II OSK 1615/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-05
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Jolanta Rudnicka, Teresa Kobylecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zadaszenia nad schodami wejściowymi do pomieszczeń piwnicznych w zabudowie bliźniaczej należy stosować minimalne odległości od granicy działki określone w § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.?Ratio decidendi
W zabudowie bliźniaczej, gdzie budynki przylegają do siebie ścianami na granicy działek, nie stosuje się minimalnych odległości od granicy działki określonych w § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie podważył legalność decyzji Wojewody Mazowieckiego, nie uwzględniając specyfiki zabudowy bliźniaczej. Konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem tej zasady oraz dokonanie pełnej analizy legalności decyzji.Stan faktyczny
A. i L. T. uzyskali pozwolenie na budowę zadaszenia nad schodami wejściowymi do pomieszczeń piwnicznych w Ostrołęce. Sąsiedzi, I. K., S. K. i D. B., sprzeciwili się inwestycji z powodu przesłaniania wejścia, zacienienia lokalu oraz utrudnień w dostępie do elewacji budynku. Prezydent Miasta Ostrołęki zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę, które następnie Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia przepisów dotyczących minimalnych odległości od granicy działki oraz ochrony interesów osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zasądził od skarżących solidarnie na rzecz skarżącego kasacyjnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 grudnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz /spr./ sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. NSA Teresa Kobylecka Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1209/11 w sprawie ze skargi I. K., S. K. i D. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od I. K., S. K. i D. B. solidarnie na rzecz L. T. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
II OSK 1615 / 12
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi I. K., S. K. i D. B. uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż A. i L. T. wystąpili o pozwolenie na budowę zadaszenia schodów wejściowych do pomieszczeń piwnicznych handlowo- usługowych, zlokalizowanych w Ostrołęce przy ul. [...]. D. B. oraz A. K. nie wyraziły zgody na wykonanie planowanego zadaszenia z powodu przesłaniania wejścia do jej lokalu, przez co straci on swoją atrakcyjność, zaś I. i S. K. nie wyrazili zgody na budowę z powodu zacienienia lokalu i braku możliwości remontu z uwagi na pozbawienie dostępu do elewacji od strony sąsiada.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezydent Miasta Ostrołęki na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) wezwał inwestorów do przedłożenia analizy wpływu projektowanego zadaszenia na naturalne oświetlenie lokali w budynku sąsiednim oraz opracowania przedstawiającego "możliwości dostępu do remontu, naprawy elewacji itp. od strony sąsiada". Inwestorzy uzupełnili dokumentację o wskazane dokumenty.
Decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2011 r. Prezydent Miasta Ostrołęki na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego oraz art. 104 K.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i L. T. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu zadaszenia nad schodami wejściowymi do pomieszczeń piwnicznych.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. B. oraz I. i S. K., podtrzymując brak zgody na realizacje planowanych robót. Jak podkreślili, odległość między zaprojektowanym zadaszeniem a ścianą ich budynku wynosi 18 cm, w związku z czym trudno wykonać jakiekolwiek prace budowlane, czy remontowe.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu "Śródmieście Płd.- Goworowska" w Ostrołęce - uchwała Nr 118/XIX/2007 Rady Miejskiej w Ostrołęce z dnia 25 października 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 248, poz.7264). Zgodnie z planem działki nr ewid. [...] i [...] znajdują się na obszarze jednostki terenowej o symbolu UUM 5 o przeznaczeniu podstawowym: "usługi - bez przesądzania ich profilu - z dopuszczoną towarzyszącą funkcją mieszkaniową ". Projekt został uzgodniony pod względem ochrony przeciwpożarowej, wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy a także ergonomii. W przedłożonej analizie wpływu projektowanego zadaszenia schodów wejściowych do pomieszczeń piwnicznych handlowo- usługowych zlokalizowanych w budynku na działce nr ewid. [...] na naturalne oświetlenie tożsamych pomieszczeń w budynku sąsiednim na działce nr ewid. [...] projektant stwierdził, że: "projektowane zadaszenie nie ma wpływu na naturalne oświetlenie pomieszczeń zlokalizowanych w istniejącym budynku sąsiednim co zostało przedstawione w załączniku - rys. nr 1 rzut przyziemia, analiza zacienienia". Nadto "w strefie wyznaczonej płaszczyzny (kolor czerwony) nie znajduje się projektowane zadaszenie (obiekt przesłaniający), wobec czego zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm. – dalej zwane rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r.), "art. 7 ust. 2 punkt 1 ustawy .... Prawo budowlane, ... projektowane zadaszenie nie ma wpływu na naturalne oświetlenie pomieszczeń zlokalizowanych w istniejącym budynku sąsiednim ".
Jak zauważył organ, sąsiedni budynek I. i S. K., wybudowany w zabudowie bliźniaczej, został wysunięty 0,90 m przed budynkiem inwestora, a według przedłożonej opinii - po wykonaniu zadaszenia dostęp do remontu, naprawy elewacji itp. od strony budynku sąsiada będzie umożliwiony przy użyciu podnoszonego pomostu roboczego na samochodzie ciężarowym lub w inny sposób, ponieważ projektowane zadaszenie nie przylega do budynku sąsiada (jest odsunięte o 0,18 m). Możliwy jest zatem bezpośredni dostęp na szerokości pasa bocznego do ściany budynku sąsiedniego. Projektant zaproponował zadaszenie z poliwęglanu gr. 0,3 cm na lekkiej konstrukcji z belek i słupów stalowych.
Skargę na powyższą decyzję złożyli I. K., S. K. oraz D. B., zarzucając jej naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez jego pominięcie. Zdaniem skarżących, organ powinien przede wszystkim rozważyć, czy spełnione zostały normy z rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., a następnie ocenić, czy decyzja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. Ocena tych interesów powinna być dokonywana z uwzględnieniem istniejącej zabudowy. Nadto skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Wojewoda Mazowiecki nie przeprowadził właściwego postępowania wyjaśniającego dotyczącego zachowania warunków technicznych przy przebudowie domu należącego do A. i L. T., a w szczególności warunków określonych w § 12 ust. 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. W ocenie Sądu organ powinien przede wszystkim rozważyć, czy spełnione zostały normy określone w tym rozporządzeniu i w tym kontekście ocenić, czy wydana decyzja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich z uwzględnieniem istniejącej zabudowy. Cytując treść § 12 ust. 5 rozporządzenia, Sąd uznał, że z analizy projektu bezspornie wynika, że odległość projektowanego zadaszenia od ściany budynku sąsiedniego wynosi ok. 18 cm., co wywołuje wątpliwości w kontekście zgodności z ww. przepisem oraz zasadą ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Prowadząc na nowo postępowanie odwoławcze, Wojewoda zobowiązany będzie odnieść się do powyższej kwestii i dokonać wnikliwej analizy zgodności projektowanych robót budowlanych z warunkami techniczno- budowlanymi, w tym z powołanym § 12 ust. 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., której to analizy całkowicie zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ skoncentrował się zdaniem Sądu wyłącznie na analizie zacienienia oraz możliwości wykonywania remontu ściany budynku sąsiedniego, co jest niewystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Po przeprowadzeniu analizy Wojewoda zobowiązany będzie wydać nową decyzję, opierającą się na bezspornie ustalonym stanie faktycznym i uzasadnioną w sposób odpowiadający wymogom zawartym w art. 107 § 3 K.p.a. Nie przesądzając wyniku prowadzonego postępowania, Sąd uznał, że jedynie taka decyzja będzie mogła być uznana za zgodną z obowiązującymi regułami procesowymi określonymi w K.p.a.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł jak na wstępie. Pozostałe rozstrzygnięcia oparto na podstawie art. 152 oraz art. 200 tej ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. T., zaskarżając go w całości i zarzucając mu obrazę prawa materialnego, a mianowicie § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Wskazując na powyższy zarzut, skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r. lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wniesionej kasacji podkreślono, iż budynek skarżącego kasacyjnie wraz z budynkiem sąsiednim są wybudowane w zabudowie bliźniaczej. Takie usytuowanie budynków wyklucza zastosowanie w sprawie minimalnych odległości od granicy przewidzianych w § 12 rozporządzenia, która to norma określa minimalne odległości od granicy sąsiedniej działki, a w zabudowie szeregowej lub bliźniaczej nie ma ona zastosowania.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli I. i S. K., wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zgodnie z treścią § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. "odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m od okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa". Wskazując na treść tego przepisu, Sąd pierwszej instancji błędnie wywiódł, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy poddać w wątpliwość legalność kontrolowanej w sprawie decyzji Wojewody Mazowieckiego. Podkreślić przede wszystkim trzeba, iż przedmiotowe roboty budowlane miały polegać na wykonaniu zadaszenia nad schodami wejściowymi do pomieszczeń piwnicznych w istniejącym już budynku i co najistotniejsze wybudowanym w zabudowie bliźniaczej. Z ustalenia tego trafnie autor kasacji wywiódł, iż wykluczało to, dla oceny usytuowania przedmiotowej inwestycji względem obiektu sąsiedniego zastosowanie w sprawie przepisu § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. W zabudowie takiej jak szeregowa, czy bliźniacza, gdy budynki przylegają do siebie ścianami znajdującymi się na granicy działek już z założenia wymagana tym przepisem odległość nie zostanie zachowana.
Z powyższych względów podzielić należało postawiony w kasacji zarzut naruszenia skarżonym wyrokiem dyspozycji § 12 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia. Jednocześnie stwierdzić trzeba, iż Sąd pierwszej instancji w sposób nieusprawiedliwiony uchylił się od oceny legalności kontrolowanej w sprawie decyzji poddając analizie i to jak wyżej wskazano wadliwej jedynie część stanu faktycznego i prawnego kontrolowanego aktu. Z powyższych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę dokona oceny legalności kontrolowanej w sprawie decyzji, mając na względnie również przedstawione wyżej uwagi.
Naczelny Sąd Administracyjny z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił skarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego podjęto na podstawie art. 203 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło