IV SA/Po 609/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2011 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...] maja [...] r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. K. O. (dalej Wnioskodawca albo Skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. (dalej organ II instancji) z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], uchylającą zaskarżoną decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w Z. G. (dalej organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], odmawiającą przyznania Wnioskodawcy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania (k. 3 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Wnioskodawca jako funkcjonariusz Aresztu Śledczego w Z. G. w służbie stałej, dnia [...] sierpnia 2009 r. wniósł o przyznanie pomocy finansowej na zakup mieszkania, oświadczając równocześnie, że nabył lokal mieszkalny w Z. G. przy ul. M.C. S. [...], w którym mieszka od dnia [...] sierpnia 2009 r. (k. 13 akt administracyjnych). Organ I instancji, odmawiając Wnioskodawcy w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, oparł swe rozstrzygnięcie na podstawie art. 184 ust. 1 w zw. z art. 170 ust. 4, art. 172 pkt 1 w zw. z art. 268 ust. 2 i art. 192 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. nr 79, poz. 523 ze zm., dalej usw; k. 20 akt administracyjnych). Z dołączonych do wniosku o przyznanie pomocy finansowej dokumentów wynika, że w momencie jego złożenia Wnioskodawca posiadał lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby, co wyklucza przyznanie Mu pomocy finansowej, przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej. Organ II instancji, rozpatrując odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. ustalił, że Wnioskodawca w dniu złożenia podania posiadał tytuł prawny w postaci prawa własności do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. M.C. S. [...] w Z. G., co potwierdza akt notarialny z [...] sierpnia 2009 r. nr rep. [...]. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie można jednak ustalić w sposób jednoznaczny, czy w dniu złożenia podania Wnioskodawca spełniał okoliczności wymienione w art. 187 pkt 2 usw, co stanowiłoby o braku uprawnienia do przydziału lokalu mieszkalnego i wykluczałoby przyznanie Mu pomocy finansowej. Organ I instancji nie zbadał, czy posiadany przez Wnioskodawcę lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Z tych przyczyn organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (k. 23 akt administracyjnych; k. 4-9 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Decyzja będąca przedmiotem skargi nie jest objęta zakresem przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których na mocy przepisów szczególnych stosuje się przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 1 – 3 ppsa, z którego wynika, że zakres sądowej kontroli sprawowanej przez te sądy ograniczony został do kontroli działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 3 Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W art. 177 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483, sprost. z 2001 r., nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r., nr 200, poz. 1471, z 2009 r., nr 114, poz. 946) ustrojodawca wprowadził domniemanie właściwości sądów powszechnych; inne sądy (w tym sądy administracyjne), sprawują wymiar sprawiedliwości w sprawach ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Z powyższego wynika, że badając dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego należy brać pod uwagę przepisy, które wprost wyłączają kognicję sądów administracyjnych. Przykładem, w którym ustawodawca wyraźnie wyłączył właściwość sądu administracyjnego w określonych sprawach jest art. 220 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, która reguluje zakres spraw dotyczących stosunku służbowego i wskazuje, które podlegają kognicji sądów administracyjnych, a które sądów powszechnych oraz wskazuje sprawy wyłączone spod kontroli sądowej. Zgodnie z art. 217 ust. 2 usw, przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 218 ust. 1 i 5 usw, sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której po wyczerpaniu trybu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ppsa. Stosownie do art. 219 ust. 1 i 3 usw, sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym, rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje Z art. 220 usw wynika natomiast, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W doktrynie wskazuje się, że art. 220 usw należy do grupy przepisów, które odsyłają do stosowania we wskazanych sprawach funkcjonariuszy materialnoprawnych regulacji prawa pracy, ustanawiając przy tym wprost sąd pracy jako właściwy dla rozpoznawania powstałych roszczeń (T. Kuczyński "Wybrane problemy orzecznictwa sądowoadministracyjnego w sprawach z zakresu stosunków służbowych" ZNSA z 2010, z. 5-6, s. 257). Nie ulega wątpliwości, że sprawa o przyznanie świadczeń pieniężnych w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jest sprawą ze stosunku służbowego, o której mowa w art. 217 ust. 1 i 2 usw. Mając więc na uwadze fakt, że przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie zostało wymienione ani w art. 218 usw, w którym zostały wskazane sprawy podlegające kognicji sądu administracyjnego, ani też w art. 219, zawierającym katalog spraw niepodlegających kontroli sądów administracyjnych i powszechnych, na podstawie art. 220 usw stwierdzić należy, że przedmiotowa sprawa została objęta kognicją sądu powszechnego. Zgodnie z art. 268 ust. 2 usw, postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów nowej ustawy. Mając więc na uwadze fakt, że decyzje organów I i II instancji w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wydane były na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, zasadnym jest przyjęcie, że podlegają one kognicji sądów powszechnych (art. 177 in princ. Konstytucji RP i art. 220 usw). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł, jak w sentencji.