II FSK 41/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Po 388/11 odrzucającego skargę J.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 11 marca 2011 r. nr [...]; [...] w przedmiocie ustalenia podatku z tytułu nabycia spadku postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę J.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 11 marca 2011 r., nr [...]; [...] przedmiocie ustalenia podatku z tytułu nabycia spadku. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 czerwca 2011 r. wezwano pełnomocnika strony do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie nie została odebrana przez pełnomocnika strony, w następstwie czego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 czerwca 2011 r. pozostawiono ją w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 24 czerwca 2011 r. Stwierdzając, że skarżący nie uzupełnił w zakreślonym terminie (do 1 lipca 2011 r.) braków formalnych skargi, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), odrzucił skargę. Od powyższego postanowienia J.R. wywiódł skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego. Uzasadniając skargę kasacyjną, pełnomocnik skarżącego wskazał, że nie odebrał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż w czasie nadejścia przesyłki przebywał na urlopie poza miejscem zamieszkania, a kancelaria którą prowadzi jest kancelarią jednoosobową. Pełnomocnik strony zaznaczył, że w rozpoznawanej sprawie był już wcześniej wzywany do uzupełnienia braków formalnych skargi, wobec czego przyjął, że kontrola formalna wniosku została zakończona. Uchybienie terminu nie nastąpiło z winy pełnomocnika, lecz na skutek nie dających się przewidzieć zdarzeń. Zarządzeniem Sędziego z dnia 26 października 2011 r. zobowiązano pełnomocnika strony do złożenia oświadczenia "czy wniesione pismo procesowe zatytułowane z uwagi na jego treść, jest wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi czy też skargą kasacyjną, w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że pismo jest wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi". W piśmie z dnia 23 listopada 2011 r. pełnomocnik strony oświadczył, że powyższe pismo, w istocie, stanowi skargę kasacyjną. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zarzuty skargi kasacyjnej, sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, winny być sformułowane w taki sposób, by dokonujący kontroli sąd mógł w sposób jednoznaczny ustalić, których konkretnie przepisów zarzuty dotyczą. Nieprecyzyjne przytoczenie podstaw kasacyjnych uniemożliwia określenie granic skargi kasacyjnej i tym samym pozbawia sąd kasacyjny możliwości zbadania merytorycznej zasadności postawionych zarzutów. Sąd ten nie może domyślać się, jaka była rzeczywista intencja autora skargi kasacyjnej, ani też w jakimkolwiek zakresie skargi kasacyjnej uzupełniać. Jednakże, mając na uwadze wskazania zawarte w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAwsa z 2010 r. Nr 1, poz. 1), w której przyjęto, że podstawy kasacyjne mogą być również wydedukowane z uzasadnienia skargi kasacyjnej, Sąd rozpoznający skargę kasacyjną w niniejszej sprawie przyjął, że autorowi skargi kasacyjnej w istocie chodziło o naruszenie przepisu art. 58. § 1 pkt 3 P.p.s.a., który obliguje Sąd do odrzucenia skargi w sytuacji, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przepis art. 215 § 1 P.p.s.a. nakłada na podmiot wszczynający postępowanie sądowe w danej instancji obowiązek podania wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Obowiązek taki spoczywa m.in. na stronie wnoszącej skargę do sądu administracyjnego (por. art. 230 i ar. 231 P.p.s.a.). Jak wskazuje się w piśmiennictwie, niedochowanie wymogu podania w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi brak formalny, do którego uzupełnienia wzywa stronę przewodniczący (art. 49 § 1 P.p.s.a.). Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie takiego braku obliguje sąd do odrzucenia wniesionej skargi (por. Małgorzata Niezgudka-Medek, Komentarz do art. 215 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Lex, 2011). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo ustalił, że strona, mimo wezwania, nie uzupełniła braku formalnego skargi, polegającego na niepodaniu w ww. piśmie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wbrew argumentacji pełnomocnika strony, kwestia winy strony (jej pełnomocnika) w zakresie powyższego uchybienia stanowi okoliczność obojętną dla zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.. Wykładnia przytoczonego przepisu jednoznacznie wskazuje, że nie przewidziano w nim żadnych okoliczności ekskulpacyjnych, a samo stwierdzenie nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie nakłada na sąd obowiązek odrzucenia skargi. Podnoszone przez pełnomocnika okoliczności nie mają zatem znaczenia dla prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Kwestia winy pełnomocnika mogłaby zostać wzięta pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przywróceniu uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Ze względu, jednak, na jednoznaczną treść pisma z dnia 23 listopada 2011 r. (k. 34 akt Sądu pierwszej instancji), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu słusznie przyjął, że wniosek taki nie został w sprawie złożony, a pismo z dnia 14 października 2011 r. stanowiło jedynie skargę kasacyjną. Uznając, że Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odrzucił skargę, której braki, mimo wezwania, nie zostały uzupełnione, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. art. 184 P.p.s.a w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a, oddalił skargę kasacyjną.