II GZ 403/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. M. U. M. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 540/11 w zakresie wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie ze skargi S. M. U. M. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 540/11, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wezwał S. M. U. M. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 5042 złote, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W zażaleniu S. M. U. M. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej zaskarżył w całości powyższe zarządzenie, wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, zarzucając naruszenie § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W uzasadnieniu strona podniosła, powołując się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 419/10, iż nie sposób przyjąć, że decyzja dotyczy skonkretyzowanej należności pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Takimi pismami są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały. Należności pieniężne w znaczeniu ścisłym nie stanowią przedmiotu zaskarżenia przed sądem administracyjnym, ponieważ sąd ten o tych należnościach bezpośrednio nie orzeka. Ustalenie zatem jaki wpis z dwu kategorii wpisów ujętych w art. 231 p.p.s.a. (tj. stosunkowy, czy stały) obowiązywał w danej sprawie wymaga uwzględnienia rodzaju sprawy administracyjnej i charakteru aktu kończącego postępowanie administracyjne. Jak podkreślono w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2008 r. (sygn. akt I GSK 2039/06), na etapie wnoszenia skargi i nadaniu jej biegu chodzi o ustalenie, czy zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie co do istnienia (wysokości) określonej należności pieniężnej i czy to rozstrzygnięcie jest do sądu zaskarżone. Ponadto, zwrócono uwagę, że ze względu na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania skardze biegu, w przepisach dotyczących tego wpisu (art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a.) chodzi o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub z treści tej skargi wynika, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy. Konieczna jest zatem analiza uregulowań prawnych dotyczących konkretnego typu sprawy administracyjnej. Z nich bowiem wynikać będzie w szczególności - czy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym mogły stać się należności pieniężne w rozumieniu przepisu art. 231 p.p.s.a. Akt, którego dotyczyła złożona w niniejszej sprawie skarga wydany został w ramach uregulowań zawartych w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), a także rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r.) oraz rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004r. str. 18 ze zm.). Uregulowania zawarte w powyższych aktach prawnych mają złożony charakter i specyficznie ujmują formy zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznawania płatności. Pomijając kwestię ewentualnych rozstrzygnięć, które mogą podjąć organy administracji w postępowaniu o przyznanie płatności stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zapadła decyzja o odmowie udzielenia wsparcia finansowego na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 cyt. ustawy co świadczy, iż rozstrzygnięto negatywnie w zakresie niespełnienia przez skarżącego warunków formalnych do przyznania mu pomocy w ramach uregulowań zawartych w cyt. ustawie. Meritum tej decyzji sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, że osoba występująca z wnioskiem nie otrzyma płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i stwierdzić należy, iż jest to istotą wskazanego aktu. Omawiana decyzja nie może być zatem traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne mimo, że w decyzji organu I instancji (co utrzymał organ II instancji) nałożono na stronę skarżącą sankcje, które będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny będzie uprawniony z tytułu wniosków składnych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionował przede wszystkim sam fakt nie przyznania mu płatności bezpośrednich do gruntów na rok 2005. Nałożone w tej decyzji na niego sankcje mają charakter wtórny związany z nie przyznaniem mu tych płatności. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 239/11, oraz w powołanym przez stronę w zażaleniu postanowieniu NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 419/10, że w sprawach ze skarg na decyzje odmawiające przyznania różnego rodzaju płatności mieszczących się w ramach pomocy udzielanej rolnikom ze środków unijnych i krajowych, należy pobierać wpis stały, ponieważ jest to decyzja odmawiająca przyznania określonego świadczenia, a nie decyzja o odmowie przyznania świadczenia w określonej wysokości. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie decyzja zawiera dwa rozstrzygnięcia w jednej sprawie. W wyniku niespełnienia przez wnioskodawcę określonych wymogów, warunkujących przyznanie płatności organ odmówił skarżącemu przyznania płatności i dodatkowo nałożył określoną sankcję finansową. Skoro nałożenie sankcji jest tylko pochodną odmowy przyznania płatności, to w takich sprawach powinno się pobierać jedynie wpis stały. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wobec braku podstaw prawnych do rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego miedzy stronami, Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w tym zakresie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; J.P. Tarno, Warszawa 2010, wyd. LexisNexis s. 511).