I SA/Ol 478/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-09-08
Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Tadeusz Piskozub, Zofia Skrzynecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dysponujący pokojami gościnnymi udostępnianymi w celach turystycznych, szkoleniowych lub wypoczynkowych, jest obowiązany do pełnienia funkcji inkasenta opłaty miejscowej na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Węgorzewie?Ratio decidendi
Organ samorządowy, wydając indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, musi ocenić stanowisko wnioskodawcy w oparciu o przedstawiony stan faktyczny. W niniejszej sprawie organ błędnie uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych pełni obowiązki inkasenta opłaty miejscowej, nie odnosząc się do szczegółowego stanu faktycznego przedstawionego przez ZUS. Uchwała Rady Miejskiej musi precyzyjnie określać krąg inkasentów, a w tym przypadku organ nie wykazał, że ZUS mieści się w tym kręgu. W konsekwencji interpretacja indywidualna została uchylona z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnioskował do Burmistrza o interpretację indywidualną dotyczącą obowiązku poboru opłaty miejscowej na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Węgorzewie. ZUS dysponuje pięcioma pokojami gościnnymi udostępnianymi pracownikom i osobom trzecim w celach służbowych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. Organ samorządowy uznał, że ZUS jest inkasentem opłaty miejscowej, co ZUS zakwestionował, wskazując, że nie prowadzi obsługi ruchu turystycznego i nie mieści się w definicji inkasenta określonej w uchwale.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Burmistrza A oraz zasądził od Burmistrza na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.),, sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Protokolant Specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 8 września 2011r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na interpretację indywidualną Burmistrza A z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną interpretację, 2. zasądza od Burmistrza A na rzecz skarżącego kwotę 440 zł czterysta czterdzieści zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I
Sygn. akt I SA/Ol 478/11
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 02.02.2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. zwrócił się do Burmistrza o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie stosowania przez ZUS zapisów §3 Uchwały nr LX/472/2010 Rady Miejskiej w Węgorzewie z dnia 27.10.2010 roku.
We wniosku ZUS wskazał, iż dysponuje na terenie miasta W. 5 pokojami gościnnymi, które udostępnia swoim pracownikom lub osobom trzecim w celach służbowych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. W ocenie wnioskodawcy, nie ciąży na nim obowiązek pobierania i odprowadzenia opłat miejscowych. Powyższe stanowisko wnioskodawca uzasadnił tym, że nie jest objęty definicją inkasenta zawartą w §3 uchwały Rady Miejskiej z 27.10.2010 r. nr LX/472/2010 z uwagi na fakt, że nie prowadzi obsługi ruchu turystycznego. Przy tym zdaniem wnioskodawcy uchwała nie konkretyzuje w sposób niebudzący wątpliwości kręgu inkasentów opłaty miejscowej. Ponadto wnioskodawca wskazał, że nigdy nie wyraził zgody na przyjęcie obowiązków inkasenta ani nie wyraził zainteresowania pełnieniem takiej funkcji.
Indywidualną interpretacją przepisów prawa podatkowego z dnia 30.03.2011r. Burmistrz uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Wskazał, iż Rada Miejska w Węgorzewie podjęła Uchwałę Nr LX/472/2010 z dnia 27.10.2010 r. w sprawie opłaty miejscowej (dalej jako uchwała), która reguluje kwestię wysokości opłaty miejscowej, zarządza pobór tych opłat w drodze inkasa oraz określa inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. Uchwała została podjęta w związku z uznaniem miasta Węgorzewo za miejscowość posiadającą korzystne właściwości klimatyczne i walory krajobrazowe. Wobec powyższego, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych rada gminy pobiera opłatę miejscową od osób fizycznych przybywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych za każdy dzień pobytu w takich miejscowościach.
Rada Miasta w §3 uchwały nakazała pobór powyższej opłaty osobom prawnym jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym obsługę ruchu turystycznego w hotelach, ośrodkach wypoczynkowych, na campingach, kwaterach prywatnych, w portach i przystaniach jachtowych. W § 4 uchwały ustaliła wynagrodzenie (prowizję) za czynności inkasenta w wysokości 10%.
Stosownie do §3 uchwały przez inkasenta należy rozumieć każdą osobę prawą, jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, osobę fizyczną, która przyjmuje w swoich obiektach osoby fizyczne przebywające w gminie Węgorzewo, w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych dłużej niż dobę. Natomiast poprzez pojęcie "obsługa ruchu turystycznego w hotelach, ośrodkach wypoczynkowych, na campingach, kwaterach prywatnych, w portach i przystaniach jachtowych ", należy rozumieć każde świadczenie usług turystycznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych tj. usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym ( art. 3 pkt. 1) nawet w przypadku gdy takie usługi mają charakter całkowicie marginalny i okolicznościowy. Ponadto, zgodnie z art. 19 pkt.2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych rada gminy może w drodze uchwały zarządzić pobór tych opłat w drodze inkasa oraz określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso.
Realizacja powyższych uprawnień powinna nastąpić poprzez określenie inkasentów w formie uchwał, wskazujących cechy indywidualizujące inkasentów, w sposób na tyle precyzyjny, aby nie budziły wątpliwości, na kogo obowiązek ten został nałożony, oraz poprzez określenie wysokości wynagrodzenia za inkaso. Uchwała Rady Miejskiej w Węgorzewie w sprawie opłaty miejscowej wyczerpuje te dyspozycje.
W związku z powyższym organ uznał, iż poprzez określenie uchwałą rady gminy osoby inkasenta pomiędzy gminą i inkasentem zostaje nawiązany stosunek administracyjno-prawny niewymagający dla swej skuteczności wyrażenia woli przez adresata normy prawa miejscowego. Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 1992 r. sygn. akt SA/Po 1130/91.
Organ uwzględnił przy tym, iż specyficzny status osoby inkasenta jako podmiotu prawa publicznego, w stosunku do którego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w tym dotyczące odpowiedzialności za pobrane przez inkasenta, a niewpłacone w terminie podatki, rada gminy określając uchwałą inkasentów powinna powiązać wykonywanie inkasa z innymi pełnionymi przez osobę inkasenta funkcjami lub rodzajem prowadzonej przez niego działalności.
W przypadku opłaty miejscowej na terenie gminy do jej poboru w drodze inkasa wskazane zostały osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej i osoby fizyczne prowadzące obsługę ruchu turystycznego w hotelach, ośrodkach wypoczynkowych, na campingach, kwaterach prywatnych, w portach i przystaniach jachtowych. Zatem krąg podmiotów zobowiązanych do poboru opłaty miejscowej określony został w sposób wystarczający i precyzyjny.
W związku z powyższym, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z uwagi na udostępnianie pokoi gościnnych w celach turystycznych, szkoleniowych lub wypoczynkowych jest obowiązany do pełnienia funkcji inkasenta opłaty miejscowej.
Po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarzucając indywidualnej interpretacji naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych u dochodowym od osób fizycznych (Tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.), art. 3 pkt 1 i art. 36 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, § 3 uchwały nr LX/472/2010 Rady Miejskiej w Węgorzewie z dnia 27 października 2010 r.
- przepisów prawa procesowego, tj. art. 53 § 2 p.p.s.a przez nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa.
Zdaniem strony skarżącej, nie prowadzi ona obsługi ruchu turystycznego a posiadane pokoje gościnne nie są obiektami wymienionymi w §3 uchwały nr LX/472/2010. Strona wskazała, iż definicji ruchu turystycznego nie zawiera ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o usługach turystycznych, a definicja podana przez organ w interpretacji nie znajduje oparcia w przepisach ustawy. Zdaniem strony, pokoje gościnne którymi dysponuje ZUS nie są hotelem ani campingiem, jak również nie są ośrodkiem wypoczynkowym.
Strona nie zgodziła się z organem, iż nastąpiła dostateczna konkretyzacja podmiotów zobowiązanych do pełnienia obowiązku inkasenta, a w szczególności wniosek, że obejmuje on także skarżącą.
Podkreśliła także, że skarżąca jest jednostką sektora finansów publicznych a jej wydatki pochodzą ze środków publicznych. Jej zdaniem, paradoksem byłoby nakładanie na podmiot sektora finansów publicznych, powołany ustawowo do zupełnie innych zadań, obowiązków inkasenta.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w indywidualnej interpretacji w zakresie istnienia bądź nieistnienia obowiązku wykonania przez ZUS funkcji inkasenta opłaty miejscowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, przy czym stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając przeto na uwadze powołane wyżej przepisy, wskazać należy, iż podstawą wydania indywidualnej interpretacji w niniejszej sprawie był przepis art. 14j § 1 Ordynacji podatkowej zamieszczony w rozdziale 1a Działu II Ordynacji podatkowej - Interpretacje przepisów prawa podatkowego, w myśl którego, stosownie do swojej właściwości interpretacje indywidualne wydaje wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa, zaś w zakresie nieuregulowanym w § 1 (i 2, który nie ma znaczenia w sprawie) stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.
Podkreślić należy, iż specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega m.in. na tym, że organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie na podstawie stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Opisany we wniosku stan faktyczny sprawy może odnosić się do zdarzeń już zaistniałych lub zdarzeń przyszłych. Dlatego też organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności faktycznych podanych we wniosku i w stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14j w zw. z art. 14b § 3 i 4 i art. 14c § 1 zd. 1 i § 2 Ordynacji podatkowej). W postępowaniu tym nie może zatem toczyć się spór o stan faktyczny, ani też nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe zmierzające do zbierania materiałów dowodowych, a następnie poddawanie ich swobodnej ocenie, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej. Stan faktyczny brany pod uwagę przy wydawaniu interpretacji nie może być "dopowiadany" dołączonymi dokumentami. Interpretacja wiąże w przedstawionym stanie faktycznym. Interpretacja indywidualna nie prowadzi do rozstrzygnięcia co do meritum sprawy podatkowej, ma jedynie ułatwiać podatnikom stosowanie w praktyce przepisów prawa podatkowego i zapobiegać sporom między podatnikiem a organem podatkowym, dając podatnikowi gwarancję nieponoszenia określonych w przepisach skutków zastosowania się do takiej interpretacji w przyszłości (art. 14k-14m).
Reasumując, obowiązkiem organu wydającego na podstawie art. 14b § 1 w zw. z art. 14j Ordynacji podatkowej interpretację indywidualną jest ocenić stanowisko wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, opierając się na przedstawionym we wniosku stanie faktycznym. Ma to istotne znaczenie ze względu na przewidziane w art. 14m tej ustawy skutki zastosowania się podatnika do interpretacji w zakresie wynikającym ze zdarzenia będącego przedmiotem interpretacji.
Jak wynika z akt sprawy, organ samorządowy dokonując interpretacji wskazał, iż Rada Miejska w Węgorzewie podjęła Uchwałę Nr LX/472/2010 z dnia 27.10.2010 r. w sprawie opłaty miejscowej, która reguluje kwestię wysokości opłaty miejscowej, zarządza pobór tych opłat w drodze inkasa oraz określa inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. Uchwała ta, została podjęta w związku z uznaniem miejscowości położonych na terenie gminy Węgorzewo za miejscowości posiadające korzystne właściwości klimatyczne i walory krajobrazowe. Wobec powyższego, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych Gmina pobiera opłatę miejscową od osób fizycznych przybywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych za każdy dzień pobytu w takich miejscowościach. Stosownie zaś do §3 uchwały, Rada Miejska nakazała pobór powyższej opłaty osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym obsługę ruchu turystycznego w hotelach, ośrodkach wypoczynkowych, na campingach, kwaterach prywatnych, w portach i przystaniach jachtowych.
Realizacja powyższych uprawnień powinna nastąpić poprzez określenie inkasentów w formie uchwał, wskazujących cechy indywidualizujące inkasentów, w sposób na tyle precyzyjny, aby nie budziły wątpliwości, na kogo obowiązek ten został nałożony, oraz poprzez określenie wysokości wynagrodzenia za inkaso. Uchwała Rady Miejskiej w Węgorzewie w sprawie opłaty miejscowej wyczerpuje te dyspozycje.
W związku z powyższym organ zajął stanowisko, iż poprzez określenie uchwałą rady gminy osoby inkasenta pomiędzy gminą i inkasentem zostaje nawiązany stosunek administracyjno-prawny niewymagający dla swej skuteczności wyrażenia woli przez adresata normy prawa miejscowego. Organ uwzględnił przy tym, iż specyficzny status osoby inkasenta jako podmiotu prawa publicznego, w stosunku do którego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w tym dotyczące odpowiedzialności za pobrane przez inkasenta, a niewpłacone w terminie podatki, rada gminy określając uchwałą inkasentów powinna powiązać wykonywanie inkasa z innymi pełnionymi przez osobę inkasenta funkcjami lub rodzajem prowadzonej przez niego działalności.
W przypadku opłaty miejscowej na terenie gminy Węgorzewo do jej poboru w drodze inkasa wskazane zostały osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej i osoby fizyczne prowadzące obsługę ruchu turystycznego w hotelach, ośrodkach wypoczynkowych, na campingach, kwaterach prywatnych, w portach i przystaniach jachtowych. Zatem według organu samorządowego, krąg podmiotów zobowiązanych do poboru opłaty miejscowej określony został w sposób wystarczający i precyzyjny.
Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać należy, iż we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący ZUS, przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że: nie prowadzi obsługi ruchu turystycznego a posiadane pokoje gościnne nie są obiektami wymienionymi w §3 uchwały nr LX/472/2010. Strona wskazała, iż definicji ruchu turystycznego nie zawiera ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o usługach turystycznych, a definicja podana przez organ w interpretacji nie znajduje oparcia w przepisach ustawy. Zdaniem strony, pokoje gościnne którymi dysponuje ZUS nie są hotelem ani campingiem, jak również nie są ośrodkiem wypoczynkowym. Strona nie zgodziła się z organem, iż nastąpiła dostateczna konkretyzacja podmiotów zobowiązanych do pełnienia obowiązku inkasenta, a w szczególności wniosek, że obejmuje on także skarżącą. Podkreśliła także, że skarżąca jest jednostką sektora finansów publicznych a jej wydatki pochodzą ze środków publicznych.
Stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę we wniosku i jego stanowisko w nim zawarte zakreślały zatem zakres udzielanej przez organ interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Tymczasem organ podatkowy, działając niezgodnie z prawem, uznał stanowisko ZUS za nieprawidłowe. W uzasadnieniu udzielonej interpretacji stwierdził, iż posiadane przez Skarżącego pokoje można porównać z kwaterami prywatnymi i dlatego podlegają one opłacie miejscowej, a ZUS tym samym pełni obowiązki inkasenta. Uzasadnienie interpretacji nie odnosi się w istocie do przedstawionej we wniosku wątpliwości prawnej w ściśle określonym przez ZUS stanie faktycznym.
Rozpatrując ponownie wniosek organ będzie mieć na względzie wskazaną wyżej wykładnię przepisów prawa, w szczególności zaś §3 wspomnianej wyżej uchwały z dnia 27.10 2010 roku i jej zakres podmiotowy, wskazujący osoby inkasenta tej opłaty.
W takich okolicznościach, odnosząc się, do zasadnych zarzutów skargi i uznając, iż zaskarżony akt wydany został z naruszeniem wskazanych przepisów prawa, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło