IV SA/Po 117/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. D. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę M. D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. ul. D. [...] w dniu 15.04.2010r. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego - hali garażowej w budynku A (z wyłączeniem poziomu - 2) przy ul. Sz. [...] w P. Prezydent Miasta P po rozpatrzeniu powyższego wniosku postanowieniem z dnia [...].04.2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zam. – dalej kpa) w zw. z art. 2 ust.3 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (j.t. Dz. U z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.-dalej ustawa), odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że lokal użytkowy - hala garażowa nie jest samodzielnym lokalem użytkowym w rozumieniu art. 2 ust.2 ustawy. Organ wskazał, że z dołączonej do wniosku dokumentacji inwentaryzacyjnej wykonanej przez mgr inż. G.G. wynika, że przedmiotowy lokal graniczy z pomieszczeniem rozdzielni głównej, stanowiącej część wspólną budynku, do której jedyny dostęp jest możliwy przez lokal objęty wnioskiem. M. D. Sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata A. P., kwestionując powyższe postanowienie, złożyła zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie, że lokal spełnia wymogi samodzielnego lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 ust.2 ustawy poprzez przyjęcie, że lokal nie spełnia wymogów samodzielności lokalu, oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania, tj. art. 118 § 2 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu zażalenia, cytując przepis art. 2 ust. 2 ustawy wskazano, że niezbędnym warunkiem do stwierdzenia, że lokal spełnia warunek samodzielności jest oddzielenie tego lokalu murami (trwałymi ścianami). Nie ma znaczenia dla stwierdzenia samodzielności lokalu fakt, z jakimi innymi lokalami on sąsiaduje, o tyle o ile lokale te nie są jego częścią i nie wchodzą w jego skład. Pełnomocnik skarżącej podniosła, że Spółka zamierza dostęp do rozdzielni głównej zapewnić poprzez ustanowienie na przedmiotowym lokalu służebności na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości wspólnej. Zdaniem Skarżącej, organ winien przeprowadzić na podstawie art. 218 ust. 2 kpa postępowanie wyjaśniające co do sposobu przewidywanego udostępnienia pomieszczeń rozdzielni współwłaścicielom nieruchomości wspólnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu, organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do regulacji zawartej w przepisie art. 2 ust.2 ustawy samodzielnym lokalem mieszkalnym - w rozumieniu ustawy - jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. O "samodzielności lokalu" w rozumieniu w/w przepisu decyduje, niezależnie od jego funkcji, faktyczne wydzielenie izby lub zespołu izb trwałymi ścianami w obrębie budynku oraz możliwość samodzielnego z niego korzystania. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Tym samym przy ocenie, czy dany lokal posiada cechy samodzielności należy w pierwszej kolejności ustalić, czy posiada on wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku izby oraz, czy można z niego korzystać samodzielnie. Organ administracyjny I instancji, zdaniem SKO, dokonał prawidłowej oceny w oparciu o dołączoną przez skarżącą inwentaryzację "samodzielności lokalu użytkowego - hali garażowej" w budynku A (z wyłączeniem poziomu - 2) przy ul. Sz, [...] w P." stwierdzając, że nie jest samodzielnym lokalem użytkowym w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy. Jedyny dostęp do pomieszczenia rozdzielni głównej, stanowiącej część wspólną budynku, prowadzi przez halę garażową. W ocenie SKO, nie znajduje uzasadnienia prowadzenie postępowania wyjaśniającego co do sposobu przewidywanego przez skarżącą udostępniania pomieszczeń rozdzielni współwłaścicielom nieruchomości wspólnej. Zapewnienie dostępu do rozdzielni głównej poprzez ustanowienie na przedmiotowym lokalu użytkowym służebności na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości wspólnej jest obciążeniem lokalu, które wyklucza uznanie go jako samodzielnego. M. D. Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata A.P, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Spornemu postanowieniu skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 ustawy poprzez przyjęcie, że lokal nie spełnia wymogów samodzielności lokalu określonych w tym przepisem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono również rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania, tj. art. 218 § 1 i 2 kpa poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia samodzielności lokalu i nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, oraz naruszenie art. 124 § 1 i 2 kpa przez sporządzenie uzasadnienia decyzji wbrew wymogom stawianym tym przepisem, a zwłaszcza przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż analiza treści przepisu art. 2 ust. 2 ustawy wskazuje jednoznacznie, że kryterium decydującym o odrębnej własności lokalu jest kryterium samodzielności, a nie kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ludzi, zaś samodzielność (rozumiana jako spełnienie odpowiednich wymagań budowlano-technicznych i kryterium możliwości korzystania z lokalu bez konieczności korzystania z innego samodzielnego lokalu) jest jedyną przesłanką, jaką musi spełniać lokal, aby mógł stać się nieruchomością. Zdaniem skarżącej, o spełnieniu wymagań budowlano-technicznych świadczy dołączona do wniosku dokumentacja, a korzystanie z lokalu jest możliwe bez konieczności korzystania z innego samodzielnego lokalu. Nadto z powyższej definicji, w opinii skarżącej wynika, że nie ma znaczenia dla stwierdzenia samodzielności lokalu fakt, z jakimi innymi lokalami on sąsiaduje, o tyle o ile lokale te nie są jego częścią i nie wchodzą w jego skład. Natomiast twierdzenie SKO, iż sam fakt sąsiadowania przez objęty wnioskiem lokal z pomieszczeniem rozdzielni głównej oraz okoliczność, iż dojście do rozdzielni głównej odbywać się będzie przez przedmiotowy lokal przesądza o braku przymiotu samodzielności tego lokalu, nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie prawa, w tym w art. 2 ust. 2 ustawy. Skarżąca podniosła, że tak przyjęta wykładania wydaje się być dowolną i niczym nieuzasadnioną wykładnią organu administracji. Skarżąca podkreśliła również, że zamierza dostęp do przedmiotowej rozdzielni głównej zapewnić poprzez ustanowienie na przedmiotowym lokalu służebności na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości wspólnej, a służebności gruntowe mogą być wyznaczone, wbrew twierdzeniom SKO, na innych typach nieruchomościach niż same tylko grunty. Nadto, fakt obciążenia nieruchomości służebnością w żadnej mierze nie oznacza, iż nieruchomość traci przymiot samodzielności w rozumieniu ustawy. Ponadto, zdaniem skarżącej, organ administracji winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na podstawie art. 218 ust. 2 kpa, tj. wezwać skarżącą do złożenia wyjaśnień co do sposobu przewidywanego udostępniania pomieszczeń rozdzielni współwłaścicielom nieruchomości wspólnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa). Ocena zaskarżonego postanowienia dokonana przez Sąd przy zastosowaniu kryterium legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem w kontrolowanym postępowaniu naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy ani też naruszenia przepisów postępowania w takim stopniu, że mogłyby one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie orzeczeń organów I i II instancji są przepisy ustawy o własności lokali. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy, samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W świetle powyższego, wyznacznikiem samodzielności lokalu ( w tym przypadku – niemieszkalnego) jest wydzielenie go w obrębie budynku trwałymi ścianami. Jak wynika z akt sprawy, w tym z dokumentacji inwentaryzacyjnej wykonanej przez mgr inż. G.G., przedmiotowa hala garażowa w budynku A graniczy z pomieszczeniem rozdzielni głównej, stanowiącej część wspólną budynku, w którym znajduje się hala garażowa jak i rozdzielnia główna. Jedyny dostęp do tej rozdzielni możliwy jest przez lokal objęty wnioskiem. Wyklucza to możliwość uznania przedmiotowej hali za lokal samodzielny w rozumieniu ustawy. Skoro bowiem jedyny dostęp do pomieszczenia rozdzielni możliwy jest przez halę garażową, to włączona ona jest w strukturę przedmiotowej hali. Oznacza to, iż nie można przyznać przymiotu samodzielności hali garażowej, bez zapewnienia niezależnego od hali dostępu do pomieszczenia rozdzielni głównej, będącej częścią wspólną budynku, w której się znajduje. Samodzielność przedmiotowej hali garażowej nie może być bowiem stwierdzona z pominięciem połączonej z nią rozdzielnią głównej. Odnosząc się do argumentacji skarżącej, iż zamierza dostęp do rozdzielni głównej zapewnić poprzez ustanowienie na przedmiotowym lokalu służebności na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości wspólnej, stwierdzić należy, po pierwsze, że zaświadczenie wydaje się w celu potwierdzenia określonych (realnie istniejących) faktów lub stanu prawnego, w oparciu o posiadane dane wynikające z prowadzonych ewidencji, rejestrów i innych dokumentów (art. 217 § 2 pkt 2 oraz art. 218 § 1 kpa). Nadto, dyspozycja art. 2 ust. 2 ustawy nie przewiduje powoływania się na inne, niż wymienione w tym przepisie, kryteria oceny samodzielności lokalu. Wyklucza to możliwość uwzględniania w przedmiotowej sprawie planowanego przez skarżącego ustanowienia służebności gruntowej, a więc ustanowienia prawa uregulowanego w przepisach kodeksu cywilnego. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procesowych mających wpływ na wynik postępowania, stwierdzić należy, że nie znajdują one uzasadnienia. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 2 ust. 2 ustawy oznacza brak po stronie organu obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie sposobu przewidywanego przez skarżącego udostępniania pomieszczeń rozdzielni współwłaścicielom nieruchomości wspólnej poprzez ustanowienie służebności gruntowej. Oznacza to, iż nieuzasadnionym jest stawiany organom administracyjnym zarzut naruszenia art. 218 §2 kpa, zobowiązującego organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie. Należy dodać, iż postępowanie wyjaśniające, unormowane w dziale VII kpa, ma ograniczony zakres. Postępowanie wyjaśniające "w koniecznym zakresie", o jakim mowa w art. 218 § 2 kpa, odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, ma zatem na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw (patrz M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do art. 218 kpa, LEX/El.2011). Zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, wbrew zarzutom skargi, spełnia również wymagania określone przepisem art. 124 §1 i 2 kpa. Powyższe orzeczenia zawierają oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Konkludując, zdaniem Sądu, w postępowaniu prowadzącym do wydania zaskarżonych orzeczeń obu instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy. W związku z czym, na podstawie art. 151 ppsa, orzeczono jak w sentencji. MZ