II SA/Wa 1197/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji w B., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), art. 104 i 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: kpa, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], cofnął L. P. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, przyznane na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w T. z dnia [...] czerwca 1995 r. l. dz. [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. wymieniony, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu wymienionego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 268a kpa, art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. cofnął L. P. pozwolenie na broń palną bojową na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, tj. z powodu powzięcia wobec strony uzasadnionej obawy, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co wynika z toczącego się przeciwko niej postępowania karnego m.in. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk (oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości w warunkach czynu ciągłego) oraz z powodu nieprzedstawienia przez nią orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających jej zdolność do dysponowania bronią. Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności osobie skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W ocenie organu odwoławczego, literalna interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przemawia za zaliczeniem do okoliczności uzasadniających obawę, o której w nim mowa, również toczącego się postępowania o takie przestępstwa, ponieważ ustawodawca wymienił je obok prawomocnego orzeczenia skazującego. Dlatego też, zdaniem KGP, ustalenie, że Prokuratura Okręgowa w T. prowadzi przeciwko stronie postępowanie karne m.in. o czyn z art. 286 § 1 kk, implikuje konieczność pozbawienia jej prawa do broni. Zdaniem organu II instancji, cofnięcie stronie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji – uchylenie się od obowiązku przedstawienia aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego potwierdzających zdolność do dysponowania bronią, również było zasadne. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że przepisy prawa administracyjnego nie przewidują dla organów Policji obowiązku wzywania posiadaczy pozwoleń na broń do ochrony osobistej oraz ochrony innych osób i mienia do przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających zdolność do dysponowania bronią. Ustawodawca ustalił bowiem, że osoby takie powinny same znać wynikające z tego faktu obowiązki i ich przestrzegać. Pismem z dnia 23 kwietnia 2011 r. L. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77, art. 7 kpa, poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz okoliczności dotyczących skarżącego, związanych z wszczęciem postępowania karnego; art. 107 § 3 kpa, poprzez wydanie decyzji negatywnej dla strony bez wskazania motywów rozstrzygnięcia, w szczególności okoliczności wskazujących, że co do strony istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego; art. 9 kpa z uwagi na oparcie decyzji cofającej pozwolenie na broń na fakcie braku dostarczenia organowi po upływie wymaganego okresu aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego bez wcześniejszego wezwania strony do jego dostarczenia; błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie, iż do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni wystarczy ustalenie samego faktu wszczęcia postępowania karnego dotyczącego przestępstwa przeciwko mieniu i w konsekwencji naruszenie również art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, określającego zasadę domniemania niewinności. Pismem z dnia 05 maja 2011 r. skarżący uzupełnił przedmiotową skargę, zwracając uwagę, że z dniem 10 marca 2011 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym z dnia 05 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 195), która zmieniła ustawę o broni i amunicji, m.in. jej art. 15 oraz art. 18. W związku z ww. zmianą ustawodawca przesądził, iż przesłanką negatywną do posiadania broni jest wyłącznie fakt skazania prawomocnym wyrokiem skazującym. W odpowiedzi na skargę organ, uznając, że argumentacja skarżącego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki uzasadniające cofnięcie mu pozwolenia na broń palną bojową. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej, w myśl regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wyżej powołany przepis przewiduje więc dwie główne okoliczności przemawiające za cofnięciem pozwolenia na broń: - cechy charakteru strony lub jej sposób życia i działania sprawiają, że zachodzi obawa użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, - strona jest skazana lub toczy się wobec niej postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, co powoduje powstanie obawy użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sposób sformułowania omawianego przepisu wskazuje na to, iż zaistnienie drugiej z powyższych przesłanek powoduje obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń. Z samego faktu skazania lub toczenia się postępowania karnego odnośnie wskazanych rodzajów przestępstw, ustawodawca wywiódł bowiem skutek równoznaczny z pojawieniem się obawy, że dana osoba użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Pojawienie się zaś takiej obawy jest wystarczające do tego, aby odebrać stronie posiadane przez nią uprawnienie. W przedmiotowej normie prawnej nie znajduje się żadne rozróżnienie odnośnie tego, czy skazanie lub toczenie się postępowania dotyczącego przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, odnosi się do czynów popełnionych w sposób umyślny, czy też nieumyślny. Niezależnie bowiem od kwestii umyślności, każde przestępstwo z ww. powoduje pojawienie się obawy, o której mowa w omawianym przepisie. Aby więc możliwym było cofnięcie pozwolenia na broń jej posiadacz musi należeć do kategorii osób skazanych prawomocnym wyrokiem za ww. przestępstwa, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, lub też sposób postępowania czy cechy charakteru posiadacza broni rodzą uzasadnioną obawę, iż mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Podkreślenia także wymaga to, iż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności obywatelskich. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane i to także w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej prawomocną decyzją administracyjną. Z powyższego punktu widzenia warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń nie może zaś być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (patrz wyrok NSA z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1296/07). Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną jest fakt, iż wobec skarżącego w chwili wydawania skarżonej decyzji toczyło się postępowanie karne dotyczące kwestii popełnienia przez stronę m.in. czynu opisanego w art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk (tj. oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości w warunkach czynu ciągłego). Taka okoliczność sprawia, że spełniona była przesłanka z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uzasadniająca cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Sam bowiem fakt toczenia się postępowania karnego odnośnie popełnienia przedmiotowego przestępstwa, uzasadnia pojawienie się obawy, o jakiej mówi ustawodawca w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W świetle wywodów przedstawionych na wstępie niniejszego uzasadnienia uznać należy, iż organ w realiach niniejszej sprawy nie musiał wykazywać związku pomiędzy zarzucanym skarżącemu czynem, a pojawieniem się przedmiotowej obawy. Fakt toczenia się postępowania karnego związanego z zarzutem popełnienia ww. przestępstwa jest równoznaczny z istnieniem powyższej obawy. Na istnienie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wywołanej faktem toczenia się przedmiotowego postępowania karnego, bez wpływu pozostają pozytywne opinie środowiskowe posiadane przez skarżącego. Według ustawodawcy, toczące się postępowanie karne jest wystarczającą przesłanką świadczącą o pojawieniu się omawianej obawy. Okolicznością pozostająca bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje również to, iż w dniu wydawania wyroku przez Sąd administracyjny, postępowanie karne toczące się wobec skarżącego było już umorzone. Sąd administracyjny bada bowiem poprawność skarżonej decyzji według stanu faktycznego istniejącego w dniu jej wydania. Niesporne jest zaś, że w chwili rozstrzygania przez organ drugiej instancji, postępowanie przeciwko skarżącemu znajdowało się w toku. Istniała więc przesłanka, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślić także należy, iż okoliczność związana z toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniem karnym nie była wyłączną podstawą wydania spornej decyzji. Organ uznał za zasadne cofnięcie stronie pozwolenia na broń również z tej przyczyny, iż posiadacz broni nie przedstawił aktualnych badań lekarskich i psychologicznych, potwierdzających jego zdolność do dysponowania bronią. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, osoba posiadająca pozwolenie na broń, wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1, obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3. Ustawodawca nałożył na posiadacza broni obowiązek regularnego przeprowadzania badań, w celu weryfikacji zdolności strony do dysponowania bronią. Wbrew twierdzeniom skargi, powyższy obowiązek obciąża posiadacza broni z mocy samego prawa. Stąd strona winna przedstawiać organowi stosowne wyniki badań niezależnie od tego, czy była wzywana przez organ do ich przedstawienia. Organ może bowiem wystosować do strony takie wezwanie, lecz nie jest to jego obowiązkiem. Posiadacz broni ma przecież obowiązek znać przepisy prawa odnoszące się do posiadanego uprawnienia do posiadania broni. Tym samym uznać należy, iż musi mieć świadomość konieczności wywiązania się z omawianego obowiązku. Nawet jednak przyjmując teoretycznie, iż obowiązek przedstawienia aktualnych badań lekarskich, o jakich mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, ciąży na stronie dopiero od momentu wezwania przez organ do złożenia wyników takich badań, to w realiach niniejszej sprawy za takie wezwanie można uznać treść decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Poza sporem jest bowiem to, iż ww. organ swoją decyzję wywiódł m. in. z faktu nieprzedłożenia przez stronę stosownych badań. Skarżący więc, najpóźniej z chwilą otrzymania decyzji organu pierwszej instancji, posiadł wiedzę o konieczności przedstawienia przedmiotowych badań, a więc o obowiązku wynikającym z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Miał więc możliwość, aby uzyskać stosowne orzeczenia lekarskie przed rozpoznaniem jego odwołania przez organ drugiej instancji. Skoro jednak nie podjął stosownych kroków w celu uzyskania takich zaświadczeń lekarskich, uznać należy, iż utracił możliwość sformułowania skutecznego zarzutu o braku wezwania go przez organ do wypełnienia omawianego obowiązku. W świetle powyższego, jako zasadna jawi się konkluzja organu, iż pozwolenia na posiadanie broni nie powinna mieć osoba, która nie poddała się wymaganym przez ustawodawcę badaniom lekarskim dla zweryfikowania zdolności psychofizycznych umożliwiających jej posiadanie takiego uprawnienia. Brak przedstawienia wyników powyższych badań sprawia, iż nie jest wiadomym, czy stan zdrowia danej osoby umożliwia jej bezpieczne dysponowanie bronią. Na marginesie podnieść także należy, iż na zapadłe rozstrzygnięcie nie rzutują zmiany legislacyjne odnoszące się do ustawy o broni i amunicji. Poza sporem jest bowiem okoliczność, iż w myśl przepisów przejściowych zawartych w nowej ustawie, do postępowań rozpoczętych pod rządami dotychczasowej ustawy stosuje się przepisy starszego aktu prawnego. Skoro zaś podstawą wydania skarżonej decyzji był przepis ustawy starej (ona bowiem w tym czasie obowiązywała), tutejszy Sąd nie mógł oceniać stanu faktycznego sprawy przez pryzmat nowych uregulowań prawnych. Nie znajdują one bowiem zastosowania w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. W świetle powyższego, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). ----------------------- 8