II GSK 2438/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-26
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Andrzej Kuba, Czesława Socha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy dotyczące przyznawania płatności zwierzęcej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w szczególności w kontekście interpretacji pojęcia 'przekazania gospodarstwa' i maksymalnej powierzchni użytków zielonych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu w części dotyczącej płatności zwierzęcej. Sąd I instancji zasadnie wskazał na potrzebę analizy zastosowania § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., a organy administracji nie przeprowadziły tej analizy w sposób należyty. Mimo błędnego uzasadnienia wyroku WSA w kwestii interpretacji przepisów unijnych dotyczących przekazania gospodarstwa, orzeczenie WSA odpowiada prawu, ponieważ organy nie dokonały wymaganej analizy stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pełnej kwoty uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) dla rolnika A. N. Organ I instancji przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, powołując się na przepisy ograniczające powierzchnię do dopłaty na podstawie posiadanych zwierząt i powierzchni z roku 2006. Organ II instancji utrzymał tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję w tej części, wskazując na potrzebę analizy przepisów dotyczących przekazania gospodarstwa i maksymalnej powierzchni, a także na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Dyrektor ARiMR wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędziowie Andrzej Kuba NSA Czesława Socha Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 844/11 w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 844/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. - po rozpoznaniu skargi A. N. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w zakresie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej).
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. – po rozpoznaniu wniosku A. N. (dalej: skarżący) z dnia [...] maja 2010 r. - decyzją z dnia [...] listopada 2010r., przyznał wnioskodawcy jednolitą płatność obszarową w kwocie 11.713,96 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych w wysokości 1.973,50 zł, płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w wysoko, łącznie na rok 2010 w kwocie 16.037,21 zł. Oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 2.142,47 zł.
Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że jednolitą płatność obszarową, uzupełniającą płatność obszarową do grupy upraw podstawowych jak i specjalną płatność obszarową do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych wnioskodawcy przyznano zgodnie z jego żądaniem. W odniesieniu zaś do przyznanych w pomniejszonej wysokości płatności zwierzęcych organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326; dalej: rozporządzenie MRiRW z 9 marca 2009r.), płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt (posiadanych w okresie referencyjnym od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.) przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0, 3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na pasze uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona powyżej (tj. w 2006 r.).
Organ II instancji stwierdził, że w związku z tym, że powierzchnia do której przyznano skarżącemu płatności do trwałych użytków zielonych w 2006 r. wynosiła 4, 88 ha współczynnik DJP z danych posiadanych przez ARiMR wynosił 15,60, powierzchnia do której można przyznać płatność zwierzęcą za 2010 r. wynosi 4, 88 ha. Stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych wynosi 439,03 zł, a tym samym wysokość przyznanej płatności zwierzęcej wyniosła 2.142,47 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wydając orzeczenie w rozpoznawanej sprawie stwierdził, że przesłanki przyznawania płatności zwierzęcych mają swoje źródło w regulacjach unijnych, natomiast w prawie krajowym przesłanki te określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170, poz. 1051 ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie MRiRW z 9 marca 2009 r.
Sąd I instancji wskazał, że płatność zwierzęcą oblicza się albo w oparciu o powierzchnię referencyjną trwałych użytków zielonych lub powierzchnię upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została w 2006 r. przyznana płatność uzupełniająca do trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw, albo w oparciu o przeliczenie ilorazu liczby zwierząt – ustalonych w DJP – i współczynnika 0,3, przy czym powierzchnia maksymalna jest ustalana na podstawie najmniejszej z tych powierzchni. Sąd zgodził się ze skarżącym, że przy ustalaniu powierzchni maksymalnej, od której obliczana jest płatność, nie można stosować tych przepisów łącznie, gdyż stosuje się je na zasadzie rozłączności, w zależności od tego, która z powierzchni jest powierzchnią najmniejszą.
Za zasadne Sąd uznał wyjaśnienie wskazanego w § 10 rozporządzenia MRiRW w sprawie rodzajów roślin pojęcia "nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego". Sąd wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18; dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 ) - jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu jeżeli: 1) przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 2) przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. W myśl zaś art. 74 ust. 1 lit. a) powołanego rozporządzenia nr 796/2004, "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Skoro przepis unijny stanowi o przekazaniu gospodarstwa w rozumieniu szerszym, to – zdaniem Sądu I instancji - zawężanie tego pojęcia w § 10 rozporządzenia tylko do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, wykracza poza delegację wynikającą z przepisów unijnych. Takiej możliwości nie daje również art. 24 c ustawy o płatnościach, gdyż dając delegację do wydania rozporządzenia kładzie nacisk na dokonanie regulacji prawnej mającej na celu zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem płatności, nie zaś ograniczanie przypadków nabycia do wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.
W ocenie Sądu I instancji, organy wadliwie nie rozpatrywały wniosku skarżącego w świetle regulacji wynikającej z treści § 10 rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r. Sąd stwierdził, że A. N. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. zadeklarował działki rolne o powierzchni 4,88 ha, a jednocześnie w okresie referencyjnym posiadał wg rejestru zwierząt gospodarskich 15,60 DJP, co przeliczone współczynnikiem 0,3 dało wartość 4,68. Tymczasem we wniosku na 2010 r. skarżący zadeklarował areał 14,81 ha, zwiększając tę powierzchnię o 9,93 ha i w toku postępowania twierdził, że spełniała przesłanki z § 10 ust. 3 powołanego rozporządzenia MRiRW. Zdaniem Sądu, organy powinny w takim przypadku dokonać analizy, czy w stosunku do wnioskodawcy nie powinien znaleźć zastosowania wskazany przepis.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji stwierdził również naruszenie przez organy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) który stanowi, że organy są obowiązane zapewnić stronie postępowania udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań. Organ I instancji nie dochował określonego art. 10 § 1 k.p.a. obowiązku przed wydaniem decyzji, zaś organ odwoławczy nie uchylił decyzji do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia tego przepisu.
W skardze kasacyjnej Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zaskarżył w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia, poprzez błędną interpretację;
2. przepisów prawa materialnego, tj. § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., poprzez błędną interpretację;
3. prawa materialnego, tj. art. 10 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że art. 10 k.p.a. ma zastosowanie mimo dyspozycji art. 3 ust. 2 pkt 4, jako lex specialis względem przepisów k.p.a.;
4. przepisów prawa materialnego, tj. art. 188 Konstytucji RP poprzez jego
błędne zastosowanie i w konsekwencji orzekanie o zgodności przepisów prawa krajowego z prawem unijnym, a w szczególności uznanie, że ramy przepisu ww. rozporządzenia wykraczają poza delegację wynikającą z przepisów unijnych;
5. przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na pominięciu istotnego dla sprawy dowodu z dokumentu prywatnego, jakim jest wniosek złożony przez M. W. i w konsekwencji pominięcia okoliczności, że wnosił on o przyznanie płatności w ramach ONW nie zaś programów rolnośrodowiskowych, realizacji przedsięwzięć lub o pomoc finansową w ramach działania płatności dla obszarów NATURA 2000;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, polegające przyjęciu, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że bezpośrednią przyczyną nieprzyznania płatności skarżącemu było niespełnienie warunków wymaganych do przyznania płatności zwierzęcej do takiej powierzchni, o jaką wnioskował, ponieważ nie nabył wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, będącego własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. - zgodnie z § 10 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Z wyjaśnień strony wynikało, że stan faktyczny w gospodarstwie uległ zmianie po wygaśnięciu w dniu 29 marca 2009 r. umowy dzierżawy części gruntów. Tym samym od dnia 30 marca 2009 r. faktyczna powierzchnia uprawianych użytków zielonych zwiększyła się i wyniosła 14,81 ha. Strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że dokumentacja zgromadzona w sprawie wskazuje, iż skarżący nie spełnia warunków wymaganych do przyznania płatności zwierzęcej do takiej powierzchni, o jaką wnioskował, ponieważ nie nabył wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego należącego do rolnika.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wbrew stanowisku Sądu I instancji, organ doskonal analizy stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza przez wskazanie czy w stosunku do wnioskodawcy należy stosować dyspozycje § 10 ust. 1 rozporządzenia MRiRW a Sąd niewłaściwe zastosował ten przepis. Ponadto organ twierdził, że Sąd I instancji całkowicie pominął zgromadzony materiał dowodowy, bowiem gdyby go wszechstronnie zbadał i ocenił, musiałby dojść do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo dokonał subsumcji normy prawnej do stanu faktycznego sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie - mimo częściowo trafnych zarzutów.
Istotnie, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Art. 3 w ust. 2 stanowi zaś, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W świetle brzmienia przytoczonych regulacji nie ulega zatem kwestii, że w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zrezygnowano z niektórych ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
Trafnie podnosi się, że ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli a nadto zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Art. 3 ust. 2 w pkt. 2 ustawy o płatnościach przewiduje jedynie obowiązek rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Ustawodawca ograniczył też stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) – jedynie do sytuacji gdy strona wystąpi ze stosownym żądaniem (v. J. Bieluk, D. Łobos-Kotowska - Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Komentarz; Oficyna 2008)
Zatem, skoro – jak trefnie podniesiono w skardze kasacyjnej – z akt nie wynika, że skarżący wnosił o umożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, Sąd I instancji nie miał podstaw by stwierdzić naruszenie art. 10 k.p.a.
Mimo to – zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego – brak podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku; odpowiada on bowiem prawu.
Uchylając decyzję w części dotyczącej przyznanie płatności zwierzęcej Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że organy powinny dokonać analizy, czy w stosunku do skarżącego nie znajduje zastosowania przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r.
Co istotne, Sąd I instancji nie zarzucił jednak organom w tym zakresie naruszenia objętego podstawami skargi kasacyjnej art. 7 k.p.a. – co znaczy, że ocena możliwości zastosowania w sprawie wskazanego wyżej § 10 ust. 3 winna odnosić się do stanu faktycznego, będącego wynikiem rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.
Chybione są twierdzenia autora skargi kasacyjnej, że organ "dokonał analizy stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza przez wskazanie czy w stosunku do A. N. należy stosować dyspozycję § 10 ust. 1/.../ rozporządzenia".
Znajdujące się w aktach sprawy uzasadnienia decyzji organów obu instancji zdecydowanie przeczą temu. Dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - i to jedynie w sposób bardzo pobieżny - organ zaprezentował ocenę dokumentacji zgromadzonej w aktach, pod kątem spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek określonych w § 10 powołanego wyżej rozporządzenia. Zwrócenia uwagi wymaga tymczasem, że stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Zgromadzony w aktach materiał może być przez sąd brany pod uwagę jedynie dla oceny prawidłowości ustaleń poczynionych przez organy i zawartych w uzasadnieniu kontrolowanych decyzji. Tym samym - wbrew wywodom skargi kasacyjnej - Sądowi I instancji nie można czynić zarzutu, że nie zbadał i nie ocenił materiału dowodowego sprawy. WSA nie był bowiem zobowiązany ani też uprawniony czynić własnych ustaleń. Tym bardziej nie jest to rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego na etapie postępowania kasacyjnego.
Tak więc Sąd I miał podstawy by stwierdzić, że organy na etapie postępowania administracyjnego nie przeprowadziły analizy, czy w okolicznościach sprawy w stosunku do skarżącego może znaleźć zastosowania przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia i trafnie zaleciły rozważenie tej kwestii.
Powyższe stanowisko WSA to autor skargi kasacyjnej zwalcza zarzutem błędnej wykładni i – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - także zarzutem błędnego zastosowania § 10 - ale ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r.
Tymczasem bezsprzecznie Sąd I instancji w swych rozważaniach wskazał na konieczność rozważenia możliwości zastosowania w sprawie § 10 ust. 3 powołanego aktu wykonawczego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007r., płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma: 1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz 2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia.
Zbadanie możliwości zastosowania tego przepisu jest o tyle istotna, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem zaś wnioskodawca spełniał warunki przyznania płatności zwierzęcej (płatność taką przyznano, ale w "pomniejszonej" wysokości).
Nie powinno natomiast budzić wątpliwości, że objęty podstawami skargi kasacyjnej § 10 ust. 1 rozporządzenia nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie.
Zgodnie z tym przepisem bowiem, w przypadku nabycia gruntów rolnych przez rolnika, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje mu, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r.
W tym stanie rzeczy zarzut błędnej interpretacji jak i błędnego zastosowania § 10 ust. 1 rozporządzenia nie podważa stanowiska Sądu I instancji, co do konieczności rozważenia zastosowania § 10 ust. 3 wskazanego aktu i w żadnej mierze nie może być uznany za usprawiedliwienia wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej nie ma też podstaw by Sądowi I instancji zarzucić błędną interpretację art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6,7 i 8 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd ten w swych rozważaniach wskazanych przepisów nie powołał i nie były one przedmiotem wykładni.
Nie można się też zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że WSA z naruszeniem art. 188 Konstytucji RP orzekł o niezgodności przepisów prawa krajowego z prawem unijnym.
Istotnie, WSA wyjaśniając użyte w § 10 rozporządzenia pojęcie "nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" odwołał się do treści art. 74 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i uznał, że "przekazanie gospodarstwa" w przepisie unijnym jest rozumiane szerzej, pojęcie to w treści § 10 jest zaś zawężone.
Powyższe nie znaczy jednak, że Sąd I instancji uznał przepis krajowego aktu wykonawczego za niekonstytucyjny czy sprzeczny z prawem unijnym. Zalecił przecież – jak już podnoszono – konieczność rozważenia możliwości zastosowania przepisu tego rozporządzenia. Uznać należy zatem, że w ocenie WSA, przy wykładni § 10 rozporządzenia należy uwzględnić regulacje unijne.
Wprawdzie skarga kasacyjna nie podważa zastosowania w sprawie art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ani też dokonanej przez Sąd I instancji wykładni tego przepisu.
Nie można jednak nie dostrzec, że w dacie wniosku o płatności obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65; dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 - uchylające (z dniem 1 stycznia 2010 r.) rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004.
Zawarta w art. 82 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 regulacja dotyczy przekazywania gospodarstw i jest analogiczna do regulacji art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 1122/2009 stanowi, że do celów niniejszego artykułu: a) "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji z tytułu przedmiotowych jednostek produkcyjnych; b) "przekazujący" oznacza rolnika, którego gospodarstwo jest przekazywane innemu rolnikowi; c) "przejmujący" oznacza rolnika, któremu gospodarstwo jest przekazywane.
Ust. 2 stanowi zaś, że w przypadku gdy całe gospodarstwo przekazywane jest przez jednego rolnika na rzecz drugiego, po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznania pomocy, przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy z tytułu przekazywanego gospodarstwa.
Z kolei wg ust. 5 w przypadku gdy wniosek o pomoc został złożony po wykonaniu czynności niezbędnych do przyznania pomocy, a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego rolnika na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności, lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, pomoc może zostać przyznana przejmującemu, pod warunkiem że zostaną spełnione warunki określone w ust. 3 lit. a) oraz b). W takim przypadku stosuje się ust. 4 lit b).
Przytoczone regulacje wskazują – zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego – wskazują, że dla potrzeb przyznania płatności przejmującemu gospodarstwo rolne konieczne jest przekazanie gospodarstwa w całości.
W przedstawionej powyżej kwestii uzasadnienie wyroku Sądu I instancji jest zatem błędne. Nie zmienia to jednak faktu, że organ zobligowany był zawrzeć w uzasadnieniu decyzji ustalenia faktyczne – w sposób poddający się kontroli - konieczne dla rozważenia możliwości zastosowania w sprawie § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r.. Brak w tym zakresie uzasadniał zaś uchylenie kontrolowanej decyzji.
Odnosząc się do pozostałych podstaw należy wskazać, że zarzut sformułowany w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej nie został uzasadniony, jest całkowicie niezrozumiały i zdaje się nie dotyczyć rozpoznawanej sprawy.
Objęty podstawami skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być uznany za skuteczny tylko wówczas gdyby strona powiązała go z konkretnym przepisem prawa materialnego i jednocześnie wykazała, że Sąd I instancji wadliwie stwierdził naruszenia tego przepisu, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Z tych wszystkich względów skoro żadna z podstaw kasacyjnych – którymi w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany – nie usprawiedliwia wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku, skarga podlegała oddaleniu. Art. 184 stanowi bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło