II OW 54/11

Dnia 23 sierpnia 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D. W. o wznowienie postępowania postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. jako organ właściwy w sprawie. Pismem z dnia 29 marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. i wyznaczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. jako organu właściwego do rozpoznania wskazanych w uzasadnieniu wniosku spraw. Zdaniem wnioskodawcy brak jest podstaw do przekazania mu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. do rozpatrzenia żądań zawartych we wniosku D.W. z dnia [...] lutego 2011 r. o wznowienie postępowań w sprawach o sygn. akt: [...],[...],[...],[...],[...] i [...], albowiem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wyznaczył Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. do załatwienia spraw wskazanych w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2005 r. jedynie w postępowaniach zwykłych. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, przekazania mu do rozpoznania żądań wznowienia postępowań w sprawach, w których członkowie organu zostali wcześniej wyłączeni, podważa sens instytucji wyłączenia członków samorządowego kolegium odwoławczego, jako członków organu kolegialnego. Wskazano również, że zgodnie z treścią art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a w żadnej z przekazanych spraw Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie wydało aktu administracyjnego w ostatniej instancji. Z tego względu, zdaniem wnioskodawcy, organem właściwym do rozparzenia wniosku D.W. z dnia [...] lutego 2011 r. o wznowienie postępowań w wymienionych wyżej sprawach jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o uznanie, że do rozpatrzenia spraw nr: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] organem właściwym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. W uzasadnieniu wskazano, że w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. D.W. zażądała wznowienia licznych postępowań administracyjnych w sprawach rozstrzyganych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. i we W. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. przekazane sprawy nie zostały objęte katalogiem spraw przekazanych mu do rozpoznania na mocy postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2005 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., wszczęcie postępowania o wznowienie rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o koncepcji kontynuowania tego samego postępowania poprzez czynności związane z jego fazą zwykłą, zakończoną decyzją ostateczną i postępowaniem nadzwyczajnym. Spór ten powstał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpatrzeniu wniosku wiceprezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o wyznaczenie innego organu równorzędnego do załatwienia niżej wymienionych spraw: z wniosku D.W. z dnia [...] sierpnia 2004 r., określonego jako "zażalenie - skarga", na pismo Geodety Powiatowego w T., informujące o przekazaniu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. (Nr [...]) - wniosku D.W. o udostępnienie informacji publicznej do Starostwa Powiatowego w T. oraz o niemożliwości jego załatwienia z powodu nieokreślenia przez wnioskodawczynię sprawy, której dotyczy wniosek; ([...]); zażalenia D.W., M.W., M.W. i J.W. na – wydane z upoważnienia Burmistrza Gminy Trzebnica - postanowienie Naczelnika Wydziału Architektury, Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w T., z dnia [...] września 2004 r. (Nr [...]), informujące, że Wojewoda Dolnośląski nie jest organem właściwym do rozpatrzenia pisma D.W., M.W., M.W. i J.W., określonego jako "zażalenie" oraz informujące o przekazaniu tego wniosku do SKO we W.; ([...]); odwołania D.W., J.W., M.W. i M.W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. od - wydanej z upoważnienia Burmistrza Gminy Trzebnica – decyzji Naczelnika Wydziału Architektury, Planowania Przestrzennego, Promocji i Rozwoju Gminy w Urzędzie Miejskim w T. z dnia [...] sierpnia 2004r. (Nr [...]), ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie zbiornika na nieczystości płynne o charakterze socjalno-bytowym, przewidzianego do realizacji w N. na działce nr [...], [...], gmina T.; ([...]); 4. zażalenia D.W., J.W., M.W. i M.W. na postanowienie Zarządu Powiatu w T. z dnia [...] lipca 2004 r. (Nr [...]), uzgadniające - w zakresie programów zawierających zadania samorządowe Powiatu T., służących realizacji inwestycji celu publicznego - zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie zbiornika na nieczystości płynne o charakterze socjalno-bytowym, przewidziane do realizacji w N. na działce nr [...],[...], gmina T.; ([...]); 5. zażalenia D.W. J.W., M.W. i M.W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. na - wydane z upoważnienia Starosty Trzebnickiego - postanowienie Wicestarosty Powiatu Trzebnickiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. (Nr [...]), uzgadniające, bez uwag, w zakresie dotyczącym ochrony gruntów rolnych, zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie zbiornika na nieczystości płynne o charakterze socjalno-bytowym, przewidziane do realizacji w N. na działce nr [...],[...], gmina T.; ([...]); 6. zażalenia D.W., J.W., M.W. i M.W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. na postanowienie Zarządu Powiatu w T. z dnia [...] lipca 2004 r. (Nr [...]), zmieniające zapis w postanowieniu Zarządu Powiatu w T. z dnia [...]lipca 2004 r. (Nr [...]), uzgadniającym - w zakresie programów zawierających zadania samorządowe Powiatu T., - służących realizacji inwestycji celu publicznego - zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie zbiornika na nieczystości płynne o charakterze socjalno-bytowym, przewidziane do realizacji w N. na działce nr [...], [...], gmina T.; ([...]); 7. z wniosku D.W. z dnia [...] lipca 2004 r., określonego jako "zażalenie - skarga", na pismo Starosty Trzebnickiego z dnia [...] lipca 2004 r. (Nr [...]), dotyczące "personelu podwładnego" Staroście; ([...]); 8. zażalenia D.W., J.W., M.W. i M.W. z dnia [...] listopada 2004 r. na - wydane z upoważnienia Wojewody Dolnośląskiego - postanowienie Zastępcy Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego we W. z dnia [...] października 2004 r. (Nr [...]) - przekazujące Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością, "wniosek - zażalenie - skargę" D.W., J.W., M.W. i M.W. na postanowienie Burmistrza Gminy Trzebnica z dnia [...] września 2004 r., Nr [...]; ([...]); 9. z wniosku D.W. z dnia [...] czerwca 2004 r., w którym wnioskodawczyni zaskarżyła pismo Burmistrza Trzebnicy z dnia [...] maja 2004 r. (Nr [...]), będące odpowiedzią na pismo D.W., wzywające organ do usunięcia przyłącza wody zimnej, znajdującego się na jej działce; ([...]) - wyznaczył do ich załatwienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister podniósł, że wprawdzie zgodnie z § 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, właściwe miejscowo dla powiatu trzebnickiego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., jednakże z uwagi na wydanie przez Prezesa tego Kolegium dziewięciu postanowień o sygnaturach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], w których postanowił - na podstawie art. 24 § 3 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. - o wyłączeniu z urzędu wszystkich członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. od udziału w postępowaniach dotyczących wyżej wskazanych spraw, albowiem w sprawach tych istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia okoliczności o których mowa w treści art. 24 § 3 k.p.a., gdyż skarżąca D.W. złożyła na niego do Prezesa Rady Ministrów skargę, w której zarzuciła mu wykorzystywanie stanowiska i Kolegium do ukrywania nadużyć gospodarczych i finansowych oraz fałszowania map geodezyjnych w Starostwie i Gminie T. W tej sytuacji mając na względzie dyspozycję z art. 7 i 8 k.p.a. oraz uznając konieczność zachowania pełnego obiektywizmu i bezstronności w załatwieniu powyższych spraw, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowił wyznaczyć do ich rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. D.W. wniosła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. o wznowienie postępowań w sprawach zakończonych m. in. rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., a oznaczonych numerami "[...],[...],[...],[...],[...] I [...]" kierując go do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. powyższy wniosek, w zakresie wymienionych wyżej spraw, przekazało Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W., albowiem w katalogu spraw określonych postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie mieszczą się sprawy wznowienia postępowań, których domaga się strona, a które odnoszą się do rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., na skutek wniosku D.W. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., zezwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na rozstrzyganie sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne pomiędzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. W niniejszej sprawie spór o właściwość dotyczy kwestii, który organ – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. jest organem właściwym do rozpoznania wniosku D.W. z dnia [...] lutego 2011 r. o wznowienie postępowań zakończonych rozstrzygnięciami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oznaczonych numerami: [...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Do załatwienia m. in. wyżej wymienionych spraw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zostało wyznaczone postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2005 r., znak [...], wydanym na podstawie art. 27 § 3 k.p.a. i art. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 13, poz. 115), albowiem wskutek wyłączenia wszystkich członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. organ ten stał się niezdolny do załatwienia sprawy. Powyższa okoliczność jest między stronami przedmiotowego sporu o właściwość bezsporna. W tej sytuacji, od momentu wydania tego postanowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. działało jako organ właściwy do załatwienia wymienionych w jego treści spraw. Przepis art. 150 § 1 k.p.a. wprowadził zasadę, że organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149, a więc wznowienia postępowania i przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy bądź odmowy wznowienia postępowania, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zatem z treści tego przepisu wynika, że organem właściwym do orzekania w przedmiocie wznowienia postępowań jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że przepis określający właściwość organu rozstrzygającego o wznowieniu postępowania, wyraźnie odnosi się do "organu, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji", a nie do organu, który według przepisów ogólnych byłby zobowiązany do wydania decyzji w ostatniej instancji. Brak takiego rozróżnienia, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza, że interpretacji normy prawnej zawartej w art. 150 § 1 p.p.s.a. należy dokonywać w oparciu o dyrektywy wykładni literalnej. A brzmienie przepisu wyraźnie określa właściwość organu w sprawie wznowienia postępowania jako organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Takim organem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest również organ, który na mocy art. 27 § 3 p.p.s.a. został wyznaczony do rozstrzygnięcia spraw objętych wnioskiem skarżącej z dnia [...] lutego 2011 r. Jak wynika z odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie kwestionuje, iż w sprawach oznaczonych numerami: [...],[...],[...],[...], [...] i [...] podejmowało rozstrzygnięcie w ostatniej instancji. Dlatego też, w świetle art. 150 § 1 k.p.a., w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organem właściwym miejscowo i rzeczowo do rozpatrzenia żądania skarżącej wznowienia postępowań o wskazanych wyżej numerach jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Wbrew argumentom podniesionym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. na wyznaczenie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowań objętych pismem skarżącej z dnia [...] lutego 2011 r. nie ma wpływu ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, że sprawy o wznowienie postępowań są sprawami nowymi, albowiem przepis art. 150 k.p.a. nie uzależnia określenia właściwości miejscowej i rzeczowej organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o wznowienie od stwierdzenia, czy dana sprawa jest sprawą nową, czy stanowi kontynuację sprawy już wcześniej wszczętej i prawomocnie zakończonej. Dla ustalenia właściwości miejscowej i rzeczowej organu istotna jest bowiem kwestia, który organ wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Od przesądzenia powyższego uzależnione jest wskazanie właściwego organu. Skoro jak już wyżej wskazano, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie kwestionuje, iż w sprawach oznaczonych numerami [...],[...],[...],[...],[...] i [...] podejmowało rozstrzygnięcia w ostatniej instancji, to nie ma wątpliwości, iż jest ono właściwe do rozpatrzenia wniosku strony o wznowienie tych postępowań. Pogląd przeciwny w konsekwencji doprowadziłby do dopuszczenia do orzekania w sprawie o wznowienie postępowania organu wbrew normie art. 150 § 1 k.p.a., a to jest niedopuszczalne, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. orzekałoby w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. W związku z powyższym, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. z art. 4 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.