I OW 99/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia NSA Anna Lech (spr.) sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant asystent sędziego Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy S. a Wójtem Gminy N. W. L. w przedmiocie wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku K. M. o wyrównanie wypłaty świadczeń z funduszu alimenacyjnego, wypłaconych w okresie od 6.11.2009 r. do 31.05.2010 r. w związku z podwyższeniem wysokości alimentów na rzecz córki Z. M. postanawia: wskazać Wójta w N. W. L. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Burmistrza S. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. W. L. działającym z upoważnienia Wójta Gminy N. W. L. w przedmiocie rozpatrzenia sprawy przyznania wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Do przedmiotowego wniosku w dniu 22 sierpnia 2001 r. do akt sprawy wpłynął wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego organ wskazał, ze w dniu 4 kwietnia 2011 r. K. M., zamieszkała L. [...] m [...],N. W. L., wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o wyrównanie wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od dnia 6 listopada 2009 r. do dnia 31 maja 2010 r. w związku z podwyższeniem wysokości alimentów na rzecz uprawnionego dziecka Z. M. z kwoty 250,00 zł do kwoty 300,00 zł miesięcznie poczynając od dnia 6 listopada 2009 r. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz.7 z późn. zm.), zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, od miesiąca w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów. W przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się wyrównania za okres, o którym mowa w ust. 2 (art. 29 ust. 4 wskazanej ustawy ). Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organem właściwym wierzyciela jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Wskazano, że w niniejszej sprawie właściwym organem był Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. działający z upoważnienia Burmistrza S. Jednak K. M. zmieniła miejsce zamieszkania i od dnia 1 czerwca 2010 r. zamieszkiwała w L. ul. [...] i tam pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego do dnia 31 marca 2011 r., natomiast od dnia 1 kwietnia 2011r. zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania na pobyt stały, to jest L. [...],N. W. L. To – zdaniem Burmistrza S.– powoduje, że obecnie organem właściwym jest Wójt Gminy N. W. L. W ocenie organu składającego wniosek o rozstrzygniecie sporu, skoro K. M. zmieniła miejsce zamieszkania, to organem właściwym jest ten organ, gdzie obecnie zamieszkuje, bez względu na to, że sprawa dotyczy wyrównania świadczeń za okres, w którym zamieszkiwała na terenie gminy S. Zdaniem organu istotne znaczenie ma również to, że świadczenia finansowane są z budżetu państwa, a więc nie z budżetu gminy miejsca zamieszkania. Skoro zatem ustawodawca posługuje się pojęciem "miejsca zamieszkania", to należy rozumieć to jako zamieszkiwania na dzień wydania decyzji. W odpowiedzi na wniosek, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we wsi L. działający z upoważnienia Wójta Gminy w N. W. L. uznał się za niewłaściwy do rozpatrzenia niniejszej sprawy. Organ wskazał, że w dniu 29 kwietnia 2011 r. K. M. złożyła w Gminnym Ośrodka Pomocy Społecznej we wsi L. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko Z. M. Po rozpatrzeniu wniosku organ stwierdził, iż wnioskodawczyni spełnia przesłanki określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów do przyznania świadczeń. Wskazano, że decyzją z dnia 16 maja 2011r. przyznane zostało wnioskowane świadczenie na dziecko Z. M. w wysokości 300,00zł miesięcznie (zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2011-11-22 sygn. akt IIIRC 736/09), na okres od 1 kwietnia 2011 r. do dnia 30 września 2011 r. Zwrócono uwagę, że organem pierwszej instancji, który wydał decyzję w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za sporny okres jest Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. W związku tym organ uznał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., po otrzymaniu przez tamtejszy Ośrodek podania K. M. w sprawie wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego należało wznowić postępowanie z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 K.p.a., sądy administracyjne rozpoznają, spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także spór o właściwość), o którym mowa we wskazanym przepisie, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał między Burmistrzem S. a Wójtem Gminy N. W. L. w przedmiocie rozpatrzenia sprawy przyznania wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazać należy, że przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów precyzyjnie określają zagadnienia takie, jak: zadania realizowane w zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych oraz organy właściwe do załatwiania tych spraw. Przepis art. 12 ust. 1 tej ustawy stanowi, że postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. Zaś organem właściwym wierzyciela, stosownie do art. 2 pkt 10 powołanej ustawy, jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Do świadczeń alimentacyjnych zalicza się również wyrównanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 4 ustawy). Natomiast, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, od miesiąca w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy o zmianie wysokości alimentów wpłynął do Komornika przy Sądzie Rejonowym w Kielcach w dniu 10 maja 2011 r, zaś – jak wynika z akt sprawy – uprawniona do alimentów córka Z. M. (wierzyciel), od kwietnia 2011 r. zamieszkuje wraz z matką w N. W. L. Należy zatem przyjąć, że właściwym miejscowo organem do rozpatrzenia wniosku K. M., przedstawicielki ustawowej córki Z. M. w sprawie wyrównania świadczeń alimentacyjnych jest Wójt N. W. L. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zasądzeniu kosztów postępowania na rzecz wnioskodawcy od Wójta w N. W. L., albowiem brak jest podstawy prawnej do zasądzenia na rzecz strony kosztów postępowania w postępowaniu wnioskowym. Przypomnieć bowiem należy, iż art. 199 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przepis szczególny stanowi inaczej. W dyspozycji art. 209 powołanej ustawy ustawodawca wskazał, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204. Z powyższego wynika zatem, że nie ma podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie, niż wskazane w tym przepisie. Poza tym brak jest również podstaw do zastosowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem organu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego odpowiednio art. 200 ustawy, albowiem przepis ten dotyczy zwrotu kosztów poniesionych przez stronę "do celowego dochodzenia praw". Natomiast wniosek organu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego ma na celu rozstrzygnięcie zagadnienia procesowego i wyznaczenie właściwego organu (porównaj: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. J.P. Tarno, wyd. LexisNexis Warszawa 2010, str. 510-511). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.