I FZ 5/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 662/11 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2005 r. postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. oddalić wniosek o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz K.M. kosztów postępowania zażaleniowego. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 662/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 kwietnia 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2005 r. w sprawie z skargi K.M. (dalej:, "skarżący") (k.145-146). Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako "ustawa P.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego orzec o wstrzymaniu wykonania decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować wskazane powyżej następstwa, gdyż poza lapidarnym stwierdzeniem, iż wnosi "o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji" strona nie podniosła żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jej wniosek. Przekonanie strony skarżącej o zasadności podniesionych w skardze zarzutów pozostaje bez znaczenia dla oceny wniosku, gdyż wymagałoby rozstrzygnięcia sprawy, co na etapie tego postępowania jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie przemawiają również okoliczności sprawy. 2. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Po drugie, wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia oraz o zasadzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w WSA w Gdańsku toczą się sprawy o sygn. akt I SA/GI 155/11; I SA/GI 156/11; I SA/GI 157/11, które obecnie są zawieszone. Przed WSA w Gdańsku toczą się obecnie postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do ich złożenia, jak również część jest przedmiotem zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego jak: sygn. akt I SA/GI 269/11, I SA/GI 270/11, I SA/GI 271/11, I SA/GI 376/11, I SA/GI 377/11, I SA/GI 74/11 do I SA/GI 77/11 i inne. Zatem sytuacja skarżącego dotycząca wielości wydanych decyzji, kwot w nich określonych przez organy podatkowe jest znana Sądowi. Podatek ten jest pochodną od wydanych decyzji przez Urząd Celny a następnie utrzymanych w mocy przez Dyrektora Izby Celnej i dotyczą naliczonego podatku akcyzowego za poszczególne miesiące I-XII 2005 r. Wszystkie wydane decyzje w II instancji zostały zaskarżone do sądu. Wysokość naliczonego podatku akcyzowego za ten okres wynosi 2.225.441,20 zł wraz z odsetkami oraz podatek VAT jako pochodna tego podatku w łącznej kwocie wraz z odsetkami ok. 500.000, zł. Kolejne zobowiązania wynikają z decyzji Urzędu Celnego na zapłatę podatku akcyzowego za styczeń 2010r. – 969.407, i luty 2010 r. 727.614. Ponadto Urząd Celny wszczął postępowanie kontrolne za I kwartał 2008 r. Reasumując łączne zobowiązania podatkowe nałożone na skarżącego to ok. 4.450.000,- zł. Na wniosek skarżącego Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 27 kwietnia 2011 r. rozłożył na raty zaległość podatkową w podatku akcyzowym za 2005r. Stosowny wniosek został złożony w stosunku do zaległości za styczeń i luty 2010 r. Skarżący wskazał, że po 9 miesiącach 2011 r. po opłaceniu wszystkich kosztów i rat do Urzędu Celnego jego firma wychodzi na "zero" bez dochodu, przy czym mam zaciągnięte kredyty w banku [...] 1.500.000,- zł, Banku [...] 400.000,- zł oraz kredytu kupieckiego w P. na 3.000.000,- zł. Skarżący wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji umożliwiłoby mu spłatę zaległości podatkowych określonych m.in. w powyższych decyzjach. Prowadzone bowiem postępowania egzekucyjne doprowadzi do sytuacji, że przedsiębiorstwo skarżącego nie będzie w stanie funkcjonować, nie będzie spłacać zaległości jak również koniecznym będzie zwolnienie pracowników oraz ograniczenie lub zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, w uzasadnieniu, że firma jego działa tylko dzięki jego determinacji i uporowi. Spłaca zobowiązania wobec Urzędu Celnego oraz zaciągnięte kredyty oraz bieżące koszty, zatem nie jest on w stanie ponieść dodatkowych obciążeń w postaci egzekucji należności objętej decyzją zaskarżoną jak i związanych z tym kosztów postępowania egzekucyjnego. Skarżący spłaca regularnie kwoty określone w decyzjach. Reasumując – jego zdaniem - brak wstrzymania wykonania decyzji doprowadzi do sytuacji, iż nie będzie on w stanie spłacać należności wobec Skarbu Pastwa już rozłożonych na raty jak również spowoduje konieczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i zwolnienia pracowników. Skarżący przedstawił swoją sytuacje oraz historię powstania jego firmy. Skarżący wnosi, że jedynie wstrzymanie wykonania decyzji może uratować firmę przed bankructwem, w przeciwnym wypadku zasili on armię bezrobotnych. Skarżący załączył do zażalenia decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z 4 maja 2001 r. o rozłożeniu na raty zaległości w podatku akcyzowym za 2005 r., aneks z dnia 15 lutego 2001 r. do umowy o kredyt w rachunku bieżącym w Banku [...] S.A. umowę Nr [...] z dnia 3 czerwca 2011 r. do umowy o kredyt obrotowy krótkoterminowy z Bankiem [...] oraz deklarację o miesięcznych zapotrzebowaniach na limit kredytowy do umowy handlowej. Opisując je w kontekście ciążących zobowiązań i wydatków związanych ze spłatą kredytów oraz rat wynikających z kolejnych decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego (k. 154-165). 3. Działający w imieniu Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik złożył odpowiedź na zażalenie i wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie wykazał, że wykonanie powyższych decyzji mogłoby spowodować następstwa wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a., gdyż skarżący nie podniósł żadnych okoliczności, które uzasadniałyby złożony wniosek (k.170-171). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Zauważyć należy, że przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). 6. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy skonstatować, że sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie wykazał skutecznie, że wykonanie przedmiotowej decyzji mogłoby spowodować następstwa wykazane w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., gdyż skarżący nie podniósł żadnych okoliczności na poparcie swojego wniosku zawartego w złożonej skardze. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się do jednego, zawartego w skardze lapidarnego zwrotu, " że wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji", przez co, również w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że skarżący nie wykazał, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższego nie można się zgodzić z autorem zażalenia, że zaskarżonym postanowieniem WSA naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. Brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że to rzeczą strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie istnienia przesłanek uzasadniających wniosek. Trafnie zatem sąd I instancji przyjął, że skoro zgłoszony wniosek nie wskazywał konkretnych zdarzeń czy okoliczności świadczących o wystąpieniu przesłanek przewidzianych art. 61 § 3 p.p.s.a. - to brak możliwości jego merytorycznej oceny uzasadniał odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji. 7. Należy zaznaczyć, że z rozpatrywanego zażalenia wynika, iż niekorzystnych dla siebie następstw wykonania zaskarżonej decyzji skarżący upatruje w niemożności dalszego spłacania zaległości podatkowych za 2005 r., a jego przedsiębiorstwo nie będzie w stanie z tego powodu funkcjonować, przyczyni się to do trudności finansowych oraz koniecznym stanie się zwolnienie pracowników oraz ograniczenie lub zaprzestanie prowadzenia działalności. Skarżący nie jest w stanie ponieść dodatkowych obciążeń w postaci egzekucji należności objętych zaskarżoną decyzją jak i związanych z tym kosztów postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał, ze zatrudnia 150 pracowników a jego firma do tej pory przynosiła dochód ok. 400.000, lecz przy takiej interpretacji przepisów skarżący staje przed obliczem zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. W zażaleniu skarżący opisuje swoją sytuację finansową i swoje zobowiązania finansowe jakie ma wobec banków i budżetu państwa i wskazuje na dokumenty załączone do zażalenia, jednak nie wskazuje i nie przedstawia swojej ogólnej sytuacji majątkowej prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej poza użyciem ogólnikowego stwierdzenia, że nie jest w stanie ponosić dodatkowych obciążeń, nie przedstawiając na te okoliczność dokumentów i faktów. 8. Ogólnikowość zażalenia w tym zakresie nie pozwala na zweryfikowanie, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a – jak już wskazano wyżej – ciężar wykazania występowania tych przesłanek spoczywa na ubiegającej się o przyznanie ochrony tymczasowej stronie. Stąd też uznać należy, że brak jest w aktach sprawy danych uprawniających do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., co świadczy o zgodności z prawem skarżonego postanowienia sądu I instancji. 9. Wskazać też należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Podkreślić ponownie trzeba, iż w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. 10. Słusznie sąd I instancji ocenił, iż przedmiotowy wniosek został sformułowany w sposób lakoniczny i ogólnikowy, bez przedstawienia konkretnych okoliczności wskazujących, iż spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji wynikające z art. 61 § 3 P.p.s.a. Dopiero na etapie postępowania zażaleniowego skarżący zaprezentował dokumenty: decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z 4 maja 2001 r. o rozłożeniu na raty zaległości w podatku akcyzowym za 2005 r., aneks z dnia 15 lutego 2001 r. do umowy o kredyt w rachunku bieżącym w Banku [...] S.A. umowę Nr [...] z dnia 3 czerwca 2011 r. do umowy o kredyt obrotowy krótkoterminowy z Bankiem [...] oraz deklarację o miesięcznych zapotrzebowaniach na limit kredytowy do umowy handlowej. Nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia ogólne stwierdzenie, zgodnie z którym wyegzekwowanie od skarżącego zobowiązania podatkowego w ustalonej przez organy podatkowe wysokości spowoduje nieodwracalne skutki w majątku, znaczną szkodę majątkową, a nadto może to doprowadzić do bankructwa jego firmy. 11. Rozpatrując wiosek o przeprowadzenie dowodów z załączonych do zażalenia dokumentów Naczelny Sąd Administracyjny musi wskazać, że art. 106 § 3 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość przeprowadzenia z urzędu lub na wniosek stron dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Strona skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie powołała się na żadne dokumenty, które miałyby się znajdować w aktach rozpoznawanej sprawy. To na stronie wnioskującej o przyznanie ochrony tymczasowej spoczywa obowiązek wskazania Sądowi dokumentów, z których strona chciałaby wywodzić określone fakty. Nie jest wystarczający sam wywód strony, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia strony powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, szczególnie dotyczącymi sytuacji finansowej i majątkowej. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zapoznał się ze złożonymi dokumentami do zażalenie, jednak przedmiotowe załączniki świadczą jedynie o ciążących na skarżącym wydatkach związanych ze spłatą kredytów, rat oraz zobowiązań wynikających z kolejnych decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego i nie obrazują w pełni sytuacji finansowej skarżącego, ponieważ nie ma dokumentów, które obrazują dochody skarżącego a tylko takie przedstawienie dokumentów obrazujących dochody i koszty mogłoby umożliwić rozpoznanie sytuacji finansowej skarżącego. Skarżący nie przedstawił zatem pełnych dokumentów ani argumentacji, które Naczelny Sąd Administracyjny mógłby w pełni rozważyć. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony, a jej podjęcie wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek. Wszelkie zatem okoliczności zaprezentowane przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu zażaleniowym mogą stać się przedmiotem badania Sądu, o ile strona złoży powtórny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, dokumentując swoją sytuację finansowo-majątkową uprawniającą do skorzystania z ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a.. 12. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że słusznie sąd I instancji ocenił, iż przedmiotowy wniosek został sformułowany w sposób lakoniczny i ogólnikowy, bez przedstawienia konkretnych okoliczności wskazujących, iż spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona nie wykazała w wystarczającym stopniu istnienia okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nieuzasadniony w ogóle wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i zażalenie niezawierające informacji wystarczająco precyzyjnych do stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. 13. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. 14. Nie orzeczono o kosztach postępowania zażaleniowego z uwagi na brak podstawy prawnej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.