I FZ 492/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1207/11, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 24 maja 2011 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2006 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1207/11, po rozpoznaniu wniosku B. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: spółka) odmówił przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji przywołując art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) uznał, że Spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynosiły 500 zł. Sąd zauważył, że spółka osiąga bardzo wysokie kilkumilionowe obroty. Przychód spółki znacznie przewyższa wysokość kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, środki te mogą zostać przeznaczone na ich pokrycie. Nie bez znaczenia dla oceny wniosku skarżącej spółki, była wysokość jej kapitału (50.000 zł) oraz wartość środków trwałych (492.003 zł), które zdaniem Sądu nie pozwalały na uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zarzucono naruszenie art. 246 par 2 pkt 1 i 2 poprzez uznanie, że skarżąca ma dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem żalącego, strona wykazała brak środków. Niewątpliwie bowiem, z wniosku o przyznania prawa pomocy jak i przedstawionych dokumentów wynika, że na skarżącej ciążą zobowiązania o znacznej wysokości a w poprzednim roku obrotowym spółka wykazała stratę. Nie można również zarzucić stronie brak inicjatywy dowodowej, gdyż załączyła aktualne dokumenty finansowe spółki, z których wynika, że zobowiązania znacznie przewyższają wartość posiadanego majątku co jest przesłanką przyznania osobie prawnej prawa pomocy. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić się należało z żalącym, że przedstawił na żądanie Sądu pierwszej instancji dokumenty, które obrazowały sytuację majątkową spółki. Wskazać jednak należy, że okoliczność ta nie stanowi sama w sobie przesłanki do przyznania prawa pomocy. Przesłanki takiej nie stanowi również wskazywanie przez żalącego, że zobowiązania spółki przewyższają wartość posiadanego majątku. Na przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym osobie prawnej wskazuje art. 246 par 2 pkt 2 u.p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 u.p.p.s.a. Jak wielokrotnie wskazywano już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez spółkę oraz przedłożone dokumenty źródłowe nie można się zgodzić z żalącym aby Sąd pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej oceny. Słusznie Wojewódzki Sąd administracyjny podniósł, że spółka osiąga kilkumilionowe obroty. Okoliczność ta, w ocenie tut. Sądu, wskazuje że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów sądowych. Oceny takiej nie zmienia wskazywanie przez żalącego na stratę w prowadzonej działalności gospodarczej oraz na zobowiązania spółki. Strata w zakresie prowadzonej działalności jest wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Ponoszone zaś przez spółkę koszty są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i są jej naturalną konsekwencją. Nie mogą zatem decydować o zastosowaniu odstępstwa od zasady wynikającej ze wskazanego wyżej art. 199 u.p.p.s.a. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że strona jest w stanie pokryć koszty sądowe jakie zaistniały na danym etapie postępowania. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a.