II SA/Sz 1365/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę Wojewoda decyzją z dnia [...] r. znak [...]na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kpa w związku z art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania firmy "K." Sp. z o.o. reprezentowanej przez pełnomocnika A. S. od decyzji Starosty z dnia [...]r. odmawiającej udzielenia pozwolenia na rozbiórkę wolno stojącego komina wentylacyjnego zlokalizowanego na działce nr [...]w [...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu [...]r. inwestor "K." Sp. z o. o. wystąpił do Starosty z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę "wolnostojącego komina wentylacyjnego będącego w złym stanie technicznym" zlokalizowanego na działce nr [...]przy [...]. W dniu [...]r. Starosta wydał decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę wolnostojącego komina wentylacyjnego zlokalizowanego na działce nr [...]w [...]decyzję swoją uzasadniając tym, że wnioskowane roboty budowlane zostały wykonane przed uzyskaniem pozwolenia na ich wykonanie. Od przedmiotowej decyzji odwołał się inwestor podnosząc, że wydając ww. decyzję organ I instancji naruszył: - art. 31 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane ponieważ organ odmówił udzielenia pozwolenia na rozbiórkę Jedynie na tej podstawie, że roboty rozbiórkowe zostały wykonane", - art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa, ponieważ nie zostały zebrane i rozważone wszystkie materiały dowodowe w sprawie. Ponadto odwołujący się stwierdza, że w myśl art. 31 ust. 5 ustawy -Prawo budowlane rozebranie komina nie przesądza o wydaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, gdyż organ powinien wziąć pod uwagę to, że komin jest "w bardzo złym stanie technicznym i stanowi realne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia". Organ II instancji, wskazał również, że zgodnie z art. 32 ust. 4a ustawy - Prawo budowlane nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1, który stwierdza, że roboty budowlane (m. in. polegające na rozbiórce obiektu budowlanego - art. 3 pkt 7 ww. ustawy) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Według art. 31 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego. W załączonym do wniosku opisie zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych inwestor stwierdził, że komin znajduje się "w złym stanie technicznym (odpadający tynk, wypłukana zaprawa, osłabione (pilastrujace) cegły poddane działaniu warunków atmosferycznych)". Ponadto do wniosku załączono zdjęcia przedstawiające ww. otynkowany komin o przekroju prostokątnym, który w niektórych miejscach (w górnych partiach) pozbawiony jest tynku. We wniosku nie wskazano zamiaru rozebrania komina w związku z art. 31 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane. Zdaniem organu z tak zredagowanego wniosku, opisu zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz przedstawionej dokumentacji fotograficznej nie wynikało, że istniejący komin stwarzał bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia i należało go rozebrać w trybie natychmiastowym w myśl art. 31 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane. Zatem niesłuszny jest zarzut odwołującego się, że organ nie rozważył całego materiału dowodowego i nie zastosował przy rozpatrywaniu sprawy ww. art. 31 ust. 5. Dopiero w odwołaniu od przedmiotowej decyzji inwestor dodatkowo stwierdził, że "komin (..) stanowił realne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia". Stwierdzenia tego inwestor jednak nie uzasadnił i nie poparł nowymi dowodami. Natomiast samo stwierdzenie, że komin "stanowił realne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia", czego nie oddaje w pełni dokumentacja fotograficzna, nie stanowi dla organu odwoławczego wystarczającego argumentu do uznania słuszności odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie strona skarżąca "K." Spółka z o.o. z/s w [...]wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 77 Kpa, art. 86 Kpa i art. 107 Kpa § 3 w związku z art. 31 ust.5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Uprawnienia sądu administracyjnego, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej: P.p.s.a., polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika, iż przedmiotem sporu jest sposób zakończenia postępowanie zainicjowanego wnioskiem "K." Sp. z o.o. o wydanie pozwolenia na rozbiórkę wolnostojącego komina wentylacyjnego zlokalizowanego na nieruchomości nr [...]w [...]. W ocenie organów obu instancji należało odmówić pozwolenia na rozbiórkę, z powodu faktycznego rozebrania komina przed rozpoznaniem wniosku przez organ. Natomiast strona skarżąca domaga się merytorycznego rozpoznania jego wniosku, wskazując na to, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Stanowisko skarżącej jest błędne. Rozbiórka obiektu jest możliwa jedynie poprzez przeprowadzenie odpowiednich robót budowlanych, które – w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego – wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem zasadą jest obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego. Powyższy przepis odsyła też do art. 31, który określa wyłączenia od tego obowiązku. Mają one charakter wyczerpujący i nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Z akt i okoliczności sprawy wynika, iż przedmiotowy komin nie mieścił się w kategorii wskazanej w art. 31 ust. 1, zatem jego rozbiórka wymagała uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Zgodnie natomiast z art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego. Jest to zatem instytucja wyjątkowa, oparta na swoistym "stanie wyższej konieczności". Jak wynika z treści tego przepisu, zastosowanie tej instytucji wymaga spełnienia kilku warunków, a mianowicie: a) zagrożenie bezpieczeństwa musi zaś być bezpośrednie, co oznacza, że nie można, ze względu na grożące bliskie niebezpieczeństwo, zastosować zwykłego trybu uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia; b) niebezpieczeństwo to musi zagrażać dobrom szczególnie chronionym, tj. zdrowiu lub życiu ludzi oraz mieniu; c) rozpoczynając roboty inwestor ma obowiązek bezzwłocznie, tj. natychmiast kiedy dokonanie czynności będzie możliwe, uzyskać pozwolenie lub dokonać zgłoszenia. Należy zwrócić uwagę, iż przepis ten zezwala jedynie na rozpoczęcie robót zabezpieczających i rozbiórkowych. W rozpatrywanej sprawie niekwestionowanym jest, iż strona skarżąca w dniu [...]r. złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę tego obiektu. W dniu [...]r.inwestor odebrał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją. Jeszcze przed [...]r. przedmiotowy komin został rozebrany. Tym samym przestał istnieć jeden z podstawowych elementów stosunku administracyjno-prawnego, jakim jest jego przedmiot, w tym przypadku obiekt budowlany, którego miałoby dotyczyć postępowanie, zakończone określonym rozstrzygnięciem. Postępowanie administracyjne w tej sprawie stało się tym samym bezprzedmiotowe, wobec czego spełniona została hipoteza normy zawartej w art. 105 § 1 Kpa, obligującej organ do umorzenia postępowania administracyjnego. Organ, co prawda odmówił udzielenia pozwolenia na rozbiórkę, ale takie rozstrzygnięcie organu nie stanowi zdaniem sądu naruszenia prawa, które musiałoby skutkować uchyleniem decyzji. Nie można też podzielić stanowiska skarżącego, iż rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło z naruszeniem zasady wynikającej z art. 77 K.p.a. Jak bowiem wynika z akt sprawy, w toku postępowania organy obu instancji zachowały zasady określone w treści art. 7 K.p.a., który zobowiązuje organ administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a., ustanawiające obowiązek zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego oraz właściwej jego oceny, jak również art. 8 Kpa. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty o niewykazaniu przez stronę wynikającej z art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego przesłanki "bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia", mają tu charakter drugorzędny. Nawet bowiem wykazanie tej przesłanki nie stwarzało podstaw do wydania decyzji zezwalającej na wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego, który już fizycznie nie istniał. Stanowisko takie zajmował sąd administracyjny w wielu tego typu sprawach. Wydanie decyzji merytorycznej zezwalającej na wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego w związku z art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdyby w chwili wydawania decyzji obiekt ten lub jego część jeszcze istniał. W tym stanie sprawy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.