II SA/Gd 283/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-09-01
Skład orzekający: Jolanta Górska, Wanda Antończyk, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska, uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, naruszyła interes prawny właściciela sąsiedniej nieruchomości, przeznaczając jego działkę pod zabudowę usługową z wykluczeniem funkcji mieszkaniowej, podczas gdy sąsiednie działki przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową z usługami towarzyszącymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada Miejska naruszyła interes prawny skarżącego, właściciela działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami towarzyszącymi, poprzez przeznaczenie sąsiedniej działki nr [...] pod zabudowę usługową (komercyjną i publiczną) z wykluczeniem funkcji mieszkaniowej. Brak przekonującego uzasadnienia dla takiego rozróżnienia, zwłaszcza w kontekście potencjalnej uciążliwości usług komercyjnych dla zabudowy mieszkaniowej, stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności części uchwały.Stan faktyczny
Skarżący L. S., właściciel działek nr [...] i [...] przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami towarzyszącymi, wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Starogardzie Gdańskim w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił, że plan niezgodnie z prawem zakwalifikował sąsiednią działkę nr [...] pod funkcję usługową, w tym komercyjną, co zwiększy uciążliwość dla jego nieruchomości, podczas gdy jego działki mają charakter mieszkaniowy. Rada Miejska odmówiła uchylenia uchwały, twierdząc, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej karty terenu oznaczonej symbolem A.185.U1 w zakresie odnoszącym się do działki nr 202, obr. 37.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Starogardzie Gdańskim z dnia 28 października 2010 r. nr LXIII/547/2010 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej karty terenu oznaczonej symbolem A.185.U1 w zakresie odnoszącym się do działki nr 202, obr. 37.
Sygn. akt II SA/Gd 283.11
UZASADNIENIE
W dniu 28 października 2010r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania miasta S. G., zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia 24 marca 2004r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała została opublikowana w Dz. U. Woj. [...].
Wezwaniem z dnia 28 grudnia 2010r. skierowanym do Rady Miasta skarżący L. S. wniósł o uchylenie ww. uchwały w części dotyczącej zakwalifikowania działki nr [...] na ul. Ż. [...] z funkcji M3 na funkcję przemysłową. Skarżący podał, że otrzymał decyzję o warunkach zabudowy z dnia 22 grudnia 2010r., która umożliwia mu rozbudowę budynku mieszkalnego, a tymczasem na sąsiedniej działce nr [...] istnieje zakład, którego zwiększenie uciążliwości przewidziano w planie.
Rada Miasta negatywnie rozpatrzyła powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu do uchwały z dnia 26 stycznia 2011r. Nr [...] w sprawie odmowy uchylenia uchwały nr [...] wskazano, że wezwanie dotyczyło uchylenia ustaleń planu w zakresie działki nr [...] obr.[...] położonej przy ul. Ż. Podniesiono, że skarżący w żadnym z pism kierowanym do Rady nie dowiódł naruszenia interesu prawnego.
Rada wskazała, że uchwalony plan miejscowy nie przewiduje funkcji przemysłowej ("większej szkodliwości zakładu"), dla działki nr [...] obr [...] plan przewiduje zabudowę usługową, działka nr [...] obr. [...] nie jest własnością skarżącego i nie sąsiaduje z jego nieruchomością, jej właścicielami wg rejestru gruntów są R. P. i T. P.. Obszar Ż., w granicach którego znajdowała się działka nr [...] oraz działki L. i B. S. (dz. nr [...], [...]) został włączony w granice administracyjne miasta S. G. na początku lat 90-tych XX wieku. Pierwszy plan miejscowy, który obejmował Ż., po wejściu tego obszaru w granice administracyjne miasta S. G., został uchwalony uchwałą Rady Miejskiej z dnia 1 grudnia 1994r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Działka nr [...] znajdowała się w obszarze oznaczonym w tym planie symbolem "G3, gdzie G3 oznaczało jednostkę urbanistyczną, a M3 oznaczało strefę mieszkaniowo-gospodarczą, dla której w charakterystyce funkcjonalnej zapisano:
a) Strefa zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności wraz z obiektami usługowymi i różnorodnej działalności gospodarczej.
b) Powierzchnia działek wynikać winna z indywidualnych potrzeb wysokość zabudowy dostosowana winna być do charakteru otoczenia
c) lokalizacja parkingów dla potrzeb użytkowników strefy, stosownie do programu, wg ustaleń rozdz.2 (komunikacja).
W trakcie postępowania dotyczącego sporządzania planu miejscowego skarżący, podobnie jak wszyscy, którzy złożyli w terminie lub po terminie wnioski do sporządzonego planu, był zawiadomiony pisemnie o terminie udostępnienia projektu planu do publicznego wglądu i terminie dyskusji publicznej.
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w dniu 28 października 2010r. w obszarze Ż. okrojono strefę działalności gospodarczej praktycznie do działki nr [...] (na działce tej zgodnie z ustaleniami z co najmniej poprzednio obowiązującego planu zlokalizowano zabudowę zgodnie z przeznaczeniem terenu), ograniczając możliwość jej zabudowy m.in. poprzez ustalenie dopuszczalnego procentu powierzchni zabudowy – 40%. W następnej kolejności Rada przytoczyła postanowienia planu dla obszaru dz. nr [...] obr. [...] zawarte w karcie terenu A.[...]. W postanowieniach tych mi.in. ustalono, że jest to teren zabudowy, usługowej, z wykluczeniem funkcji mieszkaniowej, nadto zawarto szereg ustaleń dotyczących zasad ochrony środowiska, kształtowania terenu i parametry oraz wskaźniki kształtowania zabudowy, a także zasady obsługi komunikacyjnej.
W związku z odniesieniem się do ustaleń ogólnych planu w części dot. zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, czy też ochrony środowiska, przyrody Rada wskazała, że ustalenia ogólne zawarto w § 6- §14 rozdziału 2 "ustalenia ogólne dotyczące całego obszaru planu" i stanowią one, że następujące symbole stosowane w ustaleniach planu określają przeznaczenie i funkcje terenów:
"U1"- zabudowa usługowa
a/ funkcja podstawowa, dominująca - zabudowa usługowa z zakresu usług komercyjnych i rzemiosła usługowego,
b/ funkcja uzupełniająca – zabudowa usługowa towarzysząca z zakresu usług o charakterze publicznym, zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna towarzysząca, obiekty pomocnicze, takie jak :garaże, obiekty gospodarcze, mała architektura,
c/ funkcja wykluczona –hodowla zwierząt inwentarskich w obiektach gospodarczych, prowadzenie działalności powodującej uciążliwość dla otoczenia".
Rada wskazała, że uwagi skarżącego do projektu nie zostały uwzględnione- rozstrzygnięcie Rady Miasta o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu stanowi załącznik nr do uchwały.
Rada podniosła, że w żadnym z pism dotyczących działki nr [...] skarżący nie dowiódł naruszenia interesu prawnego ww. uchwałą z dnia 28 października 2010r., zgodnie z wymogiem art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 września 2009r. sygn. akt II SA/Bk 66/09, Rada wskazała, że skarżący nie wykazał, aby Rada Miasta podjęła zakwestionowaną uchwałę w zakresie dotyczącym działki nr [...] obr [...] z naruszeniem norm prawnych powszechnie obowiązujących.
L. S., powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 142, z 2004r, poz. 1591 ze zm.) wniósł skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w części dotyczącej działki nr [...]. Skarżący podniósł, że w uchwalonym planie niezgodnie z prawem zatwierdzono "większą szkodliwość zakładu zlokalizowanego w dzielnicy mieszkaniowej". Skarżący podał, że posiada decyzję o warunkach zabudowy dla działki, której jest właścicielem, stosownie do jej postanowień budynek mieszkalny ma być usytuowany w odległości 4m od ulicy Ż., tymczasem na działce [...] będzie prowadzona działalność powodująca zwiększenie uciążliwości, głównie z powodu dokonywania napraw tirów przy ulicy, odległość -strefa ochronna wyniesie 10 m od działki skarżącego. Swoje stanowisko skarżący podtrzymał w swoich kolejnych pismach procesowych z dnia 25 marca 2011r, 15 lutego 2011r.i z dnia 14 kwietnia 2011r., podkreślając w szczególności, iż na działce nr [...] przy granicy z działką skarżącego planowana i realizowana jest działalność uciążliwa, bez zapewnienia strefy ochronnej a nadto ulica faktycznie osiedlowa obsługuje ruch samochodów (tirów), choć nie spełnia warunków aby takie samochody obsługiwać, gdyż ma tylko 4 m szerokości. Skarżący podnosił, że zapisy zawarte w planie dopuszczają zwiększoną uciążliwość dla mieszkańców ulicy Ż.
Rada Miasta wniosła o oddalenie lub odrzucenie skargi.
W uzasadnieniu Rada podniosła, że skarga narusza przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż nie zawiera określenia jaki interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą oraz nie zawiera określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego. Skarżący nie wskazał konkretnego zapisu uchwały, który narusza jego interes prawny oraz na czym to naruszenie miałoby polegać.
Skarga dotyczy ustaleń dla działki nr [...] obr.[...], która jest własnością R. P. i T. P., nie jest więc własnością skarżącego ani też nie sąsiaduje z jego nieruchomością. Rada odwołała się do treści uzasadnienia uchwały z dnia 26 stycznia 2011r. dot. odmowy uchylenia uchwały z dnia 28 października 2010r., w tym do postanowień planu miejscowego dla ww. działki z dnia 1 grudnia 1994r. oraz ustaleń planu dla tej działki zawartych w zapisach nowego planu (A.[...]).
Nadto Rada wskazała, że Prezydent miasta wydał na rzecz M. P. decyzję z dnia 15 listopada 1995r. pozwalająca na budowę budynku magazynowo- garażowego na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. Ż., która jest decyzją ostateczną. Dla istniejącej zabudowy dz. nr [...] Prezydent Miasta nie prowadził postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku. Powołując się na powyższe Rada wniosła o uznanie skargi za niedopuszczalną i jej odrzucenie. Kwestie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego regulują przepisy Prawa budowanego, a postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego od stycznia 1999r. jest kompetencją Starosty .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990r. (Dz. U. Nr 142 z 2001r., poz. 1591 ze zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sadu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymogi formalne skargi zostały spełnione. Niewątpliwie uchwała Rady Miasta z dnia 28 października 2010r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. Skarżący L. S. dopełnił też wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które zostało wystosowane w dniu 28 grudnia 2010r. W odpowiedzi na wezwanie, Rada Miasta uchwałą z dnia 26 stycznia 2011r., nieuwzględniła wniesionego przez skarżącego wezwania. Odpowiedź Rady Gminy została doręczona skarżącemu w dniu 3 lutego 2011r. Skarżący L. S. wniósł skargę na uchwałę w dniu 9 lutego 2011r. (data przekazania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do organu właściwego -Rady Miasta), a zatem zachowany został 30 dniowy termin na wniesienie skargi wynikający z powołanego art. 53 § 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skoro wymogi formalne skargi zostały spełnione, Sąd rozpatrując skargę na uchwałę Rady Gminy wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, winien w następnej kolejności zbadać czy interes prawny skarżącego został naruszony, albowiem dopiero ustalenie, że doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Rozpoznając sprawę w powyższym zakresie Sąd zważył, że skarżący jest właścicielem działek nr [...] i [...], które położone są na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z postanowieniami planu miejscowego tereny ww. działek położone są w strefie A.[...]. Zgodnie z postanowieniami rozdziału 2 pkt 2 podpunkt 3 "Ustalenia ogólne dotyczące całego obszaru planu" dla terenu oznaczonego jako MN.3 plan przewiduje funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z towarzyszącymi usługami działalnością gospodarczą i drobnym rzemiosłem nieuciążliwym, z dominująca funkcją podstawową –zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca, bliźniacza lub szeregowa z usługami towarzyszącymi, forma zabudowy wg ustaleń szczegółowych planu oraz funkcja uzupełniającą –obiekty pomocnicze takie jak garaże, obiekty gospodarcze, mała architektura, drobne usługi, rzemiosło i działalności gospodarcze nieuciążliwe, dopuszczalna także działalność związana z wykonywaniem wolnych zawodów. W rozdziale 3 "Ustalenia szczegółowe dla wydzielonych terenów w § 15 dotyczącym ustaleń dla terenów położonych w jednostce urbanistycznej A-Północ dla terenów oznaczonych symbolem m.in. A.[...] plan ustala obowiązywanie zasad ogólnych oraz jako przeznaczenie terenu: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami towarzyszącymi, w tym usługami rzemiosła oraz m.in. szczegółowe zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy, zasady obsługi komunikacyjnej
Skarżący zakwestionował natomiast zapisy planu dotyczące nieruchomości nr [...] położonej na terenie oznaczonym w planie A.[...]. Plan w części dotyczącej obszaru A.[...] zawiera między innymi następujące szczegółowe zapisy:
W zakresie dotyczącym przeznaczenia terenu; tereny zabudowy usługowej; wyklucza się funkcje mieszkaniowe oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska wg zasad ogólnych, szczegółowe parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, zasady obsługi komunikacyjnej (dojazd z ulicy Ż.).
W rozpoznawanej sprawie Rada Miasta stała na stanowisku, że nie został naruszony interes prawny skarżącego, a tylko taki może być podstawą legitymacji do wniesienia skargi w trybie cyt. wyżej art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W szczególności Rada podnosiła, że plan w kwestionowanym zakresie (nieruchomość nr [...] obr [...]) nie dotyczy bezpośrednio nieruchomości skarżącego.
Sąd nie podzielił powyższej oceny mając na uwadze ustalenia planu dla terenu A.[...] w związku z treścią planu zawartą w postanowieniach rozdziału 2 § 6 ust. 1 pkt 6 i i definicją pojęcia usług zawartą rozdziale 1 § 5 ust. 2 pkt 36 oraz część graficzną planu dla jednostki północ.
Zgodnie z ustaleniami szczegółowymi dla terenu oznaczonego symbolem A.[...] plan ustala, że obowiązują ustalenia ogólne oraz jako przeznaczenie terenu ustala tereny zabudowy usługowej wykluczając funkcję mieszkalną. Zgodnie z powołanym postanowieniem planu zawartym w rozdziale 2 § 6 ust. 1 pkt 6 symbol U1 oznacza zabudowę usługową :
a) funkcja podstawowa, dominująca–zabudowa usługowa z zakresu usług komercyjnych i rzemiosła usługowego,
b) funkcja uzupełniająca –zabudowa usługowa z zakresu usług o charakterze publicznym, zabudowa jednorodzinna towarzysząca, obiekty pomocnicze takie jak: garaże, obiekty gospodarcze, mała architektura,
c) funkcja wykluczona –hodowla zwierząt inwentarskich w obiektach gospodarczych, prowadzenie działalności powodującej uciążliwości dla otoczenia.
Z kolei zgodnie z zapisami rozdziału 1 § 5 ust. 2 pkt 36 zawierającego definicję usług przez usługi należy rozumieć samodzielne obiekty budowlane lub pomieszczenia w budynkach o innych funkcjach niż usługowe i urządzenia służące działalności, której celem jest zaspokajanie potrzeb ludności, nie zaś wytwarzające bezpośrednio metodami przemysłowymi dóbr materialnych.
W ramach usług wyróżniono następujące kategorie:
a) usługi o charakterze publicznym-takie jak administracja publiczna, wymiar sprawiedliwości, kultura, kult religijny, oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, opieka zdrowotna, opieka społeczna , usługi porządku publicznego, ochrony przeciwpożarowej, rekreacji i kultury fizycznej (za wyjątkiem sportu wyczynowego), niezależnie od podmiotu, który je realizuje (może to być podmiot prywatny),
b)usługi o charakterze komercyjnym-takie jak handel (za wyjątkiem wielkopowierzchniowych obiektów handlowych o sprzedaży powyżej 2000m²) gastronomia, rozrywka, obsługa turystyki (hotele, motele, pensjonaty, schroniska, kempingi), świadczenie usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, obsługa bankowa, usługi finansowe, centra konferencyjne i wystawiennicze, biura( obsługa firm i przedsiębiorstw), usługi medyczne świadczone poza zakładami opieki zdrowotnej działalność gospodarcza związana z wykonywaniem wolnych zawodów,
c) rzemiosło usługowe- działalność usługowa rozumiana jako świadczenie usług drobnych takich jak: usługi szewskie, krawieckie, fotograficzne, poligraficzne, jubilerskie, fryzjerskie kosmetyczne itp.
d) oraz inna działalność usługowa na zbliżonej zasadzie do wymienionych powyżej, nie powodująca ponadnormatywnych zanieczyszczeń środowiska, ani powstawania odorów bądź niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń, itp.
Dodatkowo w planie zawarto definicję usług nieuciążliwych towarzyszących zabudowie mieszkaniowej (punkt 37). Zgodnie z zapisami planu są to usługi nie powodujące uciążliwości dla otoczenia w rozumieniu przepisów prawa i definicji planu z zakresu komercyjnych lub rzemiosła usługowego, typu: handel detaliczny, z wyjątkiem handlu samochodami i motocyklami, usługi krawieckie, naprawy artykułów użytku osobistego i domowego, restauracje, usługi gastronomiczne, usługi pocztowe i telekomunikacyjne, pośrednictwa finansowego, prawne, fotograficzne, medyczne świadczone poza szpitalami i obiektami lecznictwa zamkniętego, stomatologiczne, związane z kulturą i sportem oraz poprawą kondycji fizycznej, usługi w zakresie prania, czyszczenia, sprzątania budynków, fryzjerskie, kosmetyczne, usługi świadczone w gospodarstwach domowych, usługi z zakresu administracji (biura turystyczne, ubezpieczeniowe, itp.), lub inne analogiczne o podobnym zakresie uciążliwości, których funkcjonowanie spełnia odpowiednie przepisy sanitarne, epidemiologiczne oraz standardy jakości środowiska w obrębie granic terenu, do którego właściciel ma tytuł prawny; wśród tych usług nie mogą być uwzględnione między innymi takie formy działalności gospodarczej jak: domy weselne oraz inne obiekty służące organizacji imprez masowych, usługi stolarskie, domy pogrzebowe, składowiska i sprzedaż opału i odpadów, złomowiska, zakłady obsługi i napraw motoryzacji, handel gazem płynnym, itp.
Wobec powyższych zapisów planu wskazać należy, że na obszarze oznaczonym symbolem A.[...] przeznaczonym dla funkcji usługowej jako dominujące i podstawowe ustalono usługi o charakterze komercyjnym oraz rzemiosło usługowe, a jako uzupełniające usługi o charakterze publicznym. Z części graficznej planu wynika, że analizowany obszar planu jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (A.MN2 i A.MN3). Natomiast przedmiotem zakwestionowanej części planu są zapisy dotyczące wyodrębnionej nieruchomości [...] położonej na obszarze z podstawową funkcją mieszkaniowa jednorodzinną, w bezpośrednim sąsiedztwie działek skarżącego Użyte w planie słownictwo – definicje mogą być rozmaicie interpretowane, a więc również w sposób, który narusza interes prawny skarżącego. Z zestawienia definicji usług o charakterze komercyjnym z definicją usług nieuciążliwych towarzyszących zabudowie mieszkaniowej wynika, że usługi nieuciążliwe zostały jednoznacznie zakazane jedynie w przypadku usług nieuciążliwych towarzyszących, które jak wynika z ich definicji nie mogą powodować uciążliwości dla otoczenia w rozumieniu prawa i definicji prawa, co a contrario oznacza, że postanowienia planu dopuszczające wprowadzenie jako wiodącej funkcji usług komercyjnych dopuszczają istnienie usług, które mają charakter uciążliwy. Na powyższe wskazuje też definicja usług towarzyszących nieuciążliwych, która zawiera sformułowanie, że są to usługi nie powodujące uciążliwości dla otoczenia w rozumieniu definicji planu z zakresu komercyjnych. Posługiwanie się zatem przez skarżącego sformułowaniem uciążliwości znajduje uzasadnienie w treści postanowień planu, nadto jak wynika z powołanych przez organ postanowień planu z 1994r. działka nr [...] znajdowała się w strefie mieszkalno- gospodarczej, dla której w charakterystyce funkcji zapisano strefa zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności wraz obiektami usługowymi i różnorodnej działalności gospodarczej. W zaskarżonym planie dla działki nr [...] wykluczono zabudowę mieszkaniową (symbol M), co zarzucał właśnie skarżący, wskazując na wzrost uciążliwości związanych z sąsiedztwem terenu, dla którego brak funkcji mieszkaniowej. Wykładnia ww. postanowień planu w związku z zestawieniem rodzaju usług komercyjnych, jak też, usług o charakterze publicznym dopuszczonych na obszarze A. [...] , a więc na działce nr [...] powoduje, że w ocenie Sądu, mogą one ograniczać skarżącego w wykonywaniu przysługującego mu prawa własności.
Nadto jak wskazano w wyroku NSA z dnia 2 marca 2011r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2363/10 brak wyraźniej odpowiedzi na temat legitymacji skargowej skarżącego musi być interpretowany przez Sąd administracyjny korzystnie dla skarżącego, z uwagi na konstytucyjnie gwarantowany dostęp do niezawisłego Sądu. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez uzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 145 ust. 1 Konstytucji RP). Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP).
W świetle powyższych ustaleń planistycznych Sąd uznał, że skarżący jako właściciel nieruchomości objętych przedmiotowym planem ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę uchwalającą plan. Przeznaczenie nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działek skarżącego na usługi komercyjne i publiczne narusza interes prawny skarżącego wynikający z przysługującego mu prawa własności, co daje mu legitymację do wniesienia skargi na uchwałę. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut organu o braku legitymacji skarżącego do wystąpienia ze skargą, skoro podjęta uchwała może ograniczać swobodę skarżącego w korzystaniu z działki.
Podkreślić jednak należy, że nie oznacza to zasadności skargi na uchwałę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., zw. dalej ustawą), w ramach którego rada gminy ustala w miejscowym planie przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy i jest wtedy zgodne z planem. Przepisy ustawy szeroko określają granice, w jakich gmina może podejmować rozstrzygnięcia w sferze planowania przestrzennego. Gmina mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego może samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu. Jednakże podkreślić należy, że gmina kształtując sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu nie może tego władztwa nadużywać. Ograniczeniem dla uchwalanych planów miejscowych jest również potrzeba uwzględnienia sprzecznych interesów poszczególnych członków społeczności lokalnej bądź interesu indywidualnego z interesem publicznym. Wymaga to od gminy wnikliwego i wszechstronnego rozważenia interesu indywidualnego i publicznego, tak aby nie narazić się na zarzut dowolności i nadużycia władztwa planistycznego. Organy gminy winy zatem przedstawić uzasadnienie do przyjętych w planie rozwiązań oraz przekonującą argumentację dotyczącą zasadności przyjętych rozwiązań planistycznych oraz uzasadnić ich celowość.
Takie uzasadnienie przyjętych rozwiązań, a także rozważenie poszczególnych sprzecznych interesów uczestników w procesie planowania przestrzennego winno mieć miejsce już na etapie rozpoznawania uwag do planu wnoszonych na podstawie art. 18 ustawy. W przypadku natomiast wniesienia skargi do Sądu rada gminy winna w sposób wszechstronny i wnikliwy dokonać oceny zarzutów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Następnie w postępowaniu sądowym, w tym między innymi w odpowiedzi na skargę, rada gminy winna uzasadnić prawidłowość przyjętych rozwiązań planistycznych, ich celowość i słuszność w odniesieniu do konkretnych kwestionowanych rozwiązań i postanowień planu. Obrona przez radę gminy poszczególnych zapisów planu i wykazanie ich prawidłowości ma na celu wykluczenie, zarzutu naruszenia przez gminę władztwa planistycznego poprzez jego nadużycie, co w świetle przepisu art. 28 ust. 1 ustawy stanowi o naruszeniu zasad sporządzania planu i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności planu lub jego części.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że na etapie prowadzenia postępowania planistycznego skarżący kwestionował przeznaczenie działki nr [...] na wszelką działalność usługowo-rzemieślniczą i przemysłową, podkreślając w szczególności ulica Ż. nie jest przystosowana do przejazdu przez nią ciężkich samochodów, tirów, podnosił, że nie zgadza się na prowadzenie jakiejkolwiek działalności na ww. działce, gdyż powoduje ona duży hałas i niebezpieczeństwo związane z przejazdem samochodów przez ul. Ż. (tom 5, akt administracyjnych, pisma z dnia 24 czerwca 2007r., 23 sierpnia 2010r.) Rada gminy postulatów tych nie uwzględniła. Z pisma wyjaśniającego skierowanego do Urzędu Miasta w S. G. przez Spółkę "A" w S. G. z dnia 13 maja 2009r. wynika, że nie zdecydowano się w projekcie planu na zapisy zakazujące wszelkiej działalności gospodarczej by nie wywoływać skutków z art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu i przestrzennym (konieczność wypłaty odszkodowań, wyznaczenia zamiennych nieruchomości bądź wykupu tych gruntów na których poprzez ustalenia planu, które ograniczałyby istotnie lub uniemożliwiały korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy. Działalność usługowa była dopuszczona postanowieniami poprzedniego planu i została zrealizowana., opracowany projekt planu dopuszcza sytuowanie towarzyszącej zabudowie mieszkaniowej działalności usługowej (tom 3 akt administracyjnych, pismo z dnia 13 maja 2009r.). Ostatecznie Rada nie uwzględniła sprzeciwu skarżącego wobec ustalenia funkcji usługowej U1 na dz. geod. [...] obręb [...], wniesionego na tej podstawie, że na dz. [...] prowadzona jest uciążliwa dla sąsiedztwa mieszkaniowego działalność gospodarcza, a sąsiedztwo ma charakter typowo podmiejskiego osiedla mieszkaniowego o wąskich uliczkach (poz. 25 wykazu uwag stanowiących załącznik do uchwały z dnia 28 października 2010r. w sprawie planu miejscowego).
Ze stanowiska organów w rozpatrywanej sprawie, jak również ze stanowiska Rady zajętej w uchwale stanowiącej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie wynika, aby po złożeniu uwag, a następnie wezwania rozważano naruszenie interesu prawnego skarżącego biorąc pod uwagę położenie nieruchomości będących jego własnością, poprzez rozważenie innego wariantu planistycznego dla obszaru sąsiedniego (działki nr [...]). Nie można bowiem w niniejszej sprawie pominąć usytuowania nieruchomości skarżącego oraz innych nieruchomości położonych w jednostce A i przeznaczonych na obszar zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z funkcją usług towarzyszących nieuciążliwych (MN2, MN3). Zatem wprowadzenie w postanowieniach planu dla zindywidualizowanej nieruchomości nr [...] cyt. wyżej postanowień wykluczających funkcję mieszkaniową, a wprowadzających funkcję usługową (komercyjną i uzupełniającą publiczną), zamiast funkcji usług nieuciążliwych towarzyszących zabudowie mieszkaniowej, winno być przez Radę uzasadnione pod względem celowości i słuszności przyjętego rozwiązania. Rada prawidłowości, celowości i słuszności przyjętego rozwiązania nie przedstawiła, powołując się jedynie na zapisy poprzednio obowiązującego planu dopuszczającego działalność gospodarczą na terenie przedmiotowej nieruchomości. Powyższe stanowisko jednak nie pozwala uznać aby celowość wprowadzenia opisanej funkcji na obszarze zdominowanym przez zabudowę jednorodzinną, było słuszne i celowe. Tym bardziej, że jak wyżej wskazano, lokalizacja opisanych usług w świetle zapisów planu, może być interpretowana w sposób, który oznacza naruszenie interesu prawnego skarżącego. Wskazać też należy, że ww. Spółka "A" opracowując projekt planu wprawdzie wskazywała na dotychczasowe przeznaczenie terenu w poprzednio obowiązującym planie, lecz dopuszczała na tym terenie funkcję usług towarzyszących zabudowie mieszkaniowej. Z jednej zatem strony stanowisko skarżącego wnoszącego o zakazanie wszelkiej działalności na działce nr [...] nie może zasługiwać na uwzględnienie, albowiem naruszałoby prawa właścicieli tejże działki, natomiast zapisy planu i przedstawione rozwiązanie planistyczne winny w sposób precyzyjny ustalić funkcję dla tego obszaru w sposób nie powodujący zakłócenia korzystania z nieruchomości przez właścicieli sąsiednich nieruchomości i w sposób nie ograniczający praw właścicieli działki nr[ ...].
Wobec braku rozważenia zarzutów skarżącego zawartych w uwagach, wezwaniu, jak i w skardze, nie wyjaśnione zostały w sposób dostateczny motywy organu dopuszczające sposób zagospodarowania opisany w planie i kwestionowany przez skarżącego, tym bardziej, że dla opisanego terenu przewidziano funkcję usługową towarzyszącą zabudowie mieszkaniowej, której nie wprowadzono dla przedmiotowego obszaru (działki nr [...]).. Podkreślić należy, że odstępstwo od zasady uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego polegającej na takim samym traktowaniu właścicieli nieruchomości znajdujących się w takiej samej lub podobnej sytuacji wymaga szczegółowego uzasadnienia, czego organy nie dopełniły.
W świetle powyższych ustaleń Sąd uznał, że organ ustalając zasady zagospodarowania i przeznaczenia przedmiotowych działek i korzystając z przysługującego mu władztwa planistycznego nie wykluczył zarzutu nadużycia władztwa planistycznego, polegającego na tym, że w sposób dowolny ustalił przeznaczenie nieruchomości w uchwalonym planie miejscowym, skoro nie przedstawił przekonującej argumentacji dotyczącej przyjętego rozwiązania z uzasadnieniem jego celowości i słuszności, po uwzględnieniu sprzecznych interesów członków społeczności lokalnej. W konsekwencji powyższego zasada zagospodarowania działki nr [...] obr. [...] powinna być ponownie przeanalizowane przez organ, przy uwzględnieniu powyższych uwag oraz zarzutów i wniosków skarżącego i z poszanowaniem praw jej właścicieli.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
W tym stanie rzeczy mając na uwadze powołany przepis art. 28 ust. 1 ustawy oraz na mocy art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że podnoszone przez skarżącego wnioski i zarzuty dotyczące faktycznej działalności prowadzonej na działce nr [...] przez ich właścicieli oraz zarzuty w stosunku do właścicieli działki nie są przedmiotem rozpoznawanej sprawy a więc ich rozpoznanie przez Sąd nie jest dopuszczalne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło