II OZ 878/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 674/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wejścia na teren nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 września 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 674/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, odmówił przyznania I. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wejścia na teren nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że sytuacja skarżącej nie zmieniła się od czasu rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła I. S. wnosząc o uchylenie tego postanowienia i zwolnienie jej z kosztów sądowych w 1/3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Istotnym jest, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które zgodnie z treścią art. 165 p.p.s.a. mogą być uchylone lub zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W przypadku sprawy dotyczącej przyznania prawa pomocy, którego przyznania wskazanym powyżej postanowieniem prawomocnie odmówiono, zmiany uzasadniające odmienne rozstrzygnięcie musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione. Musiałyby to zatem być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy i okoliczności te musiałyby być wykazane przez zainteresowaną. Tymczasem skarżąca składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa uległa jakiejkolwiek zmianie, a tym bardziej zmianie uzasadniającej odmienne rozstrzygnięcie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić, uznając iż zasadnie Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy.