II OSK 2659/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 358/11 umarzające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2011 r., w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia pn. "Budowa Mostu Wschodniego we Wrocławiu", umorzył postępowanie sądowe. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne. Sąd uznał, że rozstrzyganie o legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] grudnia 2010 r. określającej – na rzecz Gminy Wrocław - środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia pn. "Budowa Mostu Wschodniego we Wrocławiu", stało się zbędne. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że po wydaniu tego postanowienia nastąpiła istotna dla oceny nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zmiana okoliczności faktycznych, a mianowicie SKO we Wrocławiu wydało w dniu [...] czerwca 2011 r. decyzję, którą uchyliło ww. decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia [...] grudnia 2010 r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Tym samym zapadło ostateczne rozstrzygnięcie organu drugiej instancji, a ponadto została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji utraciło swój byt prawny również postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] grudnia 2010 r. Z tych też powodów Sąd stanął na stanowisku, że podjęcie przez organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., decyzji o uchyleniu do ponownego rozpatrzenia decyzji przed datą rozpoznania skargi na postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wymagalności tej decyzji (art. 108 § 2 k.p.a.), czyni bezprzedmiotowym zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na postanowienie w tym przedmiocie. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyło Stowarzyszenie [...] we Wrocławiu zarzucając naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, że brak możliwości wykonania określonego indywidualnego aktu administracyjnego nie może ad hoc uniemożliwiać jego weryfikacji pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa oraz istniejącym stanem faktycznym. Przepisy art. 108 k.p.a. regulują dwie sytuacje. W pierwszej z nich byt prawny rygoru natychmiastowej wykonalności jest ściśle związany z bytem decyzji administracyjnej, której dotyczy, a ma to miejsce w przypadku, gdy organ administracji publicznej nadaje decyzji przedmiotowy rygor w tej decyzji. Pozbawienie bytu prawnego takiej decyzji automatycznie pozbawia takiego bytu rygor natychmiastowej wykonalności, który stanowił element decyzji. W drugiej sytuacji rygor natychmiastowej wykonalności uzyskuje oddzielny od decyzji byt prawny. Ma to miejsce w przypadku, gdy organ administracji publicznej w oparciu o treść art. 108 § 2 k.p.a. nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności odrębnym od niej postanowieniem, na które przysługuje zażalenie (w pierwszym przypadku przyjmuje się, że rygor natychmiastowej wykonalności podlega zaskarżeniu w odwołaniu od decyzji administracyjnej). W związku z powyższym usunięcie z obrotu prawnego decyzji, której rygor dotyczy, nie wywołuje skutku w postaci utraty bytu prawnego przez postanowienie w przedmiocie rygoru, choć takie postanowienie jest niewykonalne, bowiem nie istnieje już akt, którego dotyczy. Ponadto takie postanowienie, jako istniejące i wydane w oparciu o określone przepisy prawa oraz przyjęty za wiążący stan prawny w sprawie podlega weryfikacji pod kątem jego zgodności z prawem, a przedmiotowej weryfikacji nie można uznać za zbędą, czy nawet niedopuszczalną, skoro dany akt nadal istnieje. Niezależnie od powyższego strona skarżąca zwróciła uwagę na dodatkowe zagadnienie związane z wydanym przez Sąd pierwszej instancji orzeczeniem, a które sprowadza się do obciążenia strony skarżącej kosztami postępowania, pomimo że jego stanowisko jest słuszne. Jak wynika bowiem z treści indywidualnych aktów administracyjnych wydawanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu w sprawie, a w szczególności z treści uzasadnienia decyzji z dnia 30 czerwca 2011 r., którą Kolegium uchyliło decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 29 grudnia 2010 r., tj. akt, którego rygor dotyczy, i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, że powyższa decyzja została wydana w związku ze stwierdzeniem daleko idących i jednoznacznych wad postępowania, to zaś stanowiło przeszkodę tak przed nadawaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jak i utrzymywaniem postanowienia w tym przedmiocie w mocy. Gdyby Kolegium od razu dokonało właściwej równoległej oceny decyzji organu pierwszej instancji zapewne nie utrzymałoby postanowienia w przedmiocie rygoru w mocy i skarga na postanowienie organu drugiej instancji w ogóle byłaby zbędna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. prawidłowo przyjmując, że podjęcie decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. o uchyleniu do ponownego rozpatrzenia decyzji przed datą rozpoznania skargi na postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wymagalności tej decyzji (art. 108 § 2 k.p.a.), czyni bezprzedmiotowym postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na postanowienie w tym przedmiocie. Nadanie na podstawie art. 108 § 2 k.p.a. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności odrębnym od niej postanowieniem nie oznacza, jak twierdzi strona skarżąca, że postanowienie to uzyskuje samodzielny byt prawny. Z chwilą uchylenia decyzji, której rygor natychmiastowej wykonalności został nadany odrębnym postanowieniem, traci moc także to postanowienie. Utrata mocy tego postanowienia oznacza natomiast, że postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na to postanowienie staje się bezprzedmiotowe, przestał bowiem istnieć przedmiot zaskarżenia. Nie jest również trafny pogląd strony skarżącej, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] grudnia 2010 r., tj. aktu, któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, przesądza tym samym o wadliwości nadania tego rygoru. Ocena prawidłowości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest dokonywana w świetle przesłanek zawartych w art. 108 § 1 k.p.a. i nie ma związku z oceną prawidłowości decyzji, której ten rygor nadano. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.