IV SA/Po 152/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-08-17

Skład orzekający: Bożena Popowska, Izabela Bąk-Marciniak, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej przechodzi na nabywcę gruntu niezależnie od tego, czy został on uprzedzony przez zbywcę o tym obowiązku?
Ratio decidendi
Obowiązek uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej powstaje z mocy prawa i ciąży na osobie, która faktycznie dokonuje wyłączenia gruntów z produkcji, w tym na nabywcy gruntu, który wyłączył grunt z produkcji. Fakt nieuprzedzenia nabywcy przez zbywcę o tym obowiązku nie zwalnia nabywcy z odpowiedzialności za uiszczenie opłat. Decyzja administracyjna ma charakter deklaratoryjny, a obowiązek ten nie wymaga wydania decyzji dla nabywcy.
Stan faktyczny
W 2008 roku Starosta wydał decyzję zezwalającą na trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji pod budowę domów i drogi dojazdowej. Następnie prawa i obowiązki wynikające z tej decyzji zostały przeniesione na G.U., która zaskarżyła decyzję nakładającą na nią obowiązek uiszczania opłaty rocznej za grunt pod drogę dojazdową. G.U. zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych, w tym niewłaściwe ustalenie osoby zobowiązanej do opłat oraz brak ustalenia wartości rynkowej gruntu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska ( spr. ) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi G.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] Starosta P. orzekł o zezwoleniu T.A. na trwałe wyłączenie z produkcji [...] ha gruntów rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego stanowiących łąki trwałe klasy V, wchodzących w skład działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w obrębie geodezyjnym K., ark. mapy [...], gmina K., z czego pow. [...] ha przeznaczonych pod budowę 14 domów budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwumieszkaniowych wraz z elementami infrastruktury (pkt1.1), pow. [...] ha przeznaczonych pod budowę drogi wewnętrznej dojazdowej do wspólnego użytkowania (pkt 1.2.). Decyzją tą organ orzekł o zwolnieniu inwestora z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów przeznaczonych pod budowę domów (pkt 2) oraz określił jednorazową należność (pkt 3) i ustalił obowiązek uiszczenia stałej opłaty rocznej (pkt 4) z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów przeznaczonych pod budowę drogi. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Starosta P. orzekł o przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. na G. U. Jednocześnie zobowiązał G.U. do uiszczenia należności wynikającej z pkt 3 decyzji, po obliczeniu stanowiącej kwotę [...] zł, którą uiścić należy w terminie 60 dni od dnia w którym zaskarżona decyzja stanie się ostateczna. Ponadto ustalony został obowiązek uiszczania przez G.U., począwszy od 2010 roku opłaty rocznej ustalonej w decyzji z dnia 07 sierpnia 2008 r. roku z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G.U. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w stosunku do G.U.. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. , nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Starosta P. wydał decyzję w sprawie przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. na G.M.U., zwolnienia G.M.U. z obowiązku uiszczenia należności określonej w pkt 3 decyzji Starosty, ustalenia obowiązku uiszczania przez Panią M.U. począwszy od 2010 r. opłaty rocznej ustalonej w pkt 4 decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożyła G.U., reprezentowana przez C.R., zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, polegający na niewłaściwym uznaniu przez Starostę P., że skarżąca G.U. zobowiązana jest do uiszczania począwszy od 2010 r. opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji gruntów rolnych o powierzchni [...] ha przeznaczonych pod realizację drogi wewnętrznej dojazdowej przez okres 10 lat. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że grunt będący przedmiotem niniejszego postępowania posiada klasę V i nigdy nie był przeznaczony do produkcji rolnej. W związku z powyższym, zdaniem pełnomocnika, niezrozumiałym jest dlaczego Starosta P. zwolnił zarówno poprzedniego inwestora jak i skarżącą jedynie z obowiązku uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych o pow. [...] ha przeznaczonych pod realizację budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a nałożył zobowiązanie uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych o powierzchni [...] ha przeznaczonych pod realizację drogi wewnętrznej dojazdowej. Odwołująca ponadto podniosła, iż droga dojazdowa do budynków mieszkalnych jednorodzinnych jest integralną częścią inwestycji budowy ww. 14 budynków. W związku z tym sprzecznym jest fakt dokonania rozdzielenia jednej inwestycji obejmującej całości nieruchomości na dwie oddzielne inwestycje tj. osobno wybudowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz osobno drogi wewnętrznej dojazdowej. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (teks jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 121,poz. 1266 ze zm.) osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. W razie zbycia gruntów, co do których wydano decyzje w sprawie wyłączenia z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego a niewyłączonych jeszcze z produkcji, obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych ciąży na nabywcy, który wyłączył grunt z produkcji. Zbywający jest obowiązany uprzedzić nabywcę o tym obowiązku (art. 12 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Natomiast w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczania opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Zbywający jest obowiązany uprzedzić o tym nabywcę (art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Przy czym należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji (art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Jednocześnie obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie dotyczy wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej na cele budownictwa mieszkaniowego: do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego i do 0,02 ha. na każdy lokal mieszkalny, w przypadku budynku wielorodzinnego (art.2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Jak już wskazywano w uzasadnieniu poprzedniej decyzji organu II instancji, z przepisów powyższych wynika bezspornie, że obowiązek uiszczania należności i opłat rocznych związany jest z faktycznym wyłączeniem gruntów z produkcji i powstaje od dnia takiego wyłączenia, przy czym obowiązek ten spoczywa na osobie, która faktycznie dokonuje wyłączenia gruntów z produkcji. Wniosek taki wynika zarówno z ustawowej definicji wyłączenia gruntów z produkcji, zgodnie z którą przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów (art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), jak i z regulacji ww. art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W związku z powyższym skoro obowiązek uiszczenia opłat i należności powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji, to nie może być nakładany na nikogo innego jako tylko na sprawcę tego wyłączenia. Obowiązek powyższy powstaje z mocy samego prawa, a decyzja w tym zakresie ma jedynie charakter deklaratoryjny. Wobec czego wskazana w ustawie powinność zbywającego co do uprzedzenia nabywcy o tym obowiązku nie stanowi warunku koniecznego dla powstania po stronie nabywcy zobowiązania do uiszczenia opłat i należności związanych z faktycznym wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej. W konsekwencji ewentualny brak uprzedzeń ją o powstającym z mocy prawa obowiązku nie powoduje — wbrew twierdzeniu Odwołującej - zwolnienia nabywcy, który wyłączył grunt z produkcji rolnej — z obowiązku uiszczenia należnych opłat. Odnosząc się do zarzutu związanego z kwestią zwolnienia zarówno poprzedniego inwestora, jak i skarżącą jedynie z obowiązku uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych o powierzchni [...] ha przeznaczonych pod realizację budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a nałożył zobowiązanie uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych o powierzchni [...] ha przeznaczonych pod realizację drogi wewnętrznej dojazdowej organ wskazał na treść art. 12 a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W myśl tego przepisu, możliwe jest zwolnienie z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych w stosunku do gruntów ale pod konkretny budynek. Nie ma zatem możliwości jak słusznie wskazał organ I instancji zwolnienia z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych całego gruntu pod projektowane osiedle, a więc obok gruntów pod budynki, także gruntów pod drogi dojazdowe. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądowe. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2001 r. sygn. akt II SA 1793/00, Sąd wskazał, że "Artykuł 12a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie może być interpretowany rozszerzająco, stanowi on bowiem lex specialis w stosunku do art. 12 tej ustawy. Jako lex specialis art. 12a musi być interpretowany ściśle ze swoim brzmieniem". W ustępie 2 tezy tego Sąd stwierdził również , że "Artykuł 12a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych służy celom ochronnym (por. art. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych) i nie ma z niego bezpośredniego przełożenia prawnego na cele budownictwa czy cele wynikające z ustawy o gospodarce nieruchomościami". Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła G.U. zarzucając zaskarżonej decyzji: - rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1. naruszenie art. 6,7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności, mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, 2. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, 3. naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nieinformowanie skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania, 4. naruszenie art. 11 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie skarżącej przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, 5. naruszenie art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ prowadzący postępowanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, 6. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że fakt przedłożenia przez skarżącą aktu notarialnego, na mocy którego nabyła grunt stanowi wystarczający dowód do ustalenia wartości gruntu w dniu wyłączenia z produkcji rolnej, - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. naruszenie art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że fakt niepoinformowania skarżącej o obowiązku uiszczenia opłat rocznych przez zbywcę nie ma wpływu na odpowiedzialność G.U., naruszenie art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez niewłaściwe uznanie, że skarżąca dokonała jako pierwsza faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, 3. naruszenie art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez zaniechanie ustalenia ceny rynkowej gruntu w chwili faktycznego wyłączenia z produkcji rolnej. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Starostwa Powiatowego. W uzasadnieniu strona podniosła, iż żaden z organów rozpoznających sprawę nie zebrał i rozpatrzył materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia. Organ nie zbadał bowiem, czy poprzedni właściciel nieruchomości nie dokonał już faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji bezzasadnie przyjmując, iż jako pierwsza dokonała tego skarżąca. Zgodnie natomiast z literalnym brzmieniem przepisu, obowiązek uiszczenia należności oraz opłat rocznych powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji leśnej i rolniczej, a nie od chwili jego zgłoszenia do urzędu. Organ bezzasadnie uznał natomiast, iż wyłączenia gruntu dokonała skarżąca (która zgodnie z prawem poinformowała urząd o swoich działaniach), nie podejmując jednocześnie żadnych czynności mających na celu ustalenie, czy pierwszego wyłączenia nie dokonał już poprzedni właściciel. Dalej strona podniosła, iż organ nie ustalił m.in. ceny rynkowej gruntu, o wyłączeniu którego orzeczono. Cena miała być ustalona w odniesieniu do cen rynkowych gruntu w danej miejscowości stosowanych w obrocie gruntami i z daty faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Organ II instancji uznał, iż nawet fakt nieprzedłożenia przez odwołującą dokumentu z którego wynikałaby aktualna wartość gruntów, nie zwalnia organu z ustalenia ceny. Pomimo jednak wyraźnego zalecenia, Starosta P. nie dokonał należytego zbadania wartości działki w chwili wyłączenia jej z produkcji rolnej, a jego zaniechania nie dopatrzyło się również Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Obydwa organy, bez badania rzeczywistej wartości działki, przyjęły po prostu wartość ujawnioną w akcie notarialnym przenoszącym własność gruntu na skarżącą. Należy natomiast zauważyć, iż mając na uwadze wahania cen nieruchomości w krótkich odstępach czasu, wartość działki mogła ulec od chwili jej sprzedaży do chwili faktycznego wyłączenia znacznej zmianie, Ponadto, cena miała być ustalona w' odniesieniu do ogólnych cen rynkowych gruntu w danej miejscowości, które zasadniczo mogły różnić się przecież od tej ustalonej przez strony sprzedaży. Pomimo tego organ zaniechał dokonania własnej weryfikacji bezpodstawnie przyjmując, iż nieruchomość jest warta tyle, ile określiły same strony w akcie notarialnym. Skarżąca ponadto podniosła, iż przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nakładają na zbywcę obowiązek uprzedzenia nabywcy o konieczności uiszczenia opłat. W niniejszej sprawie wielokrotnie wskazywano, ze poprzedni właściciel nieruchomości T.A. nie poinformował skarżącej o istnieniu po jego stronie takiego zobowiązania. G.U. nie dopatrzyła się również tegoż obowiązku w całej dokumentacji prowadzonej dla rzeczowej działki. Organ rozpoznający sprawę uznał jednak, iż nie ma to większego znaczenia i fakt niepoinformowania przez zbywcę nie zwalnia nabywcy z odpowiedzialności, z czym nie można się zgodzić. Skoro bowiem ustawodawca wprowadził taką regulację prawną, to z pewnością miał w tym jakiś cel, który można zinterpretować jako zamiar przerzucenia obowiązku uiszczania opłat na zbywcę w przypadku niepoinformowania o tym nabywcy. Gdyby bowiem z przepisem tym nie wiązała się taka sankcja, to zdanie "zbywający jest w obowiązku uprzedzić o tym nabywcę", byłoby zbyteczne, albowiem zbywca niezależnie od tego czy poinformuje nowego właściciela czy też nie, nie ponosi żadnej odpowiedzialności. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy też wskazać, iż na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Powyższe oznacza, iż Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie jest związany zarzutami skargi i bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa. Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz 1266 ze zm., dalej ustawa). Zwrócić należy uwagę, iż unormowania dotyczące wyłączania gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej zawarte są w rozdziale 3 o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z kolei kwestie kontroli wykonania przepisów ustawy i sankcje z tym związane uregulowane zostały w rozdziale 7 cytowanej ustawy. Art. 11 i art. 12 ustawy regulują tryb wyłączania gruntów z produkcji rolniczej i leśnej, w tym również kwestie dotyczące należności i opłat rocznych z tego tytułu. W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Natomiast w razie zbycia gruntów, co do których wydano decyzje, o których mowa w art. 11 ust. 1-2, a niewyłączonych jeszcze z produkcji, obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych ciąży na nabywcy, który wyłączył grunt z produkcji. Zbywający jest obowiązany uprzedzić nabywcę o tym obowiązku. (art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Ponadto zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczania opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Zbywający jest obowiązany uprzedzić o tym nabywcę. W tym miejscu wskazać należy, iż w piśmiennictwie zasadnie wskazuje się, że "ponieważ obowiązek wnoszenia opłat i należności związanych z wyłączeniem gruntów z produkcji rolniczej wynika bezpośrednio z przepisu prawa, a nie z decyzji administracyjnej, a zmiana osoby zobowiązanej do uiszczania opłat odbywa się w trybie regulowanym prawem cywilnym (nabycie gruntu rolnego), to w myśl art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, obowiązek uiszczenia opłat rocznych przechodzi na nabywcę z mocy prawa. Nabywca gruntu rolnego wstępuje w prawa i obowiązki zbywającego te grunty. W przepisach ustawy nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej dla nabywcy" (zob.: L. Klat-Wertelecka, Zmiana osoby zobowiązanej do uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej, NZS 2005/4/48). Zamiana osoby zobowiązanej do uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji - w świetle treści omawianego art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - odbywa się w trybie regulowanym prawem cywilnym, poprzez zawarcie umowy skutkującej nabyciem gruntów (przeniesieniem prawa własności). Nabywca gruntów wstępuje w prawa i obowiązki zbywającego te grunty - na nabywcę przechodzi obowiązek uiszczania opłat rocznych. Na zbywcy ciąży obowiązek poinformowania o tym nabywcy (por. LEX - Tezy z piśmiennictwa do art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych: L. Klat-Wertelecka; Zmiana osoby zobowiązanej do uiszczenia opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej - Teza 1 i 2; wyjaśnienia NZS.2005/4/48, M. Kotulski; Orzecznictwo sądów administracyjnych na tle wybranej problematyki ustawy o drogach publicznych - Teza 7 i 8, artykuł CASUS/2006/3/38, R. Sztyk; Obrót nieruchomościami w świetle prawa o ochronie środowiska - Teza 1; artykuł Rejent 2003/10/227). Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] Starosta P.i orzekł o zezwoleniu T.A. na trwałe wyłączenie z produkcji [...] ha gruntów rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego stanowiących łąki trwałe klasy V, wchodzących w skład działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w obrębie geodezyjnym K., ark. mapy [...], gmina K., z czego pow. [...] ha przeznaczonych pod budowę 14 domów budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwumieszkaniowych wraz z elementami infrastruktury, pow. [...] ha przeznaczonych pod budowę drogi wewnętrznej dojazdowej do wspólnego użytkowania. Aktem notarialnym z dnia [...] września 2008 r. G.M.U. nabyła od T.A. przedmiotową nieruchomość. Zwrócić należy przy tym uwagę, iż w akcie notarialnym powołano się na decyzję Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...]. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ zasadnie uznał, że podmiotem obowiązanym do uiszczenia opłaty jest obecny właściciel. Z wyżej przytoczonych przepisów jednoznacznie bowiem wynika, że podmiotem obowiązanym do uiszczenia opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej jest nabywca, a więc w niniejszej sprawie G.U. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów leśnych i rolnych ponieść należy, iż zasadą jest, że wyłączenie gruntu z produkcji rolnej związane jest z określonymi kosztami dla osoby dokonującej wyłączenia, bowiem poprzez swoje działanie zmienia on faktyczne przeznaczenie gruntu, zmniejszając potencjał produkcyjny na danym obszarze. Ustawodawca wprowadzając możliwość wyłączenia gruntów rolnych i leśnych z produkcji ustalił zatem dwie opłaty: jednorazową (należność) i roczną. W pierwszym przypadku umożliwił wnioskodawcy pomniejszenie tej opłaty ze względu na wartość gruntu. Natomiast opłata roczna ma za zadanie sukcesywnie rekompensować straty spowodowane wyłączeniem gruntu z produkcji rolnej. Przepis art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie ma zastosowania do opłaty rocznej. Zakładając racjonalność pracodawcy należy stwierdzić, że skoro przewidział wprost obowiązek pomniejszenia należności o wartość gruntu w przypadku opłaty jednorazowej, to gdyby zamierzał taką samą ulgę wprowadzić w przypadku opłaty rocznej dla danego roku, zamieściłby obowiązek pomniejszenia niniejszej opłaty o wartość gruntu również wprost w przepisie regulującym zasady jej obliczania. Ustawodawca, określając sposób obliczania opłaty rocznej za dany rok określił natomiast wyraźnie, że wynosi ona 10 % należności wyrażonej w tonach ziarna żyta. Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, iż skarżąca jest zobowiązana wyłącznie do ponoszenia opłaty rocznej, a zwolniona została z obowiązku ponoszenia opłaty jednorazowej fakt prawidłowości dokonania ustaleń odnośnie wartości nieruchomości w dniu wyłączenia z produkcji rolnej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, również zarzut naruszenia art. 80 Kpa nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego uznania, że nie poinformowanie nabywcy o obowiązku uiszczenia opłaty rocznej nie ma wpływu na odpowiedzialność skarżącej zwrócić należy uwagę, iż w akcie notarialnym powołano się na decyzję Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...]. Ponadto powtórzyć należy, iż obowiązek uiszczenia opłaty przechodzi na nabywcę na podstawie przepisów prawa, a nie na mocy oświadczenia sprzedawcy. Fakt nie poinformowania o konieczności uiszczenia opłaty rocznej nie ma wpływu na obowiązek jej uiszczenia. Powyższe może stanowić ewentualnie podstawę roszczeń nabywcy względem poprzedniego właściciela. Natomiast brak poinformowania nie może stanowić podstawy do zwolnienia nabywcy z obowiązku uiszczenia opłaty rocznej. Również zarzut skarżącej odnoszący się do niewłaściwego uznania, że skarżąca dokonała jako pierwsza faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej w świetle zgromadzonego materiału nie znajduje uzasadnienia. Podkreślić należy, iż to skarżąca rozpoczęła realizację inwestycji polegającej na budowie 14 budynków mieszkalnych. Zatem to ona dokonała faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Biorąc powyższe pod uwagę, na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące art. 6, 7, 77, 80 Kpa. Organ w sposób należyty i wystarczający do wydania w niniejszej sprawie decyzji ustalił stan faktyczny sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11 Kpa wskazać należy, iż organ w sposób należyty i wyczerpujący wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji odpowiada dyspozycji art. 11 i 107 Kpa. Wątpliwości Sądu nie budzi również ustalona wysokość opłaty rocznej czego strona nie kwestionowała. Organ w sposób matematyczny i nie budzący żadnych zastrzeżeń przedstawił sposób obliczenia należnej opłaty. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 Kpa podnieść należy, iż strona była informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W szczególności wskazać należy na pismo z dnia 6 października 2009 r., w którym organ poinformował skarżącą o ciążących na niej obowiązkach oraz przysługujących jej uprawnieniach. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło