II GZ 452/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 343/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. G. na pismo Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminów dla osób ubiegających się o licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] w przedmiocie odwołania od wyniku egzaminu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 343/11 odmówił R. G. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na pismo Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminów dla osób ubiegających się o licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką z [...] października 2010 r., w przedmiocie odwołania od wyniku egzaminu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że okoliczności podnoszone przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. R. G. wbrew treści art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.: dalej: p.p.s.a.), nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący nie usprawiedliwił zaniedbania polegającego na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r., skoro informację o negatywnym rozpatrzeniu odwołania od wyników egzaminu otrzymał w dniu [...] października 2010 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że R. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po ustanowieniu zawodowego pełnomocnika dopiero w dniu [...] grudnia 2010 r., lecz równocześnie nie wskazał powodów, dla których zwrócił się do zawodowego pełnomocnika o pomoc prawną dopiero pod koniec grudnia 2010 r. Zdaniem Sądu, powyższe wskazuje, że skarżący nie wykazał się szczególną starannością w prowadzeniu sprawy. R. G. złożył zażalenie na to postanowienie. Skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania. Jego zdaniem, wykazał nie tylko staranność i determinację w prowadzeniu spraw dotyczących uzyskania licencji, ale przede wszystkim starał się zwrócić uwagę organu administracji na oczywistą nieprawidłowość w ocenie wyniku egzaminu. Podał, że we wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny okresie konsekwentnie korespondował z organem administracji, a dopiero stanowisko wyrażone w doręczonym mu [...] grudnia 2010 r. piśmie Dyrektora Biura Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Urzędu Miasta S. W. wywołało w nim poczucie bezsilności i skłoniło do zasięgnięcia porady prawnej. Wcześniej skarżący nie wiedział o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a treść kierowanych do niego przez organ pism nie wskazywała na możliwość skorzystania z tej instytucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Ocena wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności jakiej można i należy oczekiwać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Podnieść należy, że sąd rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek został złożony w ustawowym terminie oraz czy odpowiada on warunkom formalnym przewidzianym dla tego rodzaju pisma. W dalszej kolejności ocenie powinna podlegać kwestia uprawdopodobnienia okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać stronie winy za to opóźnienie. Dodać należy, że zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony wniosek podlega odrzuceniu. Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, by Sąd pierwszej instancji dokonywał ustaleń dotyczących zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył swoje wywody do stwierdzenia, że zaniedbaniem skarżącego było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dopiero [...] stycznia 2011 r. skoro informację o negatywnym rozpatrzeniu odwołania od wyników egzaminu otrzymał w dniu [...] października 2010 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że rzeczą Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie było przede wszystkim precyzyjne ustalenie: 1) kiedy upływał skarżącemu ustawowy termin do złożenia skargi na pismo Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminów dla osób ubiegających się o licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką z [...] października 2010 r., 2) jaka była przyczyna uchybienia temu terminowi, 3) kiedy przyczyna ta ustała, oraz 4) kiedy upłynął ustawowy termin do złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ustalenie wymienionych okoliczności, pozwoliłoby Sądowi na stwierdzenie, czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Jak już wspomniano konsekwencją procesową zaniedbania strony w zachowaniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest jego odrzucenie. W związku z tym Sąd pierwszej instancji powinien, przed rozpoznaniem wniosku co do meritum rozważyć omawianą kwestię o charakterze formalnym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.