II FZ 413/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stefan Babiarz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.B., E.B. i S.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 394/11 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K.B., E.B. i S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 grudnia 2010r., nr [...] w przedmiocie określenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2005r. postanawia: uchylić postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. 1. Postanowieniem z dnia 25 maja 2011r., sygn. akt I SA/Kr 394/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie K.B., E.B. i S.B. przywrócenia terminu do wniesienia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. 2. Ze stanu sprawy przyjętej przez sąd pierwszej instancji wynikało, że skarżący zostali wezwani zarządzeniem przewodniczącego wydziału z dnia 9 marca 2011r. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w kwocie 200zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia – pod rygorem odrzucenia skargi. Odpisy wezwania zostały doręczone wszystkim skarżącym w dniach: 14 marca 2011r. (dotyczy skarżącej K.B. i S.B.) oraz 15 marca 2011r. (dotyczy skarżącego E.B.). Odpisy wezwania adresowane do skarżącego E.B. zostały odebrane odrębnie przez K.B. Wezwania dotyczyły trzech postępowań (sygn. akt I SA/Kr 394/11, I SA/Kr 395/11, I SA/Kr 396/11) wszczętych w wyniku wniesienia skargi w jednym piśmie na trzy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r., 2006r. i 2007r. Skarżący podnieśli we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisów złożonym 19 maja 2011r., że nie wiedzieli, iż ich skarga została przyjęta do rozpoznania i opatrzona trzema sygnaturami. Argumentowali dalej, że wezwania skierowane do K.B. i S.B., zostały wyrzucone przez S.B. Nie mogli się z nimi zapoznać nie z własnej winy, S.B. bowiem cierpi na schizofrenie paranoidalną, która wyłącza jego winę. Zarządzenia skierowane do E.B. zrozumieli natomiast jako wezwania w jednej sprawie obejmującej trzy zaskarżone decyzje. Dlatego też uiścili 16 marca 2011r. tylko wpis od skargi o sygn. akt I SA/Kr 395/11. O swojej pomyłce dowiedzieli się 12 maja 2011r., w dniu rozprawy w wymienionej powyżej sprawie. 3. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, powołując się na art. 86 §1 i art. 87 §1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie sądu pierwszej instancji, przedstawione we wniosku przeszkody nie stanowią uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Okoliczności przytoczone przez skarżących nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia, a strona mogła je usunąć. Sąd zauważył, że K.B. odebrała trzy wezwania o uiszczenie wpisu, tzn. do każdej ze spraw. Nawet jeżeli dwa z nich zostały później wyrzucone przez S.B., skarżący powinni byli skontaktować się z sądem i ustalić ich treść. Ponadto każde z wezwań było opatrzone inną sygnaturą a w jego treści wskazywano na odmienne numery i daty decyzji organu drugiej instancji. Wynikało z nich, że każde z wezwań dotyczyło innej decyzji, a w konsekwencji możliwe było ustalenie w jakiej sprawie należy uiścić wpis. Pouczono przy tym skarżących o konsekwencjach prawnych nie uiszczenia wpisu, jak również poinformowano, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia. 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili niewłaściwą interpretację art. 86 i 87 p.p.s.a. przez przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. W związku z tym wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia, przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu w sprawie i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Jak wynika z treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z treści zaś art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie uprawdopodabniające okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu. Przesłanka braku winy polega na wykonaniu obowiązku przez stronę z dołożeniem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd, oceniając czy doszło do jej zachowania, powinien przyjąć istnienie obiektywnego wzorca należytej staranności, którego wypełnienia można żądać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 226). Do oceny Sądu należy, więc ustalenie czy strona dołożyła należytej staranności, jakiej należałoby wymagać w danych okolicznościach. Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że sąd pierwszej instancji rozłączył sprawy wniesione w jednej skardze do odrębnych postępowań, stosując a contrario art. 111 i art. 165 p.p.s.a. Zgodnie z § 26 Zarządzenia nr 11 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych W razie rozłączenia spraw, dla sprawy wyłączonej zakłada się osobne akta. Sprawę wyłączoną wpisuje się do właściwego repertorium pod nowym numerem porządkowym, z zaznaczeniem numeru porządkowego sprawy, z której została wyłączona (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, LEX 2011). Postanowienie w tym przedmiocie powinno zostać doręczone skarżącym. W aktach sprawy brakuje jednak zarówno postanowienia jak i dowodu doręczenia go skarżącym. Nie można tym samym stwierdzić czy skarżący zostali prawidłowo poinformowani o rozłączeniu spraw. Sąd pierwszej instancji powinien ustalić, czy wspomniane pisma znajdują się w pozostałych aktach wyodrębnionych spraw. Wskazanie na różne sygnatury uwidocznione na wezwaniach, różne nr decyzji oraz ilość wezwań mogły świadczyć o ilości koniecznych do uiszczenia wpisów, jednakże w związku z wyrzuceniem dwóch wezwań przez S.B. i jego chorobę nie stanowiły dla wnioskodawców dostatecznie mocnej przesłanki dla ustalenia ilości koniecznych do uiszczenia wpisów. Poza tym należy mieć też na uwadze to, że wszystkie okoliczności faktyczne przemawiające za rozstrzygnięciem powinny być oceniane z punktu widzenia zachowania prawa do sądu (art. 45 Konstytucji R.P) Okoliczność ta jest szczególnie istotna z perspektywy ustalenia winy w uchybieniu terminu. Tym samym nie można ocenić czy zachodzą przesłanki z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. do przywrócenia terminu. Mając zatem powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.