VII SA/Wa 1055/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-14

Skład orzekający: Paweł Groński, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiat K. posiada interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, jeśli nie był stroną postępowania pierwotnego, a jego roszczenia wynikają z umowy cywilnoprawnej?
Ratio decidendi
Powiat K. nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, ponieważ zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną w takim postępowaniu jest wyłącznie inwestor. Interes Powiatu K. wynika z umowy cywilnoprawnej (protokół uzgodnień) i ma charakter faktyczny, a nie prawny, który musiałby wynikać z konkretnej normy prawa materialnego.
Stan faktyczny
Powiat K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku biurowo-usługowego. Organy administracji, w tym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że Powiat K. nie jest stroną w sprawie, ponieważ nie był inwestorem ani stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Powiat K. argumentował, że posiada interes prawny wynikający z protokołu uzgodnień z inwestorem, który zobowiązał się do wykonania budynku z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych i oddania go w dzierżawę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Powiatu K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi Powiatu K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania Powiatu K. reprezentowanego przez Zarząd Powiatu K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z dnia [...] listopada 2010r., znak: [...], odmawiającej wszczęcia postępowania, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB w K.) z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt postępowania wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...] PINB w K., po rozpatrzeniu wniosku B. z siedzibą w K., udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku biurowo-usługowego na terenie działki nr [...], obręb [...] miasta K., wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę Starosty K. z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] oraz projektu zamiennego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę tego organu z dnia [...] września 2009r. Po rozpatrzeniu wniosku Powiatu K. [...]WINB decyzją z dnia [...] listopada 2010r., znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...] ze względu na brak przymiotu strony wnioskodawcy. W odwołaniu od powyższej decyzji Powiat K. swój interes prawny jako strony wywiódł z prawnego obowiązku zapewnienia przez inwestora dostępu osobom niepełnosprawnym do budynku użyteczności publicznej. Wskazał, że w dniu [...] października 2008r. pomiędzy Powiatem K., a inwestorem tj. B. został zawarty protokół uzgodnień, zgodnie z którym inwestor zobowiązał się do wykonania nadbudowy, przebudowy i rozbudowy budynku na cele biurowe z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych oraz standardów budynków użyteczności publicznej, położonego w K. na działce o oznaczeniu geodezyjnym [...] i oddania go Powiatowi K. w dzierżawę. Zgodnie z uzgodnieniem, umowa dzierżawy miała zostać zawarta niezwłocznie po uzyskaniu przez inwestora decyzji o oddaniu budynku do użytkowania, zaś prace miały być ukończone do 31 grudnia 2009r. Rozpoznając odwołanie GINB zwrócił uwagę na regulację zwartą w art. 157 § 2 kpa podnosząc, że w niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła z powodu niedopuszczalności jego prowadzenia z przyczyn podmiotowych. Jak bowiem wynika z akt sprawy Powiat K. nie był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...], udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku biurowo-usługowego na terenie działki nr [...], obręb [...] miasta K. W ocenie GINB skarżący nie posiada także legitymacji do składania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Organ zwrócił uwagę, że ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003r., Nr 80, poz. 718) w art. 1 pkt 49 wprowadziła zmianę do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegającą na dodaniu do art. 59 Prawa budowlanego ust. 7, który ograniczył krąg stron postępowania wyłącznie do inwestora. Przyznał, że wprawdzie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nowym postępowaniem administracyjnym, jednakże ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. GINB zwrócił uwagę, że PINB w K., w dniu [...] grudnia 2009r., przy współudziale inwestora i kierownika budowy, przeprowadził na podstawie art. 59a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane) kontrolę obowiązkową w/w budynku, wybudowanego na działce nr [...], obręb [...] miasta K. wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę Starosty K. z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] oraz decyzji z dnia [...] września 2009r. W trakcie kontroli stwierdzono, że wybudowany obiekt budowlany jest zgodny z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych obiektu budowlanego, czyli kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości oraz liczby kondygnacji. Ponadto stwierdzono, że obiekt zgodny jest z projektem w zakresie widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego oraz geometrii dachu. Nie stwierdzono istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W związku z powyższym pozwolenie na użytkowanie wydane przez PINB w K. w dniu [...] grudnia 2009r., znak: [...] nie było skutkiem zakończenia postępowania legalizacyjnego, lecz wydane w oparciu o art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. W konsekwencji Powiat K. nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku biurowo- usługowego na terenie działki nr [...], obręb [...] miasta K. Odnosząc się do zarzutów Powiatu K. organ uznał, że niewątpliwie posiada on interes faktyczny, jednakże nie jest on tożsamy z interesem prawnym. Powyższa decyzja GINB z dnia [...] lutego 2011 r. stała się przedmiotem skargi Powiatu K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 28 kpa przez uznanie, iż Powiatowi K. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009 r., - § 16 ust. 1 i § 71 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) poprzez uznanie, że w dniu [...] grudnia 2009 r. czyli w dniu wydania decyzji PINB w K. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku, był zapewniony do niego dostęp osobom niepełnosprawnym, w szczególności poruszającym się na wózkach inwalidzkich, - art. 55 pkt. 1 Prawa budowlanego przez uznanie, że w dniu wydania decyzji przez PINB w K. spełnione były warunki do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W uzasadnieniu skargi Powiat K. (dalej: skarżący) przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i ocenił, że w niniejszej sprawie dysponuje interesem prawnym. Skarżący zwrócił uwagę, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym, samodzielnym postępowaniem, a zatem jego stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego decyzją badaną w trybie nadzorczym, ale także każdy, kto wykaże swój interes prawny. Wskazał, że o tym, kto jest stroną postępowania stanowi art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jako argument wskazujący na dysponowanie interesem prawnym skarżący podniósł, że w dniu [...] października 2008 r. pomiędzy Powiatem K. a inwestorem tj. firmą [...] został zawarty protokół uzgodnień (umowa przedwstępna), zgodnie z którym inwestor zobowiązał się do wykonania nadbudowy, przebudowy i rozbudowy budynku na cele biurowe z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych oraz standardów budynków użyteczności publicznej, położonego w K. na działce o oznaczeniu geodezyjnym [...] i oddania go Powiatowi K. w dzierżawę. Zgodnie z tym uzgodnieniem umowa dzierżawy miała zostać zawarta niezwłocznie po uzyskaniu przez inwestora decyzji o oddaniu budynku do użytkowania, zaś prace miały być ukończone do 31 grudnia 2009 r. Powiat K. zwrócił uwagę, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku nie był stroną, w związku z czym nie miał żadnych możliwości kwestionowania stanu faktycznego podczas obowiązkowej kontroli w zakresie spełnienia przez inwestora warunków, o których mowa w art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego, w tym zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. Jednocześnie uzyskanie przez inwestora w dniu [...] grudnia 2009 r. decyzji PINB w K. pozwalającej na użytkowanie budynku, rodziło po stronie Powiatu K. obowiązek zawarcia umowy dzierżawy budynku, który miał być przeznaczony na potrzeby biurowe w celu uzyskania dodatkowej powierzchni dla potrzeb Powiatu K., zaś przeznaczenie budynku na cele biurowe stwarzało obowiązek zapewnienia dostępności do niego osobom niepełnosprawnym. Tymczasem w dniu wydania decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku, jak również w następnych kilku miesiącach, do budynku nie był zapewniony dostęp dla osób niepełnosprawnych, wobec czego Powiat K. nie mógłby przedmiotowego budynku przeznaczyć na cele biurowe. Skarżący zwrócił uwagę, że do wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. załączył zdjęcia, w tym z dnia [...] grudnia 2009 r. (daty decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku), z których wynika, że w tym dniu nie było żadnego systemu ramp wyposażonych w obustronne uchwyty. W związku z powyższym w dniu wydania decyzji budynek nie był gotowy do użytkowania, gdyż nie zapewniono warunków niezbędnych do korzystania z niego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. W ocenie skarżącego skoro, jak wyżej podano, złożony przez inwestora projekt przewiduje zapewnienie dostępności do budynku dla osób niepełnosprawnych z ulicy [...] poprzez system ramp wyposażonych w obustronne uchwyty, to ich brak stanowił istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego. Skarżący zaakcentował, że inwestor zobowiązał się do wykonania nadbudowy, przebudowy i rozbudowy budynku na działce [...] w K. na cele biurowe z uwzględnieniem potrzeb niepełnosprawnych oraz standardów budynków użyteczności publicznej, a następnie oddania Powiatowi K. uzgodnionej powierzchni budynku w dzierżawę. Uwzględnienie potrzeb niepełnosprawnych było więc warunkiem niezbędnym do spełnienia, aby budynek oddać w dzierżawę. Skarżący poinformował, że pomiędzy inwestorem – Z. K., a Powiatem K. toczy się postępowanie cywilne, w którym inwestor przedłożył decyzję PINB w K. udzielającą pozwolenia na użytkowanie jako dowód na okoliczność wybudowania budynku z zapewnieniem dostępu dla osób niepełnosprawnych domagając się nakazania zawarcia umowy dzierżawy. Pomiędzy stronami istnieje spór co do faktu zapewnienia na dzień 31 grudnia 2009 r. dostępności dla osób niepełnosprawnych. Skarżący podniósł, że w celu przejęcia od inwestora w dzierżawę obiektu, niezwłocznie po uzyskaniu przez niego decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, Powiat K. musiałby zapewnić dostęp osobom niepełnosprawnym, gdyż w budynku miały mieścić się Wydziały Starostwa Powiatowego. Obowiązek zapewnienia dostępności osobom fizycznym wynika z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z powyższym Powiat K. domaga się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na swój interes prawny wynikający z obowiązku zapewnienia dostępności do przedmiotowego budynku osobom niepełnosprawnym, który to obowiązek wynika z § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia. W rezultacie jest to interes prawny, a więc nie jest to interes faktyczny, jak twierdzi GINB. Skarżący ocenił, że decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku użyteczności publicznej mimo braku zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich rażąco narusza art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Skarżący zwrócił bowiem uwagę, że w dniu wydania decyzji nie było pochylni dla niepełnosprawnych, spełniającej warunki techniczno-budowlane, a przy budynku znajdował się jedynie wylany beton, jednakże częściowo znajdował się na działce o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej własność Miasta K. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była legalność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku biurowo-usługowego na terenie działki nr [...], obręb [...] miasta K., wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę Starosty K. z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] oraz projektu zamiennego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę tego organu z dnia [...] września 2009r. Zgodnie z art. 157 § 3 kpa organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania nieważnościowego, natomiast wszczęte umarza m. in. z przyczyn podmiotowych, gdy osoba występująca z żądaniem stwierdzenia nieważności określonej decyzji nie jest stroną w sprawie. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle obowiązującego porządku prawnego i utrwalonych poglądów doktryny oraz judykatury nie ulega wątpliwości, że interes prawny powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Należy przy tym zaznaczyć także, iż interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy wreszcie jej woli prowadzenia określonego postępowania. Wreszcie od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Sąd kontrolujący legalność zaskarżonej decyzji podzielił stanowisko organu, że w niniejszej sprawie Powiat K. dysponuje interesem faktycznym, a nie prawnym do zainicjowania postępowania nieważnościowego w odniesieniu do decyzji PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Skarżący bowiem nie może przedstawić normy prawnej, z której skutecznie może wywieść swój interes prawny do udziału w tym postępowaniu. Ustawodawca w – mającym charakter przepisu szczególnego wobec przepisu art. 28 kpa – przepisie art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dodanym w wyniku nowelizacji z dnia 27 marca 2003 r., ograniczył krąg podmiotów mogących mieć w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie status strony do inwestora. Z pozwolenia na użytkowanie prawo nabywa bowiem jedynie inwestor. Przepis ten zatem wykluczył w sprawach z zakresu pozwoleń na użytkowanie możliwość traktowania jako stronę postępowania podmioty inne poza inwestorem. Nie ulega zatem wątpliwości, że w obecnym stanie prawnym w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie strona może wywodzić swój interes prawny z przepisu szczególnego w stosunku do art. 28 kpa, czyli art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że inwestorem budynku biurowo-usługowego na terenie działki nr [...], obręb [...] miasta K., wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę Starosty K. z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] oraz pozwolenia tego organu z dnia [...] września 2009r. byli wyłącznie E. i Z. K., a Powiat K. nie brał udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Z akt sprawy, w tym Protokołu uzgodnień z [...] października 2008 r. zawartego pomiędzy Powiatem K., a inwestorem tj. firmą [...] wynika, że inwestor jest właścicielem nieruchomości zabudowanej, położonej w K. przy ul. [...], na działce o nr geod. [...]. Z. K., będący właścicielem ww. nieruchomości zabudowanej dokonał inwestycji polegającej na nadbudowie, rozbudowie i przebudowie istniejącego budynku na cele biurowo-usługowe (vide decyzja Starosty K. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...]). Po zakończeniu procesu budowlanego inwestor wystąpił do PINB w K. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie ww. budynku. Należy zaznaczyć, że na żadnym etapie inwestycji Powiat K. nie brał udziału w postępowaniu, gdyż nie dysponował interesem prawnym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Należy jednocześnie zauważyć, że inwestora i Powiat K. wiąże węzeł obligacyjny wyrażający się w treści wspomnianego Protokołu uzgodnień z [...] października 2008 r., który w istocie ma charakter umowy przedwstępnej, zgodnie z którą inwestor zobowiązał się do wykonania określonych robót budowlanych do 31 grudnia 2009 r. i oddania budynku Powiatowi K. w dzierżawę, a Powiat K. przyjąć budynek w dzierżawę na okres 15 lat z prawem pierwokupu, na wypadek jego sprzedaży przez inwestora. Zgodnie z § 9 tej umowy niewywiązanie się przez inwestora z ustaleń Protokołu zwalnia Powiat K. z obowiązku zawarcia umowy dzierżawy. Pomiędzy stronami toczy się zatem spór cywilnoprawny co do zakresu robót wykonanych na dzień 31 grudnia 2009 r., co mogłoby mieć znaczenie dla skutecznej realizacji wspomnianej wyżej umowy przedwstępnej i ewentualnego zwolnienia przez skarżącego z obowiązku zawarcia umowy dzierżawy. Wyrazem tego sporu jest m. in. wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt [...] (vide karta 28 akt sądowych), nakazujący pozwanemu Powiatowi K. z siedzibą w K. złożenie oświadczenia o zawarciu z powodem Z. K. umowy dzierżawy. W rezultacie nie ulega wątpliwości, że wniosek Powiatu K. z dnia [...] września 2010 r. do [...]WINB o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...] zmierza w istocie do próby podważenia legalności tej decyzji w celu ewentualnego zwolnienia z odpowiedzialności wynikającej z umowy cywilnej zawartej pomiędzy stronami tj. inwestorem i Powiatem K. Nie można jednakże z treści ww. umowy wywodzić interesu prawnego do występowania w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku, o którym mowa w art. 55 Prawa budowlanego. Czym innym jest bowiem interes strony wywodzący się z normy prawa materialnego regulującego proces inwestycyjny i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego już budynku, a czym innym zobowiązanie do określonego działania wynikające z zawartej umowy cywilnoprawnej. W niniejszej sprawie brak jest normy prawa materialnego, z którego Powiat K. mógłby wywieść swój interes prawny do występowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku biurowo-usługowego na terenie działki nr [...]. W ocenie Sądu skarżący wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy użytkowania ww. budynku ze względu na spór cywilnoprawny z inwestorem, jednakże świadczy to wyłącznie o interesie faktycznym skarżącego, a nie prawnym. Należy również podnieść, że wyjątkowo w postępowaniu kończącym się pozwoleniem na użytkowanie mogą brać udział oprócz inwestora także inne podmioty, jednakże pod warunkiem, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest skutkiem legalizacji samowoli budowlanej. W takim bowiem przypadku decyzja zezwalająca na użytkowanie kończy postępowanie naprawcze, w którym ochroną objęte są również interesy innych osób dysponujących interesem prawnym do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji i poddanych negatywnemu oddziaływaniu tej inwestycji w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wydanie decyzji PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...] nie było skutkiem zakończenia postępowania legalizacyjnego. Z przeprowadzonej kontroli wynika, że wybudowany obiekt budowlany jest zgodny z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych obiektu budowlanego, czyli kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości oraz liczby kondygnacji. Organ nie stwierdził istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a w sprawie nie było prowadzone postępowanie legalizacyjne. W rezultacie należy stwierdzić, że sporna decyzja została wydana na wniosek inwestora po zakończeniu budowy oraz po przeprowadzonej obowiązkowej kontroli budynku na podstawie art. 59a Prawa budowlanego, w związku z czym została wydana w postępowaniu, o którym mowa w art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, w którym stroną jest wyłącznie inwestor. Twierdzenie skarżącego o dokonanych przez inwestora istotnych odstępstwach od projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego, polegających na niezapewnieniu dostępności do budynku dla osób niepełnosprawnych z ulicy [...] poprzez system ramp wyposażonych w obustronne uchwyty, stanowi w istocie jego subiektywną ocenę, nie znajdującą potwierdzenia w świetle akt administracyjnych, gdyż organ nadzoru nie stwierdził tego rodzaju uchybień, a w stosunku do obiektu nie było prowadzone postępowanie w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. Dodatkowo podkreślić należy, że strona inna niż inwestor może być dopuszczona do udziału w postępowaniu naprawczym kończącym się pozwoleniem na użytkowanie, jednakże pod warunkiem, że była ona także (lub mogła być) uczestnikiem procesu inwestycyjnego, a stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego mają bezpośredni wpływ na jej sytuację prawną ze względu na stwierdzone ograniczenia w zagospodarowaniu działki znajdującej się w sąsiedztwie inwestycji i negatywny wpływ tej inwestycji na inną nieruchomość. Wówczas interes prawny może zostać wywiedziony z przepisów Prawa budowlanego chroniących nieruchomości znajdujące się w obszarze oddziaływania inwestycji przez niekorzystnym wpływem procesu budowlanego. Tymczasem, Powiat K. nie tylko nie mógł być uczestnikiem postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie w świetle art. 59 ust. 7, ale też w ogóle nie uczestniczył w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż nie dysponował interesem prawnym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Zgodzić się należy z twierdzeniem skarżącego, że sprawa o stwierdzenia nieważności decyzji jest nową sprawą administracyjną, a organy powinny ustalić interes prawny strony w oparciu o obowiązujący stan prawny w dacie orzekania. Tym niemniej nie może tego czynić w zupełnym oderwaniu od całości akt postępowania, a w szczególności od decyzji, której to postępowanie nieważnościowe dotyczy. Taki pogląd wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2007 r. II OSK 777/06, który jednocześnie zwrócił uwagę, że "(...) wykładni przepisów Prawa budowlanego dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie można dokonywać w oderwaniu od całego systemu prawnego określonego w przepisach omawianej ustawy jako procesu inwestycyjnego." Wprawdzie ocena tego interesu jest szersza i obejmuje również inne przepisy prawa, które nie mają zastosowanie w postępowaniu zwykłym, niemniej jednak nie może być ona dokonywana bez uwzględnienia specyfiki postępowania, którego dotyczy. W związku z powyższym za niezasadny należy uznać podstawowy zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 28 kpa, albowiem zdaniem Sądu organy słusznie oceniły brak interesu prawnego Powiatu K. w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku. Oceny tej nie zmienia powołanie się przez Powiat K. na obowiązek zapewnienia dostępności do przedmiotowego budynku osobom niepełnosprawnym wynikający z § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż skarżący nie był w niniejszej sprawie inwestorem, a zatem - wbrew jego twierdzeniom – podmiotem zobowiązanym do wykonania określonych robót w budynku. Gdyby nawet przyjąć, że Powiat K. przejmie sporny budynek w dzierżawę, co jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, szczególnie w świetle toczącego się sporu o charakterze cywilnym, to wówczas, w przypadku stwierdzenia określonych uchybień w stanie technicznym budynku będzie dysponował przymiotem strony w oparciu o zupełnie inna podstawę prawną. Jako zarządca nieruchomości Powiat K. mógłby być wówczas stroną w ewentualnym postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego. Natomiast w stanie faktycznym i prawnym ocenianym w niniejszej sprawie brak jest przepisów, z których skarżący mógłby wywodzić wspomniane obowiązki, a w konsekwencji również brak jest jakiejkolwiek relacji organów nadzoru budowlanego i Powiatu K. nie dysponującego jakimkolwiek tytułem prawnym do budynku. Konsekwencją powyższego jest także nieuwzględnienie podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia w zaskarżonej decyzji § 16 ust. 1 i § 71 rozporządzenia ww. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a także art. 55 pkt. 1 Prawa budowlanego. Należy bowiem ponownie podkreślić, że Sąd w niniejszej sprawie nie oceniał merytorycznej prawidłowości decyzji PINB w K. z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...], lecz brak legitymacji procesowej do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji po stronie Powiatu K W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło