VI SA/Wa 894/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-06

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz pracowników na trasie między miejscem pracy a miejscem zamieszkania, charakteryzujący się zmiennością tras i godzin odjazdów z powodu rotacji pracowników, remontów dróg czy innych nieprzewidzianych sytuacji, może być uznany za przewóz regularny specjalny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, uzasadniający nałożenie kary pieniężnej za brak wymaganego zezwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji uchybiły zasadom postępowania, pobieżnie oceniając materiał dowodowy. Niejednoznaczność dowodów dotyczących regularności przewozów, w tym zeznań kierowcy i pasażerów, a także pisma od firmy zlecającej przewóz, wymagało dalszego, wszechstronnego wyjaśnienia. Nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony skarżącej, które mogłyby doprecyzować charakter przewozów, stanowiło naruszenie przepisów KPA. Wobec nieodpowiedniego ustalenia stanu faktycznego, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorców za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji nałożył karę, uznając przewóz pracowników do przedsiębiorstwa E. za regularny specjalny. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy, uznając, że zeznania świadków potwierdzają regularność przewozów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA i ustawy o transporcie drogowym, podnosząc, że przewozy nie miały charakteru regularnego z powodu zmienności tras i godzin, a także rotacji pracowników.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2011 r. sprawy ze skargi F. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego F. N. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. i F. N. (dalej także skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dnia [...] czerwca 2010 roku w miejscowości W. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę autobusu marki [...] nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował G. K. Ustalono, że w chwili kontroli wykonywano przewóz osób - pracowników do przedsiębiorstwa E. (trasa K. – L.). Kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie regularnego specjalnego przewozu osób na w/w trasie. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji wystąpił do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z zapytaniem, czy przedsiębiorcy E. i F. N. posiadają zezwolenie na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób na trasie R. – L. do przedsiębiorstwa E. W odpowiedzi organ ten poinformował, iż w/w podmiot nie posiada zezwolenia na wykonywanie regularnych i regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2010 roku nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 6500 (sześć tysięcy pięćset) złotych za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia oraz za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Następnie strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Skarżący w odwołaniu podnieśli, że przewożą pracowników nie tylko do przedsiębiorstwa E., ale także do P. Sp. Jawna oraz P. Sp. Jawna. Strona wskazała, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieją liczne sprzeczności w treści protokołu z przesłuchania świadka z dnia [...] maja 2010 roku i z dnia [...] czerwca 2010 roku. W ocenie skarżących, świadek przesłuchiwany dnia [...] maja 2010 roku zeznał nieprawdę twierdząc, że od 3 lat na linii nie było żadnych zmian podczas, gdy np. zimą z K. odjazd był o godz. 4 rano, natomiast latem o godz. 4:15. Zdaniem strony o przewozie regularnym można mówić wtedy, gdy przewóz jest wykonywany w z góry określonych odstępach czasowych i określonymi niezmiennymi trasami. Skarżący stwierdzili, iż brak jest przesłanek przewozu regularnego, ponieważ nie wykonują przewozów według stałego rozkładu jazdy. W przedsiębiorstwie, do którego dowożeni są pracownicy, występuje częsta rotacja, w związku z czym trasa jest zmienna. Strona otrzymuje w piątek zlecenie, które dotyczy warunków przewozu w następnym tygodniu. Ponadto, w jej ocenie, aby wnioskować o wydanie zezwolenia musiałyby istnieć stałe elementy będące podstawą jego wydania. Skarżący dodatkowo podnieśli, że zwrócili się z prośbą do przedsiębiorstwa E. o określenie stałych przystanków, jednej trasy przejazdu oraz stałych godzin odjazdu. W odpowiedzi powyższe przedsiębiorstwo poinformowało, że nie jest w stanie określić wymaganych elementów. W wyniku rozpoznania odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonym zakresie. Organ uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie wskazał na brzmienie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności art. 87 ust. 1 pkt 2a i ust. 3, art. 4 pkt 7, art. 18 ust. 1 i 3 oraz ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego z zeznania świadków: kierowcy G. K. oraz pasażerów autobusu jednoznacznie wynika, że przewozy odbywają się regularnie. Jak stwierdziła pasażerka A. K., od lutego 2008 roku rozkład nie uległ zmianie, natomiast kierowca zeznał, iż zmiany trasy zdarzają się w związku ze zmianą miejsca zamieszkania pracowników. W ocenie organu odwoławczego, zmienność godzin jazdy oraz tras związana m.in. z rotacją pracowników nie musi oznaczać, że przewozy nie mają charakteru przewozów regularnych specjalnych. Na poparcie tego stwierdzenia organ wskazał na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu pasażerów autokarem i autobusem (Dz.U.UE.L.92.74.1), w którym przewozy pracowników na trasie między miejscem pracy a miejscem zamieszkania wskazano jako klasyczny przykład przewozów regularnych specjalnych. Wykonywanie zatem przez przewoźnika przewozów okazjonalnych poza tym, co jest wykonywane zgodnie z rozkładem jazdy przekazanym pracownikom nie oznacza, iż nie wykonuje on przewozów regularnych specjalnych. Tym samym doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, które skutkujące nałożeniem kary pieniężnej. Ponadto po przeprowadzonej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy uznał, że wniosek strony o przeprowadzenie dodatkowych dowodów z przesłuchania świadków nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 78 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania dotyczącego przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Zdaniem organu odwoławczego okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione na podstawie zeznań świadków - kierowcy oraz jednej z pasażerek, natomiast wniosek o przeprowadzenie nowych dowodów ma na celu jedynie przedłużenie postępowania. Od powyższej decyzji F. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji. Skarżący zarzucił tej decyzji naruszenie: 1) art. 18b ust. 2 art. 20, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, 2) art. 77 § 1, art. 80 ustawy kpa. Na poparcie stawianych zaskarżonej decyzji zarzutów skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej zwana p.p.s.a. (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 ppsa Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i orzeka w granicach danej sprawy. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Trafnie skarżący zarzuca, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z [...] lipca 2010 r. zostały wydane z obrazą przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym przewozem regularnym jest publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r., Nr 50, poz. 601 z późn. zm.), natomiast przewóz regularny specjalny, jak stanowi art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób z wyłączeniem innych osób. Na wykonywanie przewozów regularnych i regularnych specjalnych, obok licencji na wykonywanie transportu drogowego osób potrzebne jest zezwolenie (art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Brak takiego zezwolenia w toku kontroli wbrew wymogom art. 87 ust. 1 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym skutkuje nałożeniem na wykonującego transport drogowy kary pieniężnej w kwocie 6000 złotych na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 oraz lp. 2.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zastosowanie ww. sankcji możliwe jest jednakże po wszechstronnym ustaleniu, że kontrolowany wykonywał przewóz regularny specjalny w rozumieniu art. 4 pkt 9 w zw. z art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym bez wymaganego zezwolenia. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie zgodnie z zasadą oficjalności jest wnikliwe i wszechstronne wyjaśnienie sprawy, które polega na ocenie całokształtu materiału dowodowego w celu ustalenia niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego a następnie zastosowanie odpowiednich norm prawa materialnego. Odbiciem procesu myślowego organu, prowadzącego do nałożenia kary pieniężnej winno być uzasadnienie wydanej decyzji. W niniejszej sprawie, według oceny Sądu, organ uchybił wskazanym wyżej zasadom prowadzenia postępowania, albowiem pobieżnie i wyrywkowo ocenił materiał dowodowy w sprawie. Z zeznań kierowcy G. K. przesłuchanego w dniu [...] czerwca 2010 r. wynika, że regularność przewozów pracowników firmy E. na trasie K. – L. czasami ulega zmianie z powodu wypadku, przebudowy drogi czy też innej nieprzewidzianej przez niego sytuacji. Firma E. składa zamówienia na koniec tygodnia zgodnie z zapotrzebowaniem na pracowników. Czasami kursy są zawieszane. W ciągu 3 lat pracy kierowcy były zmiany trasy w rozkładzie jazdy, spowodowane różnym miejscem zamieszkania pracowników. Godziny przyjazdu raczej się nie zmieniają, możliwa jest natomiast zmiana przystanków dostosowana do potrzeb pracowników. Natomiast przesłuchana w charakterze świadka A. K. podała, że dojeżdża do pracy od [...] lutego 2008 r. i od tej pory nie było żadnych zmian w rozkładzie jazdy, jeżeli chodzi o przystanek, na którym ona wsiada, co nie oznacza, że mogły być zmiany trasy i przystanków na całym odcinku przewozu. W tym stanie rzeczy wobec niejednoznaczności materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uchybieniem organu było nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony zawartych w odwołaniu w przedmiocie przesłuchania w charakterze strony F. N. oraz jako świadka I. W. W tym wypadku, według oceny Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył art. 78 § 2 k.p.a., stojąc na stanowisku, że okoliczności istotne dla sprawy zostały już wyjaśnione a nowe wnioski dowodowe mają jedynie na celu przedłużenie postępowania. Ten pogląd organu był również niezasadny w świetle złożonego przez skarżącą pisma z firmy E. z dnia [...] czerwca 2010 r., z którego wynikało, że przewóz pracowników tej firmy nie odbywa się na jednej oznaczonej trasie, ani też o ściśle ustalonych godzinach, pasażerowie nie są również zabierani ze ściśle ustalonych przystanków. Dodatkowo strona na rozprawie w dniu [...] września 2011 r. wyjaśniła, że przewóz pracowników nie odbywa się na stałej trasie, wskazywanej przez organy, z powodu remontu drogi i istniejącego objazdu. Wszystkie te okoliczności wymagają ponownego zbadania w celu jednoznacznego ustalenia, czy rzeczywiście przewozy pracowników firmy kosmetycznej odbywały się na stałej trasie i było to regułą natomiast odstępstwa od tej zasady odbywały się incydentalnie, czy też, jak utrzymuje skarżący, wykonywany przez niego transport osób nie nosił żadnych cech regularności. W tym stanie rzeczy skoro sprawa nie została wyjaśniona należycie zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji należało uchylić stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło