I OZ 613/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 607/11 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić punkt 3 zaskarżonego wyroku i przekazać w tym zakresie sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 607/11 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2009 r. nr [...], w punkcie 2. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, a w punkcie 3. przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. G. kwotę 240 złotych oraz kwotę 55,20 złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ja wskazał w uzasadnieniu wyroku, o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W zażaleniu na pkt 3 powyższego wyroku - odnoszący się do zwrotu kosztów postępowania – M. P., reprezentowana przez adwokata ustanowionego z urzędu, wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w ten sposób, by przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata M. G. kwotę 660 złotych oraz kwotę 151,80 złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a także by zasądzono koszty postępowania zażaleniowego, w tym koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono rażące naruszenie przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 200, art. 203, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a. przez niewłaściwe rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, w sytuacji gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę nie uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu kosztów zastępstwa procesowego za pierwsze postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz za postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przyznane prawo pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady określonej w art. 199 P.p.s.a. Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy oznacza, że Skarb Państwa przyjmuje na siebie obowiązek wynagradzania pełnomocnika ustanowionego urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność o legalność ich wydatkowania. Pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 P.p.s.a. przysługuje wynagrodzenie w zakresie objętym art. 250 P.p.s.a., który stanowi, ze wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy pranej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W sprawie będącej przedmiotem skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał dwukrotnie: raz wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010 r., w którym oddalił skargę oraz w dniu 17 maja 2011 r. po przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania, którym to wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz zasądził ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. G. kwotę 240 złotych oraz kwotę 55,20 złotych stanowiącą 23 % podatku od towaru i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na uwagę zasługuje również fakt, że na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, po zamknięciu której zapadł wyrok uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r. i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy nie brał udziału. W tych okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że orzeczenie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania jest błędne bowiem nie uwzględnia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego urzędu w czasie postępowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym i powtórnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w doktrynie, zgodnie z którym jeżeli adwokat reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie (tak B. Dauter w Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 446). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie musi zostać uchylone, a Sąd pierwszej instancji, badając ponownie sprawę w zakresie kosztów powinien kierować się powyższymi rozważaniami, a określając wysokość kosztów postępowania winien zastosować zasadę ich miarkowania, uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy tego pełnomocnika w przyczynieniu się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia w zakresie kosztów postępowania.