II GZ 20/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. I. S. "E." w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1589/11 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. I. S. "E." w P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zwrotu dotacji celowej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1589/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił wniosek Stowarzyszenia Inicjatyw Społecznych "E." z siedzibą w P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zwrotu dotacji celowej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji podniósł, że w dniu [...] czerwca 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wpłynęła skarga Stowarzyszenia Inicjatyw Społecznych "E.". Pismem z dnia 22 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przekazał przedmiotową skargę zgodnie z właściwością Ministrowi Finansów. W dniu [...] sierpnia 2011 r. (data stempla pocztowego) do organu wpłynął wniosek skarżącego Stowarzyszenia o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten został przekazany Sądowi w dniu [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Stowarzyszenie w ciągu 30 dni wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jednakże nie za pośrednictwem organu, którego akt podlegał zaskarżeniu. W dniu 22 czerwca 2011 r. strona skarżąca otrzymała informację o przekazaniu przez sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargi do Ministra Finansów zgodnie z właściwością, stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Stowarzyszenie podniosło, iż nieprawidłowe skierowanie wniesionej skargi było spowodowane brakiem wiedzy prawniczej. Ponadto podniesiono, że wniesienia skargi dokonano w oparciu o pouczenie znajdujące się w decyzji, które mówiło o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odrzucając wniosek o przywrócenie terminu Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie za datę ustania przyczyny uchybienia terminowi należało przyjąć dzień 22 czerwca 2011 r., tj. dzień kiedy Stowarzyszenie powzięło wiadomość o przekazaniu jego skargi do organu zgodnie z właściwością. W związku z tym termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. minął z dniem 29 czerwca 2011 r., zaś złożony w sprawie wniosek Stowarzyszenia został wniesiony do Sądu w dniu 8 sierpnia 2011 r. (data przekazania wniosku przez organ). Wskutek tego, zdaniem Sądu I instancji, strona skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w konsekwencji czego, na mocy art. 88 p.p.s.a. przedmiotowy wniosek został odrzucony. W odniesieniu do argumentu strony skarżącej, dotyczącego oparcia się przy dokonywaniu wnoszenia skargi na treści pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji stwierdził, że analiza wskazanego pouczenia wykazała, iż jest ono prawidłowe. Jego treść precyzyjnie wskazywała, że strona ma "...prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. za pośrednictwem Ministra Finansów ..." (karta 33 akt administracyjnych). W związku z tym, Sąd I instancji uznał, iż strona skarżąca została pouczona o prawidłowym trybie wniesienia skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych "E." wniosło o zmianę zaskarżonego orzeczenia odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono treść uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz stwierdzono, że niniejsza sytuacja nie pozwala na merytoryczną ocenę decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji, co jest niesprawiedliwe i niewspółmierne do przewinień strony skarżącej. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. (data prezentaty Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego) nadesłano uzupełnienie zażalenia, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Orzeczeniu zarzucono: 1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. 87 ust. 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., iż momentem ustania przyczyny uchybienia przez stronę terminu do wniesienia skargi był dzień 22 czerwca 2011 r., skutkujące 2. mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, tj. przepisu art. 88 p.p.s.a. poprzez odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu jako spóźnionego podczas, gdy okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy wskazują, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący w dniu 16 czerwca 2011 r. wniósł skargę od decyzji organu bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W dniu 22 czerwca 2011 r. skarżący dowiedział się o przekazaniu skargi do organu, zgodnie z regułą określoną w art. 54 § 1 p.p.s.a. Podkreślono, iż skarżący nie posiada specjalistycznej wiedzy prawniczej, wobec czego nie był świadomy, iż dzień przekazania skargi do organu jest dniem jej wniesienia. Strona wnosząca zażalenie nie zgodziła się z twierdzeniem, iż wraz z powzięciem przez nią informacji o przekazaniu skargi do organu przez WSA ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, bowiem skarżący wnosząc środek zaskarżenia bezpośrednio do WSA, nie posiadał wiedzy o popełnionym przez siebie uchybieniu. W dniu 22 czerwca 2011 r. dowiedział się jedynie o przekazaniu skargi do organu. Treść pisma z dnia 22 czerwca 2011 r., które otrzymał skarżący nie umożliwiała ustalenia, iż wniesienie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego jest błędne, a tym bardziej, że dzień przekazania skargi do organu jest dniem jej wniesienia do WSA. W ocenie strony skarżącej, przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem otrzymania przez skarżącego postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu, gdyż dopiero to orzeczenie zawiera wyjaśnienie sytuacji prawnej skarżącego. W odpowiedzi na zażalenie Minister Finansów wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż brak wiedzy podmiotu w zakresie prawa oraz trudności firmy nie mogą stanowić uzasadnionych podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W ocenie organu, przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia skargi był brak należytej staranności strony skarżącej oraz dokonywanie czynności niezgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi na decyzję Ministra Finansów. Z okoliczności sprawy wynika, że skarga Stowarzyszenia Inicjatyw Społecznych "E." została nadana w placówce pocztowej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., z pominięciem pośrednictwa organu, którego akt podlegał zaskarżeniu w niniejszej sprawie. W związku z tym, sąd administracyjny przekazał skargę do organu pismem z dnia 22 czerwca 2011 r., które zostało przekazane również do wiadomości strony skarżącej. Jak wskazała strona w zażaleniu, w dniu 22 czerwca 2011 r. otrzymała informację o przekazaniu wniesionej skargi zgodnie z właściwością do organu. W świetle tej okoliczności należy stwierdzić, iż od tej daty należało liczyć bieg siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Dlatego też koniec biegu tego terminu przypadał na dzień 29 czerwca 2011 r., co słusznie zauważył już Sąd I instancji. Wniosek o przywrócenie terminu został natomiast nadany w dniu 1 sierpnia 2011 r. Strona skarżąca, jako przyczynę uchybienia terminu, wskazała we wniosku o jego przywrócenie brak wiedzy prawniczej. Ponadto podniosła, że przy wnoszeniu środka zaskarżenia "bazowała" na pouczeniu zawartym w zaskarżonym przez siebie akcie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro od dnia 22 czerwca 2011r. Stowarzyszenie posiadało informację o nieprawidłowym wniesieniu skargi, tym samym wiedziało również o przekroczeniu terminu do jej wniesienia. Przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu, w którym strona skarżąca dowiedziała się o zaistniałej nieprawidłowości. Z uwagi na fakt, iż ustawowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wynosi 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, a w rozpoznawanej sprawie wniosek taki został złożony z jego przekroczeniem, bezspornie stwierdzić należy, iż dokonanie tej czynności nastąpiło z uchybieniem terminu, wskutek czego Sąd I instancji prawidłowo odrzucił przedmiotowy wniosek Stowarzyszenia Inicjatyw Społecznych "E.". Już tylko na marginesie należy podnieść, że analiza pouczenia zawartego w decyzji organu, odnoszącego się do sposobu i możliwości zaskarżenia aktu do sądu administracyjnego wykazała, iż zostało ono skonstruowane prawidłowo, precyzyjnie i czytelnie. Do jego właściwej interpretacji i zrozumienia nie jest zatem wymagane posiadanie fachowej wiedzy prawniczej oraz znajomość przepisów prawa. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.