I OZ 623/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-01

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca kształcenia specjalnego podlega zwolnieniu z opłat sądowych na podstawie przepisów o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sprawa dotycząca kształcenia specjalnego nie jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej, a tym samym nie podlega zwolnieniu z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA. Kształcenie specjalne jest realizacją zadań państwa z zakresu oświaty, mającą na celu zapewnienie równego dostępu do edukacji, co odróżnia je od pomocy społecznej, której celem jest przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych.
Stan faktyczny
Skarżący M.M. wniósł skargę na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty w przedmiocie kształcenia specjalnego. Przewodniczący Wydziału WSA wezwał go do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący złożył zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy pomocy społecznej i powinna być zwolniona z opłat na podstawie art. 239 pkt 1a PPSA. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 września 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 1 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2011 roku, sygn. akt II SA/Wa 379/11 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi M.M. na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2010 roku nr [...] w przedmiocie kształcenia specjalnego postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia 16 stycznia 2011 r. M.M. wniósł skargę na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie kształcenia specjalnego. Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Wskazał, że sprawa dotyczy sfery pomocy i opieki społecznej, a więc podlega zwolnieniu od opłat na podstawie art. 239 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana między innymi na podstawie art. 71b ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Przepis art. 71b cytowanej ustawy dotyczy zasad kształcenia specjalnego dzieci i młodzieży, a w konsekwencji przedmiotowa sprawa jest sprawą z zakresu oświaty i szkolnictwa, a nie sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżący błędnie identyfikuje te dwie materie. Wsparcie dla osób niepełnosprawnych w postaci świadczeń pomocy społecznej jest wsparciem odrębnym od warunków, jakie państwo stara się zapewnić tym osobom w procesie kształcenia. Obie formy działania państwa mogą występować jednocześnie, lecz nie pozostają ze sobą w związku, bowiem inne są przesłanki ich stosowania. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości - art. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Pomoc ta jest świadczona dzięki instrumentom prawnym przewidzianym w przepisach ustawy o pomocy społecznej oraz przepisach innych aktów prawnych regulujących kwestie mieszczące się w pojęciu pomocy społecznej. Tymczasem kształcenie specjalne jest realizowaniem zadań państwa z zakresu oświaty i jego celem jest zapewnienie równego dostępu do edukacji. Stąd też pojęcia te są odrębne, a sprawy dotyczące kształcenia specjalnego nie są sprawami z zakresu pomocy i opieki społecznej, objętymi przedmiotowym, ustawowym zwolnieniem z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a). Jednocześnie sprawy z zakresu edukacji nie zostały wyraźnie wymienione w katalogu spraw wynikającym z § 2 ust. 1 – 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc są to tzw. sprawy inne, od których pobiera się wpis w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło