II OZ 435/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1432/11 w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 kwietnia 2011 r. nr DOA/ORZ/711/1298/08/11 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1432/11 Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego J. B. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2012 r. w wysokości 100 złotych, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W zarządzeniu znajdowało się pouczenie o rygorze odrzucenia zażalenia w przypadku nieuiszczenia wskazanej kwoty w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tegoż zarządzenia. Na powyższe zarządzenie skarżący J. B. złożył zażalenie zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił, iż w/w zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu jest przedwczesne lub niezasadne, albowiem niezakończył się prawomocnym orzeczeniem proces rozpatrywania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a przy tym zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega wpisowi (z tytułu zarządzenia wynika, że chodzi o wpis od skargi kasacyjnej, natomiast w treści zarządzenia podaje się, że zostanie odrzucone zażalenie, a nie skarga – z czego strona wnioskuje, iż może chodzić o wpis od zażalenia na postanowienie z dnia 19 marca 2012 r. o odmowie zwolnienia od kosztów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia jako przedwczesnego i zwrócenie uiszczonego wpisu wraz z opłatą pocztową i bez jakichkolwiek potrąceń, który to wpis strona uiściła z obawy przed krętactwem Sądu. Skarżący zaznaczył, że wskazana kwota jest mu niezbędnie potrzebna, ze względu na jego sytuację materialną i wysokość otrzymywanej renty). W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zwolnienia skarżącego od kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 29 marca 2012 r. z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia. Skarżący zaznaczył, że termin siedmiu dni do wniesienia zażalenia upływał zatem w dniu 5 kwietnia 2012 r. i w tym dniu zostało nadane. Tymczasem jak wynika z zaskarżonego zarządzenia, bez oczekiwania na upływ terminu do wniesienia zażalenia, już w dniu 4 kwietnia 2012 r. zażądano wpisu. Z jednej strony wskazując, że chodzi o wpis od skargi kasacyjnej, zaś w końcowej części zarządzenia wskazując, że będzie odrzucone zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W myśl art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Skarżonym zarządzeniem skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej na podstawie art. 220 § 1 i 3 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednak stwierdzić należy, iż w zarządzeniu znajdowało się pouczenie o rygorze odrzucenia zażalenia w przypadku nieuiszczenia wskazanej kwoty w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tegoż zarządzenia co wprowadziło u skarżącego uzasadnione wątpliwości co do zakresu w/w zarządzenia. Podkreślić należy, iż strona skarżąca nie może ponosić ujemnych konsekwencji procesowych, za błędne pouczenie wystosowane przez Sąd, które może doprowadzić do uniemożliwienia realizacji zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 6 ust. 1 wiążącej Polskę Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) prawa dostępu do sądu. Wobec faktu, iż zarządzenia przewodniczącego dotyczące kosztów sądowych podlegają zaskarżeniu zażaleniem na podstawie art. 227 § 1 p.p.s.a., powinny one zawierać nie tylko zwięzłe uzasadnienie, ale także właściwe pouczenie dla strony skarżącej. Ponieważ zaskarżone zarządzenie wymogu tego nie spełnia Naczelny Sąd Administracyjny uchylił je na mocy art. 185 w związku z art. 197 i art. 198 p.p.s.a.