II OSK 378/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-12
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Małgorzata Dałkowska-Szary, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego miał podstawy do umorzenia postępowania wobec legalności istniejącego otworu okiennego w budynku na podstawie pozwolenia na budowę oraz czy sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny w tej sprawie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie, gdyż sporny otwór okienny został uwzględniony w zatwierdzonym projekcie budowlanym i decyzji o pozwoleniu na budowę, co nadaje mu cechy legalności. Sąd I instancji błędnie ocenił stan faktyczny, ingerując w skutki prawne ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co jest niedopuszczalne bez wzruszenia tej decyzji.Stan faktyczny
E.W. zaskarżył decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, który umorzył postępowanie dotyczące nakazu zamurowania otworu okiennego w budynku inwentarskim na działce w W. Spór dotyczył legalności istnienia tego otworu, który był uwzględniony w zatwierdzonym projekcie budowlanym i pozwoleniu na budowę z 1994 r. Sąd I instancji uchylił decyzję organu, wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy okno znajduje się w budynku mieszkalnym czy inwentarskim oraz na rozbieżności w projekcie budowlanym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie; zasądził od E.W. na rzecz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie kwotę 370 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska -Szary Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 749/11 w sprawie ze skargi E.W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie; 2) zasądza od E.W. na rzecz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie kwotę 370 (trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 749/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi S. W., uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...]czerwca 2011 r., nr [...], uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] i umarzającą postępowanie pierwszej instancji w całości.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane( Dz.U. 2006.156.1118 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., po rozpoznaniu wniosku E. W., nakazał M. G. zamurowanie, istniejącego w ścianie szczytowej budynku inwentarskiego na działce nr [...] w W., otworu okiennego o wymiarach 0,65 x 0,80 m pustakami typu luksfer w terminie do [...] maja 2011 r. Organ wskazał, iż ściana szczytowa przedmiotowego budynku znajduje się w odległości ok. 1 m od ogrodzenia z działką nr [...]. Organ powołał się na przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, obowiązujące w czasie budowy obiektu, które dopuszczały zastosowanie w murach ogniochronnych (w ścianach budynków przy granicy) cegieł szklanych. Także obowiązujące obecnie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.) dopuszczają w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana, itp., jeśli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10 % powierzchni ściany, przy zachowaniu odpowiedniej klasy odporności ogniowej wypełnień.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli M. G. oraz E. W.
M. G. podniósł, że wykonanie otworu okiennego w ówczesnej paszarni (części budynku inwentarskiego) nastąpiło za zgodą wydającego pozwolenie i obu stron postępowania, w tym ówczesnego właściciela działek nr [...]. Na działkach nr [...] i [...] w 1952 r. również był wybudowany budynek mieszkalny w odległości ok. 20 m. od granicy działki M. G. i tym samym odległość pożarowa między budynkami została zachowana. Odwołujący stwierdził też, że obiekty istniejące na działce pozostawały bez zmiany przez prawie 40 lat i dopiero w latach 90-tych, na podstawie pozwoleń na budowę wybudował stodołę, garaż i nadbudował budynek mieszkalny. Obecnie w paszarni zamontowany jest piec c.o. i służy ona jako kotłownia.
Z kolei E. W. zarzucił brak zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu jako stronie, w jego ocenie m. in. nieuczestniczenie w czynnościach kontrolnych spowodowało, że błędnie przyjęto granicę między nieruchomościami jego i M. G. Odwołujący nie zgadza się też z nakazem wypełnienia otworu okiennego luksferami, bowiem sąsiad nadal będzie mógł złośliwie uruchamiać system ochronny na jego posesji poprzez wysyłanie impulsów lampą laserową.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r., Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Organ uznał, że brak jest przesłanek do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane. Do akt postępowania dołączona została kopia projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy I. z dnia [...] kwietnia 1994 r., udzielająca pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę garażu, z której wynika, że otwór okienny będący przedmiotem postępowania, jest uwzględniony jako istniejący. Oprócz niego, w północnej ścianie szczytowej budynku mieszkalnego od strony działki nr [...] przewidziane są jeszcze inne otwory okienne. Uprawnienie do wykonania okien w ścianie północnej wynikało z posiadanej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu, a w związku z tym, jak wywodzi organ II instancji, nie można mówić, że doszło do naruszenia prawa. Co prawda wykonany otwór okienny ma inne wymiary niż w projekcie, ale nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro okno istnieje legalnie i organ nadzoru budowlanego nabytego w tym zakresie prawa nie może kwestionować.
Na decyzję tę E. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący zarzuca, że organ myli stany faktyczne z dwóch postępowań administracyjnych. Przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa okna istniejącego w budynku gospodarczym, podczas gdy sprawa okien w nadbudowanym budynku mieszkalnym jest przedmiotem innego postępowania administracyjnego. Nadbudowa ta wykonana została na podstawie decyzji administracyjnej z 1994 r., natomiast powoływanie w zaskarżonej decyzji argumentacji związanej z tą decyzją na uzasadnienie legalności okna w budynku gospodarczym, wybudowanym w 1956 r. jest nieporozumieniem. Skarżący uważa, że kwestia okna w budynku gospodarczym powinna być rozpatrywana w oparciu o przepisy obowiązujące w 1956 r., a więc rozporządzenie Prezydenta RP z 1928 r. Dodatkowo organy winny zastosować zasady współżycia społecznego, bowiem skarżący czuje się, wraz z żoną, dręczony przez sąsiada i pragnie odgrodzić się od przykrego sąsiedztwa.
Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd podkreślił, iż w jego ocenie konkluzja, że postępowanie w sprawie okna w budynku inwentarskim jest bezprzedmiotowe, jest co najmniej przedwczesna. W załączonym do akt niniejszej sprawy projekcie budowlanym, w części opisowej wskazano, że jego przedmiotem jest nadbudowa istniejącego budynku mająca na celu uzyskanie możliwości adaptacji strychu na cele mieszkalne (4 pokoje na poddaszu). Dalej wskazano, że "w części parteru budynku nie dokonano żadnych zmian" oraz że "od strony północnej zachowano okno, które było w budynku przed nadbudową". Opisowi temu odpowiada część graficzna, w której na rysunku przedstawiającym rzut parteru wykazano okno o wymiarach 63x110 cm. Rzut poddasza obejmujący część projektowaną wykazuje okno o wymiarach 90x135 cm w tej części. W opisie technicznym do planu zagospodarowania działki stwierdzono również, że "planowany do nadbudowy budynek mieszkalny jest połączony z budynkiem inwentarskim". Na planie zagospodarowania działki nr [...] budynek mieszkalny objęty projektem nadbudowy został oznaczony nr 1, przylegający do niego od strony wschodniej budynek inwentarski - nr 4. Z rysunku tego wynika, że ściana północna budynku mieszkalnego w części obejmującej klatkę schodową nie jest ścianą zewnętrzną, ale przylega do niej od tej również strony (północnej) część budynku inwentarskiego. Nieco inaczej ściany te przedstawione zostały w części graficznej projektu budowlanego – na rysunku rzut parteru w skali 1:100 ściana północna w części obejmującej klatkę schodową jest ścianą zewnętrzną i znajduje się w niej otwór okienny. W ocenie Sądu kwestia ta wymaga wyjaśnienia. W rozpoznawanej sprawie mamy bowiem do czynienia z 2 budynkami – mieszkalnym i inwentarskim – wybudowanymi w różnym czasie i połączonymi ze sobą. Pierwszy z nich powstał wcześniej – ok. 1946 r., a drugi ok. 1956 r. Dla oceny legalności istniejącego okna, znajdującego się w obecnym pomieszczeniu kotłowni nie jest obojętne czy znajduje się ono w obrębie budynku mieszkalnego czy inwentarskiego. Sąd podkreśla przy tym, że decyzja Wójta Gminy I. z dnia [...] kwietnia 1994 r. o pozwoleniu na nadbudowę dotyczyła wyłącznie budynku mieszkalnego, stąd też wszelkie jej konsekwencje mogą obejmować wyłącznie ten budynek.
Sąd podzielił przy tym pogląd wyrażony w orzecznictwie, że ostateczne pozwolenie na budowę stwarza po stronie podmiotu, któremu go udzielono, uprawnienie do wykonywania robót budowlanych, korzystając z domniemania legalności, które może być obalone drogą postępowań nadzwyczajnych. Z tych też przyczyn, Sąd, orzekając w sprawie o sygn. II SA/Rz 750/11, mając na względzie ten sam projekt budowlany z 1994 r., zaakceptował stanowisko organów co do bezprzedmiotowości postępowania w zakresie legalności okien w budynku mieszkalnym. W niniejszej sprawie jednak nie wykazano, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. Brak wykazania, że nie zaistniały przesłanki z art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane do prowadzenia postępowania, czyni zaskarżoną decyzję wadliwą, bo naruszającą art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wymienione przepisy k.p.a. obligują organy do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie jego całokształtu czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. ocena ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które pełni funkcję wyjaśniającą. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia powołuje się na decyzję o pozwoleniu na nadbudowę budynku mieszkalnego i nie wyjaśnia z jakich przyczyn skutki prawne tej decyzji rozciąga także na budynek inwentarski, co słusznie podnosi skarżący.
Powyższe okoliczności nakazywały, zdaniem Sądu, konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
– art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego części akt sprawy objętej decyzją Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] czerwca 2011 r., skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego i prawnego leżącego u podstaw wydania zaskarżonej decyzji,
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. w zw. z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa,
art. 107 § 3 kpa oraz 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 § 1 i art. 16 kpa poprzez uznanie, że w postępowaniu zakończonym decyzją Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] czerwca 2011 r. nie wykazano oraz nie uzasadniono, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, przez co naruszono w/w przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
– art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wydanie wadliwych wskazań co do dalszego
postępowania w aspekcie wyeliminowania uchybień proceduralnych, zmierzających do podważenia skutków prawnych wynikających z ostatecznej decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] kwietnia 1994 r., nr [...] o pozwoleniu na nadbudowę budynku mieszkalnego i budowę garażu na działce nr [...] w W.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, iż materiał dowodowy, na którym organ oparł swoje rozstrzygnięcie, a który w sposób odmienny został oceniony przez Sąd to projekt budowlany stanowiący załącznik do pozwolenia na budowę. Projekt ten to urzędowo zatwierdzony dokument opieczętowany przez Urząd Gminy I., określający szczegółowo zakres uprawnień nabytych przez inwestora na podstawie udzielonego mu pozwolenia. Pozwoleniem tym jest decyzja Wójta Gminy I. z dnia [...] kwietnia 1994r. udzielająca inwestorowi pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego wg projektu indywidualnego i budowę budynku garażu. Z opisu technicznego do planu zagospodarowania działki nr [...] w W. wynika, że inwestycja objęta tym pozwoleniem dotyczyła m.in. nadbudowy budynku mieszkalnego wg projektu indywidualnego. Nadbudowa ta polegała na podniesieniu ścianki kolankowej poddasza i adaptacji strychu na cele mieszkalne przy wykorzystaniu, klatki schodowej - komunikacji na poddasze. Otwór okienny stanowiący przedmiot postępowania, wykonany jest w ścianie północnej w tej części budynku, który funkcjonalnie powiązany jest z budynkiem mieszkalnym w poziomie piwnic oraz jako komunikacja na poddasze. Jest uwzględniony jako istniejący w zatwierdzonym projekcie nadbudowy budynku mieszkalnego. Wynika to z rysunku zawartego w projekcie nadbudowy budynku mieszkalnego. Jak wynika z projektu, w północnej ścianie szczytowej budynku mieszkalnego od strony działki nr [...] przewidziane zostały jeszcze inne otwory okienne. Rozbieżność pomiędzy opisem technicznym planu zagospodarowania działki a rysunkiem części graficznej projektu budowlanego doprowadziła Sąd do konkluzji, że dla oceny legalności istniejącego okna, znajdującego się w obecnym pomieszczeniu kotłowni nie jest obojętne czy znajduje się ono w obrębie budynku mieszkalnego czy inwentarskiego. Zdaniem Sądu, skoro decyzja Wójta Gminy I. z dnia [...] kwietnia 1994 r. o pozwoleniu na nadbudowę dotyczyła wyłącznie budynku mieszkalnego, stąd też wszelkie jej konsekwencje mogą obejmować wyłącznie ten budynek. Powyższe dowodzi, że Sąd dokonał wadliwej oceny skutków prawnych wynikających z pozwolenia na budowę Wójta Gminy I. z dnia [...] kwietnia 1994 r., oraz będącego jego integralną częścią projektu budowlanego, a poprzez wskazania co do dalszego postępowania dla organu odwoławczego, zmierza do podważenia skutków prawnych wynikających z tego pozwolenia.
Akcentowana przez Sąd rozbieżność pomiędzy częścią rysunkową a częścią opisową projektu budowlanego, który został zatwierdzony przez właściwy organ wydający pozwolenie na budowę, nie może przemawiać na niekorzyść inwestora. Powyższy materiał dowodowy został w sposób odmienny oceniony przez organ oraz Sąd, ale interpretacja Sądu może prowadzić do podważania praw nabytych z decyzji ostatecznej. Z planu zagospodarowania działki nr [...] wynika, że przedmiotowe okno zostało oznaczone jako część budynku inwentarskiego. Natomiast z rysunku projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że ta część budynku inwentarskiego została zaprojektowana jako część klatki schodowej i powiązana integralnie z budynkiem mieszkalnym. Uwidoczniony w rzucie parteru otwór okienny stanowiący przedmiot postępowania, został tam wrysowany jako istniejący - wobec tego uwzględniono go w zatwierdzonym projekcie nadbudowy budynku mieszkalnego, a inwestor tym samym nabył legitymację prawną do jego pozostawienia. Uprawnienie do pozostawienia okna wynikało więc z decyzji administracyjnej udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu, a jeżeli inwestor wykonuje inwestycję zgodnie z załącznikiem do pozwolenia na budowę, nie może się narażać na zarzut naruszenia prawa. W pozwoleniu na budowę oraz jego załącznikach brak jest również nałożonego na inwestora obowiązku zamurowania tego okna, dlatego też każda ingerencja, dotycząca jego usunięcia, bez wyeliminowania pozwolenia na budowę w tej części, podważać będzie skutki decyzji ostatecznej Wójta Gminy I. Sąd nie był uprawniony do kontroli ostatecznej decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] kwietnia 1994 r., a do takiej kontroli zobowiązał organ odwoławczy. Dotyczy to sytuacji, gdy wskazując na rozbieżności w zatwierdzonym projekcie budowlanym i planie zagospodarowania działki, nakłada na organ odwoławczy obowiązek wyjaśnienia tych kwestii w ponownym postępowaniu administracyjnym. Uznanie, że przedmiotowe okno istnieje bez zgody właściwego organu stanowi o błędnej ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Podkreślono nadto, iż zaskarżona decyzja organu wojewódzkiego została poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym, spełniającym wymogi Kodeksu postępowania administracyjnego. Skutkiem wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego było stwierdzenie, że będące przedmiotem postępowania okno w dacie rozstrzygania przez organ wojewódzki istniało legalnie. Stanowisko organu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostało szczegółowo przedstawione, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Autor skargi kasacyjnej zauważa też, iż stwierdzenie Sądu, że organ odwoławczy nie wykazał, aby brak było przesłanek z art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane do prowadzenia postępowania, jest bezpodstawne. Żaden przypadek opisany w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Stwierdzenie w postępowaniu odwoławczym, że stan faktyczny sprawy przedmiotowego okna został zaakceptowany powołaną, ostateczną decyzją udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę, musiał skutkować uznaniem, że brak jest podstaw do podważania legalności jego istnienia. Brak jest też podstaw do wyjaśnienia, w którym z budynków znajduje się sporne okno oraz konieczności ustalania daty jego powstania. Organ wojewódzki miał więc na uwadze, że podstawą do interwencji dla organów nadzoru budowlanego wobec inwestora wykonującego roboty budowlane na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę jest wykonywanie tych robót w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 Prawa budowlanego, a okoliczności tych nie stwierdzono.
Ponadto wywiedziono, iż Sąd wydał wadliwe wskazania co do dalszego postępowania w aspekcie wyeliminowania uchybień proceduralnych, które zmierzają do podważenia skutków prawnych wynikających z ostatecznej decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] kwietnia 1994 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, iż przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako ustawa P.p.s.a., stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 ustawy P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji.
Rozpoznając zarzuty postawione orzeczeniu Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za uzasadnione.
Zgodzić trzeba się bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, iż Sąd I instancji dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji prowadziło do nieuprawnionego twierdzenia o naruszeniu przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie jego decyzji.
W szczególności błędna była ocena Sądu co do projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę udzielonego M. G. przez Wójta Gminy I. z dnia [...] kwietnia 1994 r., nr [...], mocą której wyrażono zgodę na nadbudowę budynku mieszkalnego wg projektu indywidualnego i budowę budynku garażu. Nadbudowa o jakiej mowa w tej decyzji polegała na podniesieniu ścianki kolankowej poddasza i adaptacji strychu na cele mieszkalne przy wykorzystaniu, klatki schodowej jako komunikacji na poddasze. Jak wynika z analizy projektu budowlanego otwór okienny, będący w istocie przedmiotem sporu, wykonany jest w ścianie północnej tej części budynku gospodarczego, która funkcjonalnie powiązana jest z budynkiem mieszkalnym w poziomie piwnic oraz jako komunikacja na poddasze. Został on uwzględniony jako istniejący w zatwierdzonym projekcie nadbudowy budynku mieszkalnego. Analiza rysunku zawartego w projekcie nadbudowy pozwala nawet przyjąć jego wymiary, stanowiące wielkości 100 x 110 cm.
Wprawdzie będący przedmiotem postępowania otwór okienny jest wykonany w innych wymiarach, niż przewidziane w projekcie, ale słusznie organ podkreślił, iż w istocie nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wielkość istniejącego okna jest w istocie mniejsza niż w projekcie.
Błędem było przyjęcie przez Sąd, że dla oceny legalności istniejącego okna koniecznym jest badanie, czy znajduje się ono w obrębie budynku mieszkalnego czy inwentarskiego.
Za decydujące w sprawie wbrew stanowisku wyrażonym w kontrolowanym wyroku uznać należy, że uwidoczniony w rzucie parteru otwór okienny został oznaczony jako istniejący. Przyjąć należy zatem, że skoro uwzględniono go w zatwierdzonym decyzją projekcie nadbudowy budynku mieszkalnego, to tym samym nabył on cechy legalnie wykonanego.
Rację miał zatem organ II instancji przyjmując, że dopuszczalność istnienia okna wynikała z decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
W sytuacji zaś, gdy inwestor wykonuje inwestycję zgodnie z pozwoleniem, to nie można postawić mu zarzutu naruszenia prawa. Słusznie zauważono w skardze kasacyjnej, iż w pozwoleniu na budowę oraz jego załącznikach brak jest nałożonego na inwestora obowiązku zamurowania tego okna, dlatego też każda decyzja dotycząca jego usunięcia podważać będzie skutki decyzji Wójta Gminy I. Możliwość ewentualnego rozstrzygnięcia co do konieczności zamurowania otworu okiennego powstałaby dopiero wówczas, gdyby usunięto z obrotu prawnego decyzję o pozwoleniu na nadbudowę. Jednakże z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, dlatego też stanowisko Sądu I instancji uznać trzeba za niedopuszczalną ingerencję w meritum decyzji ostatecznej, która nie była przedmiotem tego postępowania.
Zgodzić trzeba się z zarzutem skargi kasacyjnej, iż wbrew temu co ustalił Sąd I instancji w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów kpa, dotyczących postępowania dowodowego, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał bowiem obszernej i wyczerpującej analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów, która to analiza doprowadziła go do ustalenia, iż w aktualnym stanie sprawy sporny otwór okienny istnieje legalnie. Organ przedstawił także obszerne i jasne uzasadnienie swego stanowiska.
Za prawidłowe uznać trzeba także stanowisko organu wyrażone w skardze kasacyjnej, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodził żaden przypadek opisany w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Słusznie WINB wskazał, iż stwierdzenie w postępowaniu odwoławczym, że stan faktyczny i prawny dotyczący przedmiotowego okna został zaakceptowany decyzją udzielającej pozwolenia na budowę, musiał skutkować uznaniem, że brak jest podstaw do podważania legalności jego istnienia. Podstawą do interwencji dla organów nadzoru budowlanego wobec inwestora wykonującego roboty budowlane na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę jest wykonywanie tych robót w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 Prawa budowlanego, a okoliczności takich nie stwierdzono. Organy nadzoru budowlanego są powołane do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego w zakresie zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeżeli postępowanie nadzorcze zostało wszczęte i w jego toku okazało się, że prawo nie zostało naruszone, to organ nie ma podstaw do kontynuowania postępowania. W świetle poczynionych przez organ II instancji ustaleń( niezakwestionowanych skutecznie), brak było podstaw do przyjęcia istnienia sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.
Słusznym było zatem umorzenie postępowania w myśl art. 105 § 1 kpa.
Zgodzić należało się również ze skarżącym kasacyjnie, iż wskazówki co do dalszego postępowania, zawarte w zaskarżonym wyroku, stanowiłyby ingerencję w znajdującą się w obrocie prawnym decyzję o pozwoleniu na budowę. Czynności zmierzające do zbadania legalności istnienia otworu okiennego uznać trzeba za niedopuszczalne bez ewentualnego wszczęcia postępowania zmierzającego do wzruszenia decyzji Wójta Gminy I. z [...] kwietnia 1994 r.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło