II SA/Gd 247/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. i E. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. J. i E. M. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącym rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] położonej w R., gminie K. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 30 kwietnia 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej na terenie działki nr 210 położonej w R. gmina K. Postępowanie zostało wszczęte w wyniku przeprowadzonej w dniu 29 kwietnia 2010 r. kontroli planowanej, podczas której ustalono, że na działce wybudowano: 1) parterowy obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej szkieletowej z poszyciem ścian zewnętrznych z paneli z tworzywa sztucznego. Obiekt nietrwale związany z gruntem, z dachem dwuspadowym krytym papodachówką, o wymiarach 7,5 m na 7.05 m w tym taras zadaszony o wymiarach 2,52 m na 7,05 m, 2) wiatę o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym symetrycznym, krytym papą – obiekt trwale związany z gruntem , 3) suchy ustęp o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym, nietrwale związany z gruntem o wymiarach 0,95 m na 0,97 m, 4) studnię wraz z obudową 5) zbiornik dwukomorowy z kręgów betonowych z nakrywą nastudzienną na ścieki sanitarne. Zgodnie z oświadczeniami właścicieli działki i jednocześnie inwestorów, wszystkie obiekty zostały wybudowane w 1997 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak również zgłoszenia (obiekty zgłoszone były tylko do opodatkowania). W związku z powyższym Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 17 maja 2010 r., działając na podstawie przepisów art. 48 ust. 2 i ust. 3, art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożył na J. i E. M. obowiązek przedstawienia w terminie 90 dni od dnia otrzymania przedmiotowego postanowienia : • zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku uzyskania pozytywnego zaświadczenia • 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem o wpisie przedmiotowych obiektów budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienie budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (zaświadczenie), • oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pismem z dnia 8 września 2010 r. J. i E. M. wystąpili do organu o przedłużenie wyznaczonego terminu do złożenia dokumentów do końca kwietnia 2011 r. z uwagi na wystąpienie do Wójta "o dokonanie zmiany zagospodarowania przestrzennego". Do pisma inwestorzy załączyli skierowany do organu wykonawczego gminy wniosek o zmianę przeznaczenia ich nieruchomości w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K.". Inspektor Nadzoru Budowlanego, z uwagi na niespełnienie przez J. i E. M. nałożonych obowiązków, decyzją z dnia 15 września 2010 r. powołując art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] zlokalizowanej w R. gmina K. następujących obiektów budowlanych: • parterowego obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, nietrwale związanego z gruntem, o wymiarach 7,50 m na 7.05 m w tym taras zadaszony o wymiarach 2,52 m na 7,05 m, • suchego ustępu o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem o wymiarach 0,95 m na 0,97 m, • zbiornika dwukomorowego na ścieki sanitarne. W uzasadnieniu organ wskazał, że budowa istniejącego na działce skarżących obiektu budowlanego, nie będącego obiektem wymienionym w art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Z kolei w odniesieniu do, również objętych nakazem rozbiórki, suchego ustępu i dwukomorowego zbiornika na ścieki sanitarne, organ uznał, że są one urządzeniami budowlanymi, czyli urządzeniami technicznymi związanymi z obiektem budowlanym, zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem i jako takie również wymagały pozwolenia na budowę. Wobec ich wybudowania bez pozwolenia na budowę i niedopełnieniem nałożonych postanowieniem z 17 maja 2010 r. obowiązków należało w ocenie organu nałożyć na skarżących nakaz rozbiórki. Rozpoznając wniosek skarżących o przedłużenie terminu do przedłożenia wymaganego kompletu dokumentów z uwagi na złożenie wniosku o dokonanie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym znajduje się ich działka, organ rozpoznał go negatywnie wskazując, że nie ma podstaw do jego uwzględnienia, ponieważ dla przedmiotowej działki istnieje już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a organ nie może opierać się na zdarzeniach przyszłych i niepewnych, do jakich należy ewentualna zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadmienić należy, że jeszcze przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji Wójt Gminy K. postanowieniem z dnia 28 lipca 2010 r. odmówił J. i E. M. wydania zaświadczenia o zgodności budowy domku letniskowego na przedmiotowej działce z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego R. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z dnia 16 stycznia 2007 r. Nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 14 stycznia 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść przepisu art. 28 ust. 1 oraz art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego organ odwoławczy wskazał, że wybudowany w 1997 r. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, nietrwale związany z gruntem wraz ze zbiornikiem dwukomorowym na ścieki sanitarne oraz obiekt budowlany pełniący funkcję suchego ustępu, czyli tymczasowe obiekty budowlane, wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestorzy nie posiadają pozwolenia na budowę. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego i nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia w określonym terminie dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia z dnia 17 maja 2010 r. Inwestorzy przesłali do organu jedynie odpis wniosku z dnia 16 czerwca 2010 r. o zmianę zagospodarowania terenu działki nr 210, nie przedkładając jednocześnie żadnego z żądanych dokumentów. Te okoliczności, jak również ustalenia dokonane przez organ odwoławczy w zakresie stwierdzenia ostateczności postanowienia Wójta Gminy w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności budowy obiektu pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej uzasadniają zdaniem WINB zasadność wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Organ wyjaśnił również, że wniosek stron o przedłużenie terminu do skompletowania wymaganej dokumentacji mógł zostać uznany za bezprzedmiotowy z uwagi na postanowienie Wójta Gminy z dnia 28 lipca 2010 r. Dodatkowo wskazał, że fakt złożenia przez strony wniosku o zmianę zapisów obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ wskazał nadto, że z akt sprawy nie wynika, by przedmiotowe obiekty powstały na działce, która jest siedliskiem rolniczym lub rodzinnym ogrodem działkowym, stąd w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a, jak również art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. i E.M. wnieśli o uchylenie w całości decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżących organ odwoławczy wydając zaskarżona decyzję naruszył art. 29 ust.1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez pominięcie faktu, że powierzchnia przedmiotowego obiektu budowlanego po odliczeniu powierzchni zadaszonego tarasu wynosi 35 m2, co przy uwzględnieniu faktu, że obiekt powstał na działce położonej poza granicami miasta stanowi podstawę do wybudowania bez pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucili także, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, przez co naruszył art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. W ocenie skarżących organ odwoławczy powinien był zawiesić postępowanie administracyjne w sytuacji, gdy wystąpili oni z wnioskiem o zmianę zapisów obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego w toku postępowania. Skarżący podnieśli ponadto, że organ nie rozważył wszechstronnie zebranego materiału w sprawie, w szczególności przyjął błędne wymiary przedmiotowej budowli, przez co naruszył przepisy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zarzucono również organowi, że nieprawidłowo określił datę, w której uprawomocniło się postanowienie Wójta Gminy z dnia 28 lipca 2010 r. – mylnie wskazano datę 6 lipca 2010 r., a zatem datę sprzed wydania postanowienia, co skutkuje naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 9 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo zastosowały art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z jego treścią obowiązującą w dniu orzekania przez organ drugiej instancji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. W myśl ust. 1 powyższego przepisu, obowiązkiem właściwego organu administracji (Inspektora Nadzoru Budowlanego ) jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Jednakże w ust. 2 i 3 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów w przypadku spełnienia opisanych w ust. 2 przesłanek, to jest zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. W takim przypadku po wstrzymaniu robót budowlanych organ administracji zobowiązuje stronę do złożenia w określonym przez organ terminie wskazanej w ust. 3 dokumentacji. W rozpatrywanej sprawie organy poczyniły prawidłowe ustalenia. Prawidłowo ustaliły stan zagospodarowania działki skarżących. Właściwie przyjęły, że wybudowany w 1997 roku obiekt pełniący funkcję rekreacji indywidualnej nie związany trwale z gruntem oraz związane z nim urządzenia budowlane ( suchy ustęp i zbiornik na ścieki sanitarne) wymagały uzyskania pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Wbrew wywodom skargi nie było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że wzniesiony przez skarżących domek letniskowy korzystał ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Przepis ten w 1997 r. zwalniał z uzyskania pozwolenia na budowę obiekty małej architektury. Po zmianach stanu prawnego odnosi się do altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Wobec tego, iż wzniesiony przez skarżących obiekt nie jest "obiektem małej architektury", a działka nie jest położona na terenie pracowniczego ogrodu działkowego zarzut skargi w tym przedmiocie nie jest zasadny. Tym samym również i zarzut dotyczący wadliwego ustalenia powierzchni obiektu tj. doliczenia doń powierzchni zadaszonego tarasu nie ma jakiegokolwiek znaczenia. Należy zgodzić się również ze stanowiskiem organów obu instancji, że nie było podstaw do przedłużenia skarżącym terminu do złożenia dokumentów i wykonania nałożonych postanowieniem obowiązków. Wystąpienie z wnioskiem do organu gminy o zmianę uregulowań prawnych odnoszących się do zagospodarowania działki nie mogło skutkować ani przedłużeniem wyznaczonego terminu ani też zawieszeniem prowadzonego postępowania administracyjnego. Jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy skarżący nie uzyskali zaświadczenia o zgodności zrealizowanej samowolnie inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie Wójta Gminy z 28 lipca 2010 r. odmawiające wydania zaświadczenia stało się ostateczne wobec braku wniesienia przez skarżących zażalenia. Błędne podanie daty "ustatecznienia" się tego postanowienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma żadnego znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Znaczenie ma jedynie fakt, iż skarżącym odmówiono potwierdzenia faktu co do zgodności zrealizowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność ta oraz upływ wyznaczonego terminu do złożenia dokumentacji uprawniała i obligowała organ nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki stosownie do art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego. Reasumując, organy w niniejszej sprawie podejmując rozstrzygnięcia nie naruszyły przepisów ani materialnych ani postępowania administracyjnego. Zarzuty skargi są bezpodstawne. Z tych względów Sąd orzekł o oddaleniu skargi stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).