II FSK 2919/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-26

Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Bogusław Dauter, Jerzy Płusa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości wygasa z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości wygasa z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, co skutkuje odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Skuteczność zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym nie wpływa na prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, które wygasło z upływem terminu przedawnienia zobowiązania.
Stan faktyczny
Spółka G. złożyła w 2010 r. wniosek o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości za 2000 r., powołując się na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia, co potwierdziło SKO. Spółka kwestionowała odmowę, wskazując na skuteczność zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym, które nie zostało zakończone. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną Spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Domańska, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 860/11 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 28 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2000 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 860/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę G. sp. z o.o. w C. - zwanej dalej "Spółką", na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. (dalej jako "SKO") z dnia 28 marca 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2000 r. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wnioskiem z dnia 8 stycznia 2010 r. Spółka zwróciła się do Burmistrza Gminy i Miasta [...] (dalej jako "Burmistrz") o zwrot nadpłaty w kwocie 797 049,10 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Spółka wskazała, że Burmistrz jako wierzyciel wystawił w styczniu 2007 r. tytuły wykonawcze, na podstawie których organ egzekucyjny pobrał zaległości Spółki w podatku od nieruchomości za lata 2000-2002. Spółka wniosła zarzuty przeciwegzekucyjne, podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2000 r. Burmistrz postanowieniem z dnia 16 lutego 2009 r. uznał zasadność powyższego zarzutu, a stanowisko to podzieliło SKO w postanowieniu z dnia 24 marca 2009 r. Postępowanie to na dzień złożenia wniosku nie zostało zakończone. Według Spółki, kwota pobrana w postępowaniu egzekucyjnym stanowi podatek nienależny w rozumieniu art. 73 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) i podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości za 2000 r. Organ podatkowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, przedawnienie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2000 r. nastąpiło z początkiem 2006 r. Z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2000 r., stosownie do art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, przedawnieniu uległo również prawo Spółki do żądania stwierdzenia nadpłaty za ten rok. Wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty następuje po upływie 5 lat, licząc od wystąpienia zdarzeń, ściśle określonych w ustawie. Po upływie tego terminu wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie wszczyna postępowania (art. 165a Ordynacji podatkowej), a jeśli postępowanie było prowadzone, mimo że wniosek został złożony po upływie tego terminu, to powinno być ono umorzone. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie, wskazując, że kwota pobrana przez organ egzekucyjny w styczniu 2007 r. jako zobowiązanie za 2000 r. stanowi podatek nienależny w rozumieniu art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami, ponieważ w dniu dokonania egzekucji odpadła już podstawa świadczenia. Po rozpatrzeniu zażalenia, SKO utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w dacie złożenia przez Spółkę wniosku o stwierdzenie nadpłaty za 2000 r., pobranej w postępowaniu egzekucyjnym, uprawnienie to wygasło, gdyż upłynął termin przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem SKO, prawidłowe jest stanowisko Burmistrza, który odnośnie 2000 r. stwierdził wygaśnięcie prawa do żądania stwierdzenia nadpłaty, co musiało skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Z uwagi na wygaśnięcie prawa do stwierdzenia nadpłaty z chwilą upływu terminu przedawnienia, nie ma znaczenia dla sprawy podnoszona przez Spółkę argumentacja, dotycząca wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek spełnienia świadczenia przez podatnika. W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie: - art. 165a Ordynacji podatkowej, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie; - art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 33 pkt 1 ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", przez wadliwe przyjęcie, że wniosek Spółki nie podlega rozpoznaniu z uwagi na treść art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie oraz art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego pominięcie. Sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał na wstępie, że przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest kwestia uprawnienia Spółki do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w trybie przepisów Ordynacji podatkowej. Następnie Sąd przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy dotyczące terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i na tej podstawie wskazał, że powyższe zobowiązanie podatkowe Spółki jako osoby prawnej w podatku od nieruchomości za 2000 r. przedawniało się, co do zasady, z upływem 2005 r. Sąd stwierdził dalej, że przepisy Ordynacji podatkowej przewidują również swego rodzaju przedawnienie, co do możliwości skutecznego złożenia przez stronę wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W ten sposób uprawnienia podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty zostały zrównane czasowo z uprawnieniami organów podatkowych w zakresie kwestionowania prawidłowości tych rozliczeń. Tak więc, w rozpoznawanej sprawie prawo do złożenia przez Spółkę wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2000 r. wygasło z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, czyli z upływem 2005 r. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że prawo do złożenia wniosku wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przewidzianego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i nie stoi temu na przeszkodzie okoliczność, że zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką może być nadal egzekwowane po upływie terminu przedawnienia z przedmiotu hipoteki. Wobec powyższego, uwzględniając wynikające z uregulowań ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 1991 r. Nr 9, poz. 31, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.o.l.", terminy płatności podatku od nieruchomości, zgodził się z organami podatkowymi, że w rozpatrywanej sprawie termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty upłynął z końcem 2005 r. i wniosek Spółki z dnia 8 stycznia 2010 r. należy uznać za spóźniony. Nieuzasadniony jest więc zarzut Spółki odnośnie naruszenia art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd wyjaśnił, że wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty należy odróżnić od wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty, o którym mowa w art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej. Terminy zwrotu nadpłaty określa art. 77 Ordynacji podatkowej. Dla rozpoczęcia biegu terminu zwrotu nadpłaty konieczne jest ujawnienie nadpłaty, skutkujące jej wymagalnością. Niestwierdzona prawnie w odpowiednim trybie nadpłata nie jest wymagalna, wobec czego nie rozpoczyna się w takim przypadku w ogóle bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty. Wygaśnięcie (przedawnienie) prawa do żądania stwierdzenia nadpłaty powoduje, że nie jest możliwe dochodzenie od organu zwrotu nadpłaty, której istnienia prawnie nie stwierdzono. Nieuzasadniony jest zatem zarzut Spółki odnośnie pominięcia przez organy podatkowe art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ organy podatkowe prawidłowo sporządziły uzasadnienie faktyczne i prawne wydanych orzeczeń, przytaczając właściwe przepisy prawa i wyjaśniając, z jakich względów znajdują one zastosowanie w sprawie. W ocenie Sądu, nie jest usprawiedliwiony również zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Spółka wskazała, że w postanowieniu z dnia 16 lutego 2009 r., zawierającym stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym, m.in. za 2000 r., Burmistrz uznał zasadność zarzutu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2000 r. Według Spółki, jej wniosek z dnia 8 stycznia 2010 r. "stanowi kontynuację i konsekwencję skuteczności jej zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym". Sąd zauważył jednak, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego postanowienia dotyczyło oceny uprawnienia Spółki do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Jest to postępowanie odrębne od prowadzonego na podstawie przepisów u.p.e.a. postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji, organy podatkowe prowadząc postępowanie dotyczące wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty w trybie przepisów Ordynacji podatkowej, nie mogły naruszyć art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Sąd dodał ponadto, że odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty podatku nie pozbawia Spółki możliwości ubiegania się o zwrot nienależnie pobranych kwot w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 4 u.p.e.a., jeżeli zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym są uzasadnione to organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne. Natomiast stosownie do art. 60 § 1 u.p.e.a., umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu, m.in. wygaśnięcia obowiązku powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest więc zwrot wyegzekwowanej kwoty. W skardze kasacyjnej Spółka, działając przez swojego pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżyła wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a., poprzez brak orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji w granicach sprawy, tj. z pominięciem obowiązku ustosunkowania się do wszelkich zarzutów podnoszonych przez Spółkę i niedokonania właściwych rozważań w tym zakresie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że odmowa wszczęcia przez organ podatkowy postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku jest uzasadniona w świetle art. 165a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a.; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., art. 145 § 2 i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 oraz art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 33 pkt 1 oraz art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., przez wadliwe przyjęcie, że wniosek Spółki z dnia 8 stycznia 2010 r. o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku egzekucji z dnia 19 stycznia 2007 r. - w którym to postępowaniu powadzonym w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. wierzyciel uwzględnił podniesiony przez Spółkę zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. odnośnie przedawniania egzekucji za 2000 r. - nie podlega rozpoznaniu według przepisów Ordynacji podatkowej. Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 w zw. z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przyjęcie, że w razie skutecznego wniesienia przez podatnika zarzutu odnośnie wszczęcia egzekucji w warunkach przedawnienia zobowiązania podatkowego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, wygasło prawo do żądania zwrotu ściągniętego podatku, jako nadpłaty, z uwagi na treść art. 70 § 1 w zw. z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu Spółka raz jeszcze przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania, stwierdzając jednocześnie, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. W zakresie złożonego wniosku z dnia 8 stycznia 2010 r., Spółka podniosła, że toczy się postępowanie egzekucyjne, dotyczące zaległości w podatku od nieruchomości za 2000 r. i nie zapadło ostateczne postanowienie, o którym mowa w art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., a więc i także z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., to jednak wierzyciel przyznał, że zgłoszony w postępowaniu zarzut dokonania egzekucji w tej części (tj. za 2000 r.) w warunkach przedawniania jest zasadny. Spółka stwierdziła dalej, iż wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, żaden przepis u.p.e.a. nie wyłącza prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty przed wydaniem przez organ egzekucyjny postanowienia z art. 59 pkt 3 u.p.e.a. Następnie Spółka wskazała, że skoro zgodnie z art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela odnośnie uznania zarzutu przedawnienia jest dla organu egzekucyjnego wiążące, to tym bardziej wiążące jest dla samego wierzyciela. Nie ma zatem ustawowych negatywnych przesłanek, co do złożenia przez Spółkę w takim bezspornym zakresie wniosku o zwrot nadpłaty nienależnie pobranej w postępowaniu egzekucyjnym. Wbrew ocenie Sądu, instytucja przedawnienia z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej objęta została zarzutem zgłoszonym skutecznie wierzycielowi. Nie jest dopuszczalna koncepcja, że skuteczność tego zarzutu prowadzić winna z jednej strony do obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, którego następstwem, jak to określił Sąd pierwszej instancji, jest zwrot wyegzekwowanej kwoty, a z drugiej strony Spółce w następstwie tak skutecznie zgłoszonych zarzutów nie przysługiwałoby prawo do złożenia wniosku o zwrot tak powstałej nadpłaty w trybie art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Według Spółki, błędna jest ocena Sądu, jakoby wygasło prawo do zwrotu nadpłaty pobranej w postępowaniu egzekucyjnym, w zakresie objętym skargą. Zatem ocena Sądu sprowadza się do stwierdzenia, że z uwagi na treść art. 70 § 1 i art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo Spółki do żądania zwrotu nadpłaty wygasło, ale jednocześnie, że w następstwie umorzenia postępowania egzekucyjnego prawo to jako zwrot wyegzekwowanej kwoty będzie mu przysługiwało na podstawie art. 60 u.p.e.a. W piśmie procesowym z dnia 8 listopada 2013 r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi kasacyjnej" Spółka poinformowała, że postępowanie egzekucyjne zostało ostatecznie umorzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Opolu na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 i § 4 u.p.e.a., a postanowieniem wydanym na podstawie art. 60 § 2 u.p.e.a. organ ten uchylił dokonane czynności egzekucyjne. W świetle powyższego, zdaniem Spółki, wniosek o zwrot nadpłaty powstałej w toku postępowania egzekucyjnego w sytuacji wyżej wskazanej, mógł być ewentualnie przedwczesny, tym bardziej, że przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie regulują kwestii zwrotu (jako nadpłaty) kwoty, co do której wierzyciel już w toku postępowania egzekucyjnego uznał zarzuty wniesione przez dłużnika za uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Mając na uwadze treść tej skargi, na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd uchybił. Wymogiem dla skargi kasacyjnej jest nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale także ich uzasadnienie, co wynika z art. 176 P.p.s.a. Obok wskazania naruszonych przepisów, poprzez podanie ich konkretnych jednostek redakcyjnych, niezbędne jest więc wyjaśnienie, na czym naruszenie to polegało oraz w przypadku podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wykazanie, iż mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno odnosić się nie tylko do każdej nich z osobna, ale także do każdego z poszczególnych formułowanych w ich ramach zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej. Nie jest też powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Poczynienie powyższych uwag było niezbędne, wobec wystąpienia uchybień w konstrukcji rozpoznawanej skargi kasacyjnej, które objawiały się w nieprawidłowym formułowaniu zarzutów, co z kolei rzutuje w bezpośredni sposób na możliwość i zakres dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku w ramach sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej. Sąd pierwszej instancji przystępując w zaskarżonym wyroku do rozważań prawnych trafnie wskazał na wstępie, iż istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii uprawnienia Spółki do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w trybie przepisów Ordynacji podatkowej. Wydane w tym przedmiocie i kwestionowane przez Spółkę rozstrzygnięcia organów podatkowych obu instancji miały charakter jedynie formalny i polegały na odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ z uwagi na upływ terminu przedawnienia, prawo do złożenia takiego wniosku wygasło, co wynika z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. W pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej pełnomocnik Spółki wskazując na naruszenie art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił Sądowi pierwszej instancji brak orzeczenia w granicach sprawy, tj. z pominięciem obowiązku ustosunkowania się do wszelkich zarzutów podnoszonych przez stronę i niedokonanie właściwych rozważań w tym zakresie (...). Z tak sformułowanego zarzutu wynika, iż autor skargi kasacyjnej opacznie rozumie w kwestionowanym zakresie treść i sens art. 134 § 1 P.p.s.a. Wynikający z tego przepisu obowiązek sądu "rozstrzygania w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Bezpodstawne jest zatem utożsamianie tego pojęcia z wywiedzionym z art. 141 § 4 P.p.s.a. obowiązkiem sądu ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skargi. W tym zaś zakresie zarzut ten jest całkowicie gołosłowny, jako że w dalszej części skargi kasacyjnej zarzutu tego w najmniejszym stopniu nie skonkretyzowano, a za jego uzasadnienie nie może być uważane ogólnikowe twierdzenie o "niedokonaniu właściwych rozważań". Również sam fakt, iż pełnomocnik Spółki nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który w zaskarżonym wyroku za zgodne z prawem uznał rozstrzygnięcie organów podatkowych o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, nie świadczy o tym, że uzasadnienie tego wyroku nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 141 § 4 P.p.s.a. Jako trzeci przepis w powyższym zarzucie został jeszcze wymieniony art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. Wprawdzie autor skargi kasacyjnej określił go jako "art. 1 § 1 i 2 PostAdmU" bez objaśnienia tego skrótu (podobnie zresztą jak w przypadku innych skrótowych oznaczeń przyjętych w skardze kasacyjnej w odniesieniu do aktów prawnych), jednak biorąc chociażby pod uwagę, iż w kolejnym zarzucie skargi kasacyjnej jako naruszone wskazane zostały, m.in. "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 145 § 2 i art. 151" dookreślone tym samym skrótem, tj. "PostAdmU", nie ulega wątpliwości, iż skrót ten oznaczał ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określaną w niniejszym uzasadnieniu jako "P.p.s.a." Uwaga ta jest o tyle istotna, gdyż wskazany przez pełnomocnika Spółki przepis został błędnie oznaczony jako "art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a.", podczas gdy art. 1 tej ustawy nie jest podzielony na jakiekolwiek jednostki redakcyjne. Przepis ten określa jedynie zakres zastosowania tej ustawy ("art. 1. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych - sprawy sądowoadministracyjne") i trudno jest dociec, bo skarga kasacyjna nie zawiera w tej mierze wyjaśnienia, w jaki sposób Sąd pierwszej instancji mógłby go naruszyć. W kolejnym zarzucie skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji całego szeregu przepisów o bardzo zróżnicowanej treści, zamieszczonych w trzech różnych aktach prawnych, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., art. 145 § 2 i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 oraz art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 33 pkt 1 oraz art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. przez wadliwe przyjęcie, że wniosek Spółki z dnia 8 stycznia 2010 r. o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku egzekucji z dnia 19 stycznia 2007 r. (...) - nie podlega rozpoznaniu według przepisów Ordynacji podatkowej. Tak skonstruowany zarzut jest trudno zrozumiały. W świetle art. 174 P.p.s.a., tworzenie takiej niespójnej zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał naruszyć Sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdej z nich, jest wadliwie powołanym zarzutem i utrudnia prawidłowe, merytoryczne jego rozpoznanie. Ponadto twierdzenie, na którym opiera się ten zarzut, świadczy o przyjęciu błędnego założenia co do stanowiska, jakie prezentował w sprawie Sąd pierwszej instancji. Otóż Sąd ten nie tylko nie twierdził, że wniosek Spółki o zwrot nadpłaty nie podlegał rozpoznaniu według przepisów Ordynacji podatkowej, ale wręcz przeciwnie, konsekwentnie dowodził, wbrew ponawianym w kolejnych środkach zaskarżenia wywodom Spółki odnoszącym się do przepisów u.p.e.a. i prowadzonego na ich podstawie wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, że rozpatrzenie tego wniosku jako odnoszącego się do uregulowanej w Ordynacji podatkowej instytucji "nadpłaty" powinno nastąpić według przepisów tej właśnie ustawy. Co więcej, można powiedzieć, iż rozpoznanie wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty według przepisów Ordynacji podatkowej stanowiło istotę stanowiska zarówno organów podatkowych, jak i Sądu pierwszej instancji i jest to stanowisko prawidłowe. Odrębną natomiast kwestią jest to, iż zastosowanie tychże właśnie przepisów (jedynie w pośrednim powiązaniu z terminami płatności podatku od nieruchomości określonymi w przepisach u.p.o.l.), wobec tego wniosku prowadziło do rozstrzygnięcia polegającego na odmowie wszczęcia postępowania. Pomimo oczywistości kwestii, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty podlega rozpatrzeniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera obszerne wywody odnoszące się do przepisów u.p.e.a. i prowadzonego na gruncie tej ustawy wobec Spółki postępowania egzekucyjnego. Prowadząc argumentację w tym zakresie Spółka wskazała m.in., iż wbrew ocenie Sądu, żaden przepis u.p.e.a. nie wyłącza prawa podatnika do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty przed wydaniem przez organ egzekucyjny postanowienia z art. 59 pkt 3 tej ustawy. Jednak również w tym przypadku Sąd pierwszej instancji nie wypowiedział przypisywanego mu poglądu, pomijając już fakt, iż takie postawienie problemu nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Sąd ten odnosząc się do zawartych w skardze argumentów wywodzonych przez Spółkę z przepisów u.p.e.a., w tym m.in. do twierdzenia, iż wniosek Spółki (o stwierdzenie nadpłaty) z dnia 8 stycznia 2010 r. "stanowi kontynuację i konsekwencję skuteczności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym", zasadnie zwrócił Spółce uwagę na odrębność i rozdzielność obu tych postępowań oraz w związku z tym na bezzasadność opartych na przepisach u.p.e.a. zarzutów. Przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko Sądu pierwszej instancji jest jasne, rzeczowe i oparte na mających zastosowanie w sprawie przepisach, które w odniesieniu do stanu faktycznego tej sprawy są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Istotę tego stanowiska można streścić w kilku zdaniach. Spółka w 2010 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2000 r. Uwzględniając wynikające z przepisów u.p.o.l. terminy płatności tego rodzaju podatku dla osób prawnych oraz mając na uwadze art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej - w myśl którego to przepisu, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku - zobowiązanie podatkowe z tego tytułu przedawniało się z upływem 2005 r. W związku z powyższym, w świetle art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, stanowiącego, iż prawo do złożenia wniosku o stwierdzenia nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, Spółka z końcem 2005 r. utraciła prawo do skutecznego wniesienia takiego żądania. W konsekwencji zasadna była odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Temu jednoznacznemu wywodowi prawnemu Spółka nie przeciwstawiła w skardze kasacyjnej rzeczowych argumentów oraz opartych na nich zasadnych i prawidłowo sformułowanych zarzutów. Należy przy tym zaznaczyć, iż w świetle powołanych przez Sąd pierwszej instancji, a wcześniej przez organy podatkowe obu instancji przepisów, dla istoty rozstrzygnięcia sprawy nie miał żadnego znaczenia przebieg zainicjowanego w 2007 r. postępowania egzekucyjnego wobec Spółki i wydawane w jego ramach rozstrzygnięcia. Twierdzenia i argumenty podnoszone w skardze kasacyjnej, najczęściej wywodzone właśnie z przepisów u.p.e.a., nie wykazują związku z treścią mających zastosowanie w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej. Dotyczy to również ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej, w którym zarzucono naruszenie art. 70 § 1 w związku z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. Skoro w realiach rozpoznawanej sprawy i co stanowiło istotę stanowiska Spółki prezentowanego w ramach prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, postępowanie to zostało wszczęte już w warunkach przedawnienia zobowiązania podatkowego, to w świetle powyższych przepisów, nie ma znaczenia, na gruncie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, fakt skutecznego wniesienia przez Spółkę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Podobnie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, okoliczność, iż dopiero w 2007 r. zostało wszczęte wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, w niczym nie podważa stanowiska Sadu pierwszej instancji, iż prawo Spółki do nadpłaty wygasło w 2005 r., gdyż wówczas przedawniło się zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2000 r. W związku z powyższym, uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu tej skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło