VIII SO/Wa 6/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 2 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. P. o ukaranie grzywną na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Rzecznika Praw Dziecka postanawia : wymierzyć Rzecznikowi Praw Dziecka grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych. Pismem z [...] lipca 2011 r. D. P. (dalej: "wnioskodawca") zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie grzywny Rzecznikowi Praw Dziecka, w trybie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.: dalej: "p.p.s.a."), za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi wnioskodawcy w sprawie nieudzielania przez organ informacji publicznej, która wpłynęła do organu w dniu [...] maja 2011 r. W odpowiedzi datowanej na [...] lipca 2011 r. organ wniósł o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny z uwagi na brak zdolności Rzecznika Praw Dziecka do występowania przed sądami administracyjnymi w charakterze strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. W myśl art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy nieprzekazania Sądowi skargi w terminie. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania Sądowi skargi sąd na wniosek skarżącego może na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Rzecznika Praw Dziecka, iż nie posiada on zdolności do występowania przed sądami administracyjnymi w charakterze strony i tym samym nie ciąży na nim obowiązek wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. To dopiero po wywiązaniu się przez organ z obowiązku wynikającego z art. 54 § p.p.s.a. zasadne byłoby dokonanie przez Sądu oceny, czy rzeczywiście skarga jest niedopuszczalna. Ocena ta mogłaby nastąpić ale w zupełnie innej sprawie, tj. w rozpoznawaniu skargi D. P. w sprawie nieudzielania przez organ informacji publicznej, co na obecnym etapie nie może mieć miejsca wobec nie nadesłania do dnia dzisiejszego przez organ skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. W tym miejscu należy wskazać, że organ za pośrednictwem którego została wniesiona skarga, zawsze zobowiązany jest przekazać ją do sądu administracyjnego. Powinien to uczynić w terminie przewidzianym w art. 54 § 2 p.p.s.a., niezależnie od tego czy skargę uznaje za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność lub bezczynność organu. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga wyłącznie ten sąd a nie organ, za pośrednictwem którego omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony. Nawet uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Bez wątpienia Rzecznik Praw Dziecka jest organem państwa, zatem i na nim spoczywa obowiązek wynikający z powołanych przepisów i to niezależnie od oceny, czy ma on podstawy do działania w danej sprawie jako organ administracji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] maja 2011 r. do Rzecznika Praw Dziecka wpłynęła skarga wnioskodawcy w sprawie nieudzielania przez organ informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., ww. skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi powinna być przekazana przez organ do Sądu w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. A zatem najpóźniej w dniu [...] czerwca 2011 r. Rzecznik Praw Dziecka winien przekazać ww. skargę wraz z odpowiedzią na skargę wraz z aktami administracyjnymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Dokonując wykładni językowej ww. przepisu ustawy należy przyjąć, że grzywna o jakiej w nim mowa ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W postanowieniu z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06 (publ. LexPolonica nr 1059620, ONSAiWSA 2006/6 poz. 156) Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 259). W związku z powyższym, zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotowy wniosek, wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie ma wyłącznie charakteru środka dyscyplinującego, ponieważ należy mu przypisać również charakter restrykcyjny, jednak ww. przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu administracyjnego. Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W niniejszej sprawie, nie ulega wątpliwości Sądu, że Rzecznik Praw Dziecka swoim działaniem naruszył art. 54 § 2 p.p.s.a., ponieważ do chwili obecnej nie przekazał ww. dokumentów, co oznacza, że od ponad dwóch miesięcy organ nie wywiązuje się z ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. W związku z powyższym, wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony i podlega uwzględnieniu, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.