailu padły następujące słowa: "O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów – a w konsekwencji o dalszym kontynuowaniu szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej – decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Łączna ocena będzie obejmować sumę punktów uzyskanych ze sprawdzianów oraz łączną ocenę z przebiegu wszystkich praktyk odbytych przez aplikanta w czasie trwania aplikacji. Ocena łączna wystawiona przez patrona koordynatora będzie średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk. Zatem o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów zadecyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i jedna łączna ocena wystawiona przez patrona koordynatora z przebiegu wszystkich odbytych praktyk w czasie aplikacji ogólnej", co stanowi jej zdaniem wewnętrzną sprzeczność części początkowej i końcowej uchwały. Powołała się również na uchwałę Rady Programowej nr 44/2010 z 22 listopada 2010 r., w której wskazano "przepis art. 26 ust. 3 ustawy stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej (zdanie pierwsze) oraz że w przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów (zdanie drugie)". Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, iż łączna ocena z przebiegu praktyk, o której mowa w art. 25 ust. 5, jest średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk. Wskazała, że Minister nie odniósł się do treści tej uchwały. Zarzuciła, że reguły odbywania aplikacji powinny być jasno określone od pierwszego dnia trwania aplikacji. Wskazała, że całą aplikację odbywała, mając na uwadze duże znaczenie praktyk i uznając, że będą w znacznym stopniu decydowały przy tworzeniu listy klasyfikacyjnej i przyjęła taktykę polegającą na intensywnej pracy w trakcie praktyk, czasami kosztem nauki do sprawdzianów. Dodała, że przy liczeniu sumy ocen z praktyk osiągnęłaby 110,3 na 120 punktów tj., 91,9 % wszystkich punktów do zdobycia, natomiast przy liczeniu średniej z praktyk otrzymała 40,3 pkt na możliwych 50, tj. jedynie 80,6 % wszystkich punktów do zdobycia. Skarżąca obszernie przedstawiła również hipotetyczne wyliczenie możliwości uplasowania się na liście klasyfikacyjnej przy innym niż przyjętym przez organ sposobie liczenia, uznając, że był on dla niej wyjątkowo niekorzystny i niezgodny z ustawą. Podała, że w trakcie urzędowania pierwszego składu Dyrekcji Szkoły nie budziło wątpliwości, że o pozycji aplikanta na liście rankingowej decydować będzie suma wszystkich ocen z praktyk szczególnie, że założeniem leżącym u podłoża zmiany systemu szkolenia i powołania do życia Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury było skoncentrowanie szkolenia wokół praktycznych aspektów wykonywania zawodu. Zarzuciła też, że uchwałą nr 30/2010 z dnia 28 czerwca 2010 r. Rada Programowa ponownie uchwaliła program aplikacji ogólnej, zmieniając go w zakresie liczby sprawdzianów z 10 na 9. Takie postępowanie uznała za niezgodne z treścią rozporządzenia. Program aplikacji nie powinien być dowolnie zmieniany w trakcie jej trwania. Takie zmiany pozbawiły ją możliwości zdawania dziesiątego egzaminu, który mógłby doprowadzić do zmiany jej pozycji na liście rankingowej. Wskazała, że budzi wątpliwości brak oceny oraz jakichkolwiek uwag czy podkreśleń egzaminatora na jej pracy egzaminacyjnej z dnia [...] listopada 2010 r., przez co jej praca wygląda jakby nikt jej nie sprawdził, a także brak było możliwości weryfikacji, czy komisja nie pomyliła się przy ocenie, chociażby wpisując ją do arkusza. Również w pracy z dnia [...] października 2010 r. w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku w sentencji podkreślone jest słowo "wprost" jako błędne i skutkujące obniżeniem oceny. Skarżąca zakwestionowała ponadto sposób oceny jej konkretnych sprawdzianów, polemizując z ich merytoryczną oceną. Zakwestionowała również przyjęty przez Szkołę system oceniania poprawek i wskazując na przepis art. 26 ust. 3 ustawy stwierdziła, że słowo "wszystkich" oznacza to, że Szkoła nie miała prawa pomijać jakiejkolwiek oceny, również tej z niezdanego egzaminu. Są osoby, które mając możliwość poprawiania egzaminu dostały się na aplikacje specjalistyczne, a osoby które nie miały możliwości poprawiania swojej najgorszej oceny się nie dostały. Wskazała też, że nieprzyjęcie jej na aplikację pociągnie dla niej konsekwencje osobiste i zawodowe. Zarzuciła decyzji również naruszenie art. 7 kpa. Wskazała, że jak wynika ze wszystkich okoliczności, Dyrekcja w czasie trwania aplikacji wystąpiła o dokonanie w Ministerstwie interpretacji przepisów wskazując, że Szkoła skłania się ku obliczeniu średniej ocen z praktyk. Na przełomie października i listopada 2010 r. Ministerstwo przesłało opinię interpretacyjną, na podstawie której wysłano e-maila z dnia 9 listopada 2010 r. Zatem Ministerstwo przy rozpatrywaniu odwołania miało już gotową odpowiedź, co do treści decyzji i można przypuszczać, że decyzje w tym zakresie nie były rozpatrywane w sposób indywidualny i niezależny. Brak odniesienia co do poszczególnych dowodów uznała skarżąca za naruszenie przez Ministerstwo prawa. Uznała również, że uzasadnienie decyzji Ministra budzi poważne wątpliwości pod kątem art. 107 kpa. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu nieodniesienia się do uchwały Rady Programowej uznał go za niezasadny. Wskazał, że w uzasadnieniu decyzji Minister obszernie ustosunkował się do podniesionego w odwołaniu zarzutu zastosowania średniej arytmetycznej ocen z praktyk, wskazując m. in., że podstawą rozstrzygnięcia w tym zakresie są obowiązujące przepisy. Uchwała Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w tym uchwala nr 44/2010 z dnia 22 listopada 2010 r. w sprawie interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy, nie są aktami normatywnymi wiążącymi Dyrektora KSSiP, zaś bezwzględnie wiążące są przepisy prawa, w tym wypadku art. 26 ustawy. Wskazał również, że wbrew zarzutom skargi ustosunkował się również do zarzutu sposobu oceniania sprawdzianów przez komisję egzaminacyjną, omawiając zakres kontroli Dyrektora KSSiP i Ministra Sprawiedliwości w tym zakresie. Podał też, że zarzuty skarżącej, takie jak zmiana ilości sprawdzianów w toku aplikacji czy wzoru dyplomu ukończenia aplikacji ogólnej, dotyczą okoliczności tożsamych dla wszystkich aplikantów i jako takie nie mają wpływu na wydaną decyzję i miejsce skarżącej na liście kwalifikacyjnej aplikantów. Odnosząc się do zarzutów naruszenia procedury administracyjnej poprzez niedotrzymanie terminów przekazywania odwołania i akt sprawy oraz rozpoznania odwołania, organ stwierdził, że są to czynności materialno – techniczne, które nie wywołują skutków w zakresie merytorycznego rozpoznania sprawy. Wskazał ponadto, że odnośnie naruszenia przez organ art. 7 kpa, to skarżąca w istocie nie wskazała na czym to naruszenie polegało, zaś Minister wydając decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. kierował się wynikającymi z tego przepisu zasadami prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto wskazał, że wbrew zarzutom skarżącej decyzja w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne, szczegółowo wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia i jego podstawy prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga J. F. nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), zwana dalej ustawą, oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 895). Ustawa z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wprowadziła nowy sposób przeprowadzenia naboru na aplikację sądową i prokuratorską. W miejsce zdecentralizowanego modelu przyjęć na aplikację prowadzonego oddzielnie dla prokuratur i sądów przez 36 ośrodków szkolenia aplikantów sądowych i prokuratorskich, ustawa buduje zcentralizowany model aplikacji. Aplikacja ta przez pierwsze 12 miesięcy ma charakter ogólny, wspólny dla kandydatów na aplikantów prokuratorskich i sądowych. Kolejny etap stanowią aplikacje specjalistyczne: sędziowska i prokuratorska. W tym modelu aplikację prowadzi jeden wyspecjalizowany podmiot, jakim jest Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury. Nowy model aplikacji ma służyć temu, aby z jednej strony lepiej przygotować przyszłych sędziów i prokuratorów do potrzeb współczesnego wymiaru sprawiedliwości, a z drugiej obniżyć koszty prowadzenia aplikacji (uzasadnienie do projektu ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, strona 1 i 2, opublikowane na www.ms.gov.pl). W myśl art. 16 ust. 2 ww. ustawy, Minister Sprawiedliwości zarządza, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limity miejsc na te aplikacje. Aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy (art. 25 ust. 1 ustawy), a warunkiem jej ukończenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji (art. 26 ust. 1 ustawy). W trakcie aplikacji ogólnej aplikanci odbywają zajęcia w Krajowej Szkole oraz praktyki zgodnie z programem aplikacji (art. 25 ust. 3 ustawy). Na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, jak stanowi art. 25 ust. 5 ustawy, Dyrektor KSSiP, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant. Z kolei w myśl § 7 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, po każdym cyklu zajęć i praktyk przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk (ust. 1). Sprawdzian przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora KSSiP spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów (ust. 2). Komisja opracowuje szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu (ust. 3). Oceny sprawdzianu są formułowane w systemie punktowym od 0 do 5 punktów. Warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie co najmniej 2 punktów (ust. 4). Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 rozporządzenia, oceny praktyk dokonuje patron w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku ocen wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów (§ 9 ust. 2). Dyrektor KSSiP, stosownie do przepisu art. 26 ust. 2 ustawy, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. W ust. 3 powyższego artykułu postanowiono, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Na tej podstawie Dyrektor KSSiP, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje. Zasadnicza istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do sposobu ustalenia liczby punktów, jakie uzyskuje aplikant po zakończeniu aplikacji ogólnej, determinującej określenie jego miejsca na liście klasyfikacyjnej. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Jak trafnie zauważył Minister Sprawiedliwości, dokonując wykładni art. 26 ust. 3 ustawy, nie można pomijać treści jej art. 25 ust. 5, który posługuje się pojęciem "łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant". Zgodnie z treścią powyższego przepisu w oparciu o opinie i oceny wystawione przez patronów poszczególnych praktyk patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk. W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, że literalna wykładnia art. 26 ust. 3 w powiązaniu z art. 25 ust. 5 ustawy prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny łącznej z praktyk (wystawionej przez patrona koordynatora). Za takim sposobem rozumienia art. 26 ust. 3 ustawy przemawia, zdaniem Sądu, także treść przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem punkty uzyskane w wyniku oceny łącznej wystawionej przez patrona koordynatora) są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być zatem rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i jednej oceny łącznej z praktyk wystawionej przez patrona koordynatora. Zasadne, zdaniem Sądu, jest stanowisko organu, iż za takim sposobem ustalania miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej przemawia również wykładnia celowościowa przepisów ustawy. Zgodnie bowiem z art. 52 pkt 2 ustawy, stanowiącym upoważnienie ustawowe dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia m. in. sposobu ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, winien mieć on na względzie konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów. Taką jednolitość i obiektywizm zapewniają najpełniej sprawdziany przeprowadzone dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same jednolite kryteria oceny. Nie bez znaczenia jest ponadto okoliczność, iż sprawdzian stanowi formę całościowej weryfikacji wiedzy, obejmującą zarówno wiedzę uzyskaną podczas zajęć teoretycznych, jak i umiejętności jej stosowania nabyte w toku praktyk, co wynika z treści § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Ponadto zgodnie z art. 26 ust. 3 zd. 2, w przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów, co oznacza nadanie przez ustawodawcę prymatu ocenom ze sprawdzianów, a nie praktyk. Konsekwencją przyjęcia, iż o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów i jednej oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk, było określenie sposobu ustalenia owej "łącznej oceny" z praktyk. Zdaniem Sądu przyjęcie, iż ową "łączną ocenę" ustala się jako średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk jest zasadne, bowiem taki sposób wystawienia oceny łącznej z praktyk jest najbardziej miarodajny, obiektywny i sprawiedliwy dla wszystkich aplikantów, a nadto mieści się w skali punktowej określonej w § 9 ust. 1 rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących zasad oceniania poszczególnych sprawdzianów, należy zgodzić się z organem, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów przez Komisję, powołaną zgodnie z § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia. Zarówno ustawa, jak i rozporządzenie, nie zawierają bowiem regulacji, która przewidywałaby tryb odwoławczy od ocen wystawionych przez komisje przeprowadzające sprawdziany wiedzy. Ocena sprawdzianu pod względem merytorycznym należy do wyłącznej kompetencji komisji. Co prawda, w myśl art. 16 ust. 1 ustawy, Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską, lecz nie oznacza to w ocenie Sądu, że może on ingerować w kompetencje komisji w zakresie oceniania poszczególnych sprawdzianów. Jego rola sprowadza się jedynie do kontroli formalnej polegającej przykładowo na sprawdzeniu, czy wystawione oceny mieszczą się w przewidywanej skali i czy zostały one uzasadnione. W postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską i prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora KSSiP. Ze względu na przyjęty w ustawie sposób uregulowania trybu odwoławczego do kompetencji Dyrektora KSSiP należy dokonanie ostatecznego ustalenia miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Ustalenie liczby punktów uzyskanych przez kandydata ze sprawdzianów i praktyk pozostaje w sferze ustaleń faktycznych organu podejmującego decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. Z tej przyczyny organ I instancji ma obowiązek odniesienia się do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo. W toku postępowania odwoławczego mogą być zatem poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu oraz ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora. Minister Sprawiedliwości kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora KSSiP, np. w kwestii błędnego ustalenia, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację sędziowską lub prokuratorską, mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej, ale nie ma, podobnie jak Dyrektor KSSiP, uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję. Nieuzasadnione, w ocenie Sądu, są zarzuty dotyczące zasad oceniania sprawdzianów poprawkowych. Zgodnie z przepisem § 8 ust. 3 rozporządzenia, do sprawdzianu poprawkowego stosuje się taki sam system oceniania, jak do sprawdzianu zdawanego przez aplikanta w pierwszym wyznaczonym terminie. Oznacza to, że oceny ze sprawdzianu poprawkowego są formułowane także w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie co najmniej 2 punktów. Ocena uzyskana przez aplikanta ze sprawdzianu przeprowadzonego w terminie poprawkowym stanowi tym samym jedyną ocenę z tego sprawdzianu, która jest oceną relewantną dla określenia liczby punktów uzyskanych z tego sprawdzianu. Odnośnie zaś podnoszonej w skardze uchwały Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr 44/2010 z dnia 22 listopada 2010 r. w sprawie interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy, to należy podkreślić, iż uchwała ta nie jest aktem normatywnym wiążącym Dyrektora KSSiP, jest tylko opinią Rady. Dyrektor KSSiP oraz Minister Sprawiedliwości mają natomiast obowiązek stosować się do obowiązujących przepisów prawa. Nie znajduje też uzasadnienia podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 7 kpa. Organ, wydając bowiem decyzję z dnia [...] lutego 2011 r., kierował się wynikającymi z tego przepisu zasadami prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto decyzja odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, zawiera bowiem zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne, szczegółowo wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia i jego podstawy prawne. Decyzja nie zawiera też innych naruszeń przepisów postępowania, a szczególnie takich, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem takie naruszenia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powodują konieczność uchylenia decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.