V SA/Wa 2014/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym; skargę oddala Skarżący P. G. wniósł w dniu [...] XI 2009 r. do tutejszego Sądu skargę na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2009 r. o Nr [...], które utrzymywało w mocy postanowienie z dnia [...] września 2009 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a dotyczącym nie uznania zarzutu częściowego przedawnienia roszczeń objętych wystawionym w dniu [...] lipca 2009 r. tytułem wykonawczym wierzytelności – nr [...]. Jako podstawę zarzutu wskazał art. 33 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący nie zgodził się z poglądem wyrażonym przez Prezesa WAM, że czynsz i związane z nim opłaty nie ulegają przedawnieniu skoro brak jest szczególnego przepisu w ustawie o zakwaterowaniu się Sił Zbrojnych RP. Stwierdził natomiast, że wobec braku szczególnego terminu przedawnienia, zastosowanie odpowiednio ma art. 118 § k.c., zgodnie z którym roszczenia o świadczenia okresowe ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia powstania ich wymagalności. Oczywiście co do każdego z nich. W tym terminie przedawnieniu ulegają także roszczenia o odsetki od tych należności, co jest konsekwencją akcesoryjnego charakteru odsetek. Ponadto, gdyby nawet przyjąć, iż należności czynszowe sporne w tym postępowaniu, mają charakter publicznoprawny, to także uległy one przedawnieniu, albowiem w takim razie, zastosowanie mają do nich przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt. 1 o.p. ma ona zastosowanie obok podatków, także do nie podatkowych należności Skarbu Państwa. Skoro zaś zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, WAM gospodaruje nieruchomościami Skarbu Państwa na jego rzecz i w jego imieniu, to czynsze i opłaty za korzystanie z lokalu są należnościami Skarbu Państwa o charakterze publicznoprawnym. Jednocześnie pod pojęciem niepodatkowych należności Skarbu Państwa rozumieć należy wszelkie należności tegoż podmiotu wynikające ze stosunków prawa publicznego (art. 3 pkt. 8 o.p.). Skoro zaś tak, to zgodnie z art. 68 § 1, a w zależności od kwalifikacji, zgodnie z art. 70 § 1 o.p., roszczenie uległo przedawnieniu co najmniej w części w 3- letnim, względnie 5- letnim terminie. Brak regulacji dotyczącej przedawnienia w konkretnej ustawie, nie przesądza, zgodnie z zasadami polskiego porządku prawnego o tym, iż należność ta nie przedawnia się wedle reguł ogólnych określonych w innych ustawach. Ponadto każde roszczenie ulega przedawnieniu, chyba, że przedawnienie jest wyraźnie wyłączone w ustawie (np. roszczenie o wydanie nieruchomości). Oceniając przebieg postępowania administracyjnego, należy stwierdzić, że w dniu [...] lipca 2009 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. wysłał do P.G. upomnienie nr [...], wskazując na istniejące należności z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego, odsetek oraz kosztów upomnienia w łącznej wysokości [...] zł, jednocześnie pouczając o obowiązku zapłaty należności w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wobec braku wpłaty należności wskazanej w powyższym upomnieniu, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. [...] lipca 2009 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. W dniu [...] sierpnia 2009 r. organ egzekucyjny wysłał do Centrum Wsparcia Teleinformatycznego zawiadomienie nr [...], o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą. W dniu [...] września 2009 r. P. G. nadał w placówce Poczty Polskiej w Ś. przesyłkę listową do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. zawierającą zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Prezes WAM zajął następujące stanowisko, że w ocenie instytucji którą reprezentuje lektura ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398, z późn. zm.) pozwala stwierdzić, iż ustawodawca nie wskazał terminu, w jakim przedawniają się należności o których mowa w art. 37 tej ustawy, tj. z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego. Podkreślił, iż system gospodarowania lokalami mieszkalnymi pozostającymi w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej ma, co do zasady, charakter administracyjny. System ten został ugruntowany ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203, z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2004 r. Zgodnie z art. 10 wymienionej ustawy dokonano zmiany w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 z późn. zm.) dodając art. 1a w brzmieniu: "Przepisów ustawy nie stosuje się do lokali będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej". Jest to istotny wyłom w systemie mieszkalnictwa w państwie, w kierunku odejścia od cywilistycznej regulacji tych stosunków na rzecz odrębnej regulacji mieszkalnictwa wojskowego o charakterze administracyjnym. Zgodnie z art. 23 ust. 3b, 24 ust. 1 i 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 20 ust. 6 i art. 23 ust. 1c, od dnia 1 lipca 2004 r. lokale mieszkalne pozostające w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej są przydzielane zarówno żołnierzom jak i innym osobom na podstawie decyzji administracyjnych. W ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398, z późn. zm.) brak też przepisu, który nakazywałby stosowanie w zakresie nieuregulowanym odpowiednio lub wprost inną ustawę, np. wskazaną przez skarżącego ustawę: z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926, z późn. zm.) oraz z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93, z późn. zm.). Skoro zatem w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej brak przepisu odsyłającego w zakresie nieuregulowanym do innych ustaw, należy rozważyć, czy istnieje możliwość zastosowania wskazanych wyżej ustaw z mocy ich przepisów. Zgodnie z art. 1 Kodeksu cywilnego: "Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi." Stosunek prawny jaki zawiązał się pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową a skarżącym z całą pewnością nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz administracyjnoprawny (publicznoprawny). Podkreślić ponownie należy, iż lokal mieszkalny nr [...] położony w Ś. przy ul. [...] został przydzielony P. G. decyzją przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z [...] lutego 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie- stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 §1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe, tj. nie narusza prawa. W ocenie składu orzekającego wywody co do możliwości zastosowania do niniejszej sprawy art. 2 §1 oraz art. 2 §4 Ordynacji podatkowej jakie przedstawił organ są zasadne i prawidłowo powołane w odpowiedzi na skargę. Nadto podkreślenie, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie jest organem podatkowym, o którym mowa w art. 13 Ordynacji podatkowej, jest słuszne zatem już z tych przyczyn brak jest możliwości zastosowania przedawnienia z Ordynacji podatkowej do opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych. Nie można podzielić natomiast poglądu, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, wobec braku regulacji ustawowej w zakresie przedawnienia należności, o których mowa w art. 37 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ma obowiązek dochodzenia tych należności bez względu na termin ich powstania. Analiza ustawy, wbrew twierdzeniom wyrażonym przez organ, jednoznacznie o tym nie stanowi gdyż: - art. 19 a ustawy odsyła do umowy między dłużnikiem i organem Agencji, - art. 37 ust. 1 precyzuje, że opłaty podlegają ściągnięciu wraz z odsetkami ustawowymi, - art. 61 a – odsyła m.in. do innych ustaw regulujących stosunki cywilno– prawne, a także wprost do Kodeksu cywilnego, - art. 73 ust. 3 – odsyła do instytucji przedawnienia, - art. 76 ust. 1 - odsyła do ugody poszkodowanego z dowódcą jednostki jeśli chodzi o powstałe szkody i ich naprawienie. Dodatkowo, jak o tym przesądziło orzecznictwo WSA (m.in. wyrok V SA/Wa 45/09) – sporna wysokość opłat za używanie lokalu mieszkalnego wojskowego może być dochodzona tylko w drodze powództwa. Niezależnie od powyższego należy podnieść, iż czynności egzekucyjne, zdefiniowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, zostały już wszczęte w listopadzie 2001 r. i do chwili obecnej czynności te są kontynuowane, dlatego zarzut przedawnienia byłby również bezzasadnym. Świadczą o tym m.in. ugoda zawarta w trybie art. 917 k.c. z [...] lutego 2004 r. oraz umowa z [...] września 2009 r. między skarżącym a Dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w której P.G. uznał w całości dochodzoną należność (w wysokości przewyższającej tę objętą tytułem wykonawczym) i zobowiązał się do jej uregulowania w ratach. Z tego względu podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące 3 - letniego przedawnienia roszczenia z uwagi na jej okresowy termin płatności (art. 118 §1 k.c.) pozostają w sprzeczności z w/w faktami a jego obecnymi twierdzeniami. Podnoszony przez pełnomocnika organu argument o braku możliwości ściągania opłat czynszowych i przynależnych od spadkobierców, objętego przydziałem lokalu nie przesądzają, w ocenie Sądu, że mimo administracyjnego charakteru decyzji o przydziale kwatery żołnierzowi – do świadczeń związanych m.in. z opłatami za w/w nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym te dotyczące przedawnienia. Samo pojęcie spadkobrania i procedury z tym związane określone są wprost w prawie cywilnym. Dodatkowe argumenty dotyczące możliwości łączenia stosunku administro–prawnego z cywilno– prawnym zawiera także wyrok NSA IV SAB 24/86, który mówi, że wzruszenie ugody zawartej w postępowaniu administracyjnym może nastąpić wyłącznie według zasad określonych przez prawo cywilne przed sądem powszechnym. Wobec podnoszonych na marginesie niniejszego postępowania twierdzeń skarżącego dot. treści art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP należy przywołać utrwalone orzecznictwo, że do uiszczenia opłaty za lokal przyznany w drodze decyzji administracyjnej zobowiązane są solidarnie, zarówno osoba która w nim mieszka jak i ta która dysponuje tytułem prawnym do lokalu. Konkludując, roszczenia objęte tytułem wykonawczym z mocy art. 33 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – jak tego się domagał skarżący za okres [...] 2005 – [...] 2006 według sporządzonego na karcie 21 akt administracyjnych zestawienia – nie uległy przedawnieniu, choć co do zasady, przedawnieniu ulegają na zasadach ogólnie obowiązujących określonych kodeksem cywilnym – wobec braku innych odrębnych uregulowań. Mając powyższe na uwadze wydane - skarżone postanowienie odpowiada prawu, a podstawą do uchylenia mogą być stwierdzone naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, które miały (art. 145 § 1 pkt. 1a p.p.s.a.) lub mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (art. 145 § 1c p.p.s.a.). W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uznał zarzuty w niej zawarte za bezzasadne. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.