II FSK 2850/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia del. NSA Jan Grzęda (sprawozdawca), Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "B." sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 119/11 w sprawie ze skargi "B." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz "B." sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1416 (słownie: jeden tysiąc czterysta szesnaście) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2011 r. (sygn. akt III SA/Wa 119/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę "B." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora izby Skarbowej w W. z dnia 5 listopada 2010 r. (nr [...] o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Z uzasadnienia wyroku wynikało, że postępowanie podatkowe zostało zainicjowane wnioskiem spółki złożonym do Naczelnika Urzędu Skarbowego W., w którym spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu udziału w prawie własności gruntu. Swoje żądanie wywiodła z art. 9 pkt 2 lit. a ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 399 ze zm. - dalej: "u.p.c.c.") twierdząc, że nabyta działka gruntu miała wejść w skład gospodarstwa rolnego, tzn. być połączona z inną działką stanowiącą własność spółki, a będącą gruntem rolnym. Naczelnik urzędu skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty, a dyrektor izby skarbowej utrzymał jego decyzję w mocy, ustalając, iż okoliczności sprawy nie wskazywały aby na nabytej działce gruntu spółka miała prowadzić działalność rolniczą. W skardze do WSA skarżąca spółka zarzuciła organom podatkowym naruszenie art. 9 pkt 2 u.p.c.c. i art. 2 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136 poz. 969 z późn. zm. - dalej: "u.p.r.") oraz art. 76 § 1 w zw. z art. 75 § 1, art. 74a i art. 120 Ordynacji podatkowej (dalej: "o.p."). WSA uzasadniając oddalenie skargi stwierdził, że organy podatkowe zasadnie uznały brak podstaw do zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 2 lit. a) u.p.c.c. Argumentował, że grunt został wykorzystany przez spółkę na cele związane z działalnością gospodarczą nie natomiast na cele rolnicze i to właśnie wykorzystanie w działalności gospodarczą było celem nabycia gruntu przez spółkę. Spółka nie zgodziła się z orzeczeniem WSA i zarzuciła temu sądowi: 1. naruszenie prawa materialnego - art. 9 pkt 2 lit. a u.p.c.c. w zw. z art. 1 i art. 2 ust. 1 u.p.r. polegającą na przyjęciu, iż przeniesienie udziału we współwłasności nieruchomości na skarżącą nie podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nabyty przez Skarżącą grunt nie wszedł w skład gospodarstwa rolnego będącego jej własnością. 2. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 151 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez Dyrektora art. 9 pkt 2 lit. a u.p.c.c. w związku z art. 1 i art. 2 ust. 1 u.p.r. polegającego na bezzasadnym uznaniu, iż przeniesienie udziału we współwłasności nieruchomości na Skarżącą nie podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie powyższego przepisu, 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak uwzględnienia ukształtowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych na płaszczyźnie interpretacji art. 9 pkt 2 lit. a u.p.c.c. w związku z art. 1 i art. 2 ust. 1 u.p.r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie skorzystał z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postępowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotknięte jest nieważnością. Według art. 16 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w składzie trzech sędziów. Tymczasem jak wynika z zaskarżonego wyroku, pomimo wymienienia w komparycji danych trzech sędziów, jego sentencja podpisana tylko przez dwóch członków składu orzekającego, podczas, gdy sentencję wyroku obowiązany jest podpisać cały skład sądu (art. 137 § 4 p.p.s.a.). Wobec tego brak wszystkich podpisów oznacza, że zaskarżony wyrok zapadł w takim składzie, jaki daje się stwierdzić na podstawie złożonych podpisów. Dlatego uznać należy, że zaskarżony wyrok został wydany w składzie sprzecznym z bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa procesowego (art. 16 § 1 p.p.s.a.). Jest to uchybienie prowadzące do nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), co Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę nie tylko na zarzut wnoszącego skargę kasacyjną, ale także z urzędu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Jest to wyłączna przyczyna uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (art. 185 p.p.s.a. ). Stwierdzona nieważność postępowania tamowała możliwość odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej. Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego stanowił art. 203 pkt 1 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzania od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w pełnej ich wysokości, wobec uznania że organ podatkowy swoim postępowaniem nie przyczynił się do powstania uchybienia, które zaważyło na uchyleniu zaskarżonego wyroku.