II OZ 1046/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. zażalenia I. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 645/11 odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi I. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości postanawia: oddalić zażalenie Pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. I. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku skarżąca wskazała na trudną sytuację majątkową. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a dochód miesięczny gospodarstwa wynosi około 2.300 zł oraz posiada budynek składający się z wielu lokali. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 30 sierpnia 2011 r. skarżąca złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 sierpnia 2011 r. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia 9 września 2011 r. na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że strona skarżąca, uzyskując stały dochód w wysokości większej niż kwota minimalnego wynagrodzenia, nawet przy stałych koniecznych wydatkach jest w stanie wygenerować środki na prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na obecnym jego etapie. Zdaniem Sądu jedynym kosztem, który skarżąca winna ponieść dla wszczęcia postępowania sądowego jest koszt wpisu, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł i jest to koszt jednorazowy. Wydatki przedstawione przez skarżącą stanowią comiesięczne konieczne wydatki, ponoszone w każdym gospodarstwie domowym, zwrócić uwagę należy przy tym, iż skarżąca nie ma na swoim utrzymaniu innych osób, nie jest ponadto obciążona żadnymi wierzytelnościami wymagającymi spłaty. Zważywszy zatem na fakt, iż skarżąca dysponuje comiesięcznym dochodem w wysokości 2.300 zł, nie można przyjąć, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na powyższe uznać należy, iż brak jest również podstaw do obniżenia o połowę kwoty wpisu zgodnie z zawartym w sprzeciwie wnioskiem skarżącej. Skarżąca, pismem z dnia 27 września 2011 r. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 9 września 2011 r. wskazując, że lokatorzy jej nieruchomości nie płacą czynszu i nie ma możliwości ściągnięcia zaległości czynszowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 p.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy ma natomiast charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy Sąd bierze nie tylko pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów ale również stan majątkowy strony. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że zarówno zasoby finansowe oraz stan majątkowy nie pozwalają zaliczyć skarżącej do rzeczywiście osób ubogich, których środki do życia są ograniczone. Skarżąca wykazała bowiem, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga dochód miesięczny w wysokości 2300 zł i posiada nieruchomość wielolokalową. Skarżąca wskazała, że ponosi wydatki związane z wyżywieniem (650 zł), zakupem odzieży (100 zł), środkami czystości (100 zł), wydatki na zdrowie (300 zł) media (230 zł), podatek od nieruchomości (78 zł), ubezpieczenie nieruchomości (76 zł) oraz bieżące wydatki na utrzymanie nieruchomości (400 zł). Łączna suma wydatków miesięcznych wynosi ok. 1900 zł. Zestawienie przychodów i wydatków skarżącej wskazuje, że jest w stanie ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł wpisu sądowego. W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zasadnie uznał, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które mogłyby świadczyć o jej trudnej sytuacji materialnej. Należy jednocześnie zaznaczyć, że w przypadku uwzględnienia skargi zgodnie z art. 200 p.p.s.a., skarżącym będzie przysługiwał od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.