II SA/Wa 1162/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Przemysław Szustakiewicz, Protokolant ref. staż. Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2011 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego K. J. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant [...] Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., wydanym na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2010 roku w przedmiocie zwolnienia K. J. z dniem [...] grudnia 2010 r. ze służby w Policji. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. zwolnił [...] K. J. ze służby w Policji z dniem 31 grudnia 2010 roku. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 32 ust. 1 i art. 41 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2007 roku Nr 43, poz. 277 ze zmianami). Decyzję tę przesłano stronie za pośrednictwem poczty na wskazany w aktach osobowych adres zamieszkania, tj. Wx. Przesyłka była dwukrotnie awizowana 16 listopada 2010 r. oraz 23 listopada 2010 r., a następnie 1 grudnia 2010 r. zwrócona do nadawcy w związku z nie podjęciem w terminie. Ponieważ przesyłkę zwrócono jako nie podjętą w terminie, po jej dwukrotnym awizowaniu, organ uznał ją za doręczoną w trybie zastępczym określonym w art. 44 k.p.a. W dniu 20 grudnia 2010 r., w rozmowie telefonicznej, K. J. został poinformowany przez pracownika Komendy Rejonowej Policji [...] o wydaniu przedmiotowej decyzji oraz zawartym w niej rozstrzygnięciu, a także o tym, że decyzja ta została wysłana na adres wskazany w aktach osobowych i uznana za doręczoną w trybie przepisów k.p.a. Na okoliczność powyższej rozmowy telefonicznej została sporządzona notatka służbowa. W dniu 21 grudnia 2010 r. K. J. stawił się w Komendzie Rejonowej Policji [...], gdzie przekazano mu za pokwitowaniem kopię rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2010 roku dla celów informacyjnych. W dniu 28 grudnia 2010 roku K. J. wniósł do Komendanta [...] Policji, za pośrednictwem Komendanta Rejonowego Policji [...], odwołanie od wskazanego rozkazu personalnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz wnioskiem o wstrzymanie jego wykonania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał na nieprawidłowe doręczenie decyzji, która przesłana została na nieaktualny adres. Zaznaczył, że wcześniejsza korespondencja w toku postępowania była także kierowana na nieaktualny adres i albo nie była odbierana albo została odebrana przez osobę nieuprawnioną. Podniósł, że jego nowy adres zamieszkania w miejscowości W. [...] był znany organowi co najmniej od sierpnia 2010 r., na który Komendant Rejonowy Policji [...] doręczył mu decyzję nr [...]. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło zatem bez jego winy i wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać uwzględniony. K. J. w dniu 28 grudnia 2010 r. złożył jednocześnie do Komendanta Rejonowego Policji [...]I raport, w którym poinformował, że od 22 maja 2010 r. przebywa pod adresem W. [...]. Komendant [...] Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. wydanym na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż zaskarżony rozkaz personalny został przesłany stronie za pośrednictwem poczty na adres, znajdujący się w jej aktach osobowych. Przedmiotową przesyłkę, wobec niezastania adresata, pozostawiono po raz pierwszy w placówce pocztowej w dniu 16 listopada 2010 r., pozostawiając jednocześnie w skrzynce informację o tym fakcie w postaci awizo. W dniu 23 listopada 2010 r. awizowanie powtórzono, a następnie przesyłkę zwrócono nadawcy jako nie podjętą w terminie. Zatem w świetle obowiązującego w dacie tego doręczenia art. 44 k.p.a., doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia nastąpiło w dniu 1 grudnia 2010 r. Z tego powodu uznać należy, iż termin do wniesienia przez stronę odwołania od przedmiotowej decyzji rozpoczął swój bieg od dnia 2 grudnia 2010 r. i upłynął z dniem 16 grudnia 2010 r. Przytaczając treść art. 58 k.p.a. organ podkreślił, iż w przepisie tym ustanowiono cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a więc wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, uprawdopodobnienie braku winy oraz dochowanie nieprzywracalnego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ stwierdził, iż K. J. spełnił przesłankę wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Spełnił również drugą z wymaganych przesłanek, składając wraz z wnioskiem odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...]. Dokonując natomiast oceny przesłanki uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu organ wskazał na przepis § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261), zgodnie z którym, policjant obowiązany jest niezwłocznie poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego, właściwego w sprawach osobowych o zmianie miejsca zamieszkania. Organ podniósł, iż sierż. K. J. poinformował Komendanta Rejonowego Policji [...] o zmianie od dnia 22 maja 2010 r. miejsca zamieszkania wskazując, że przebywa pod adresem W. [...], dopiero w raporcie datowanym na dzień [...] grudnia 2010 r., który wpłynął do Komendy Rejonowej Policji [...] w dniu 28 grudnia 2010 r., a więc po dokonanym w dniu 1 grudnia 2010 r., w trybie art. 44 k.p.a. doręczeniu przedmiotowego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby na znany organowi w tym czasie adres zamieszkania. Organ zaznaczył jednocześnie, iż w dniu doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji, tj. w dniu 14 października 2009 r. adresem aktualnym do korespondencji był adres Wx. Odbiór zaś samego zawiadomienia pokwitowała osoba, która zgodnie z adnotacją na zwrotnym poświadczeniu odbioru, była upoważniona do odbioru poczty. W zawiadomieniu tym organ I instancji zawarł natomiast pouczenie, iż zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 k.p.a. strona zobowiązana jest do informowania organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie swojego adresu zamieszkania. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż w chwili uznania za doręczenie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2010 r., a więc w dniu 1 grudnia 2010 r., organ nie posiadał informacji o zmianie miejsca zamieszkania wymienionego. Skoro natomiast K. J. nie dopełnił obowiązku poinformowania organu o zmianie miejsca zamieszkania, to godził się na doręczanie pism i decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze służby na nieaktualny adres zamieszkania. Organ podkreślił, iż K. J. z własnej winy, pomimo spoczywającego na nim obowiązku, wynikającego z § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, a także art. 41 k.p.a. nie poinformował niezwłocznie w pisemnym raporcie drogą służbową Komendanta Rejonowego Policji [...], o zmianie miejsca zamieszkania. Zatem sam fakt zadbania przez stronę o swoje interesy w innym postępowaniu, prowadzonym przed tym samym organem, poprzez podanie właściwego do korespondencji adresu pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie. Organ administracji nie jest bowiem zobligowany do badania, czy znany mu adres strony jest adresem aktualnym, zaś wskazanie przez stronę adresu do korespondencji w innym, równolegle toczącym się przed tym organem postępowaniu, nie stanowi o jego obowiązywaniu w przedmiotowej sprawie. Z tego powodu zarzutu strony w zakresie nieprawidłowego doręczenia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby nie można uznać za uzasadniony, a zatem przesłanki braku winy strony w uchybieniu terminu nie można uznać za spełnioną. Badając z kolei przesłankę zachowania terminu 7-dniowego do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ podniósł, iż nie znajduje potwierdzenia w materiałach sprawy twierdzenie strony, iż o decyzji w sprawie zwolnienia ze służby została poinformowana w dniu 21 grudnia 2010 r., gdyż z akt postępowania wynika, iż K.J. już w dniu 20 grudnia 2010 r. podjął czynności zmierzające do uzyskania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, co potwierdza notatka służbowa z dnia 20 grudnia 2010 r. oraz billing połączeń przychodzących w dniu 20 grudnia 2010 r. na numer telefonu Naczelnika Wydziału Wspomagającego Komendy Rejonowej Policji [...]. Zatem w odniesieniu do art. 58 § 2 i 3 k.p.a. w zakresie dochowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania stwierdzić należy, iż K. J. uchybił temu terminowi, liczonemu, czy to od dnia 1 grudnia 2010 r., kiedy nastąpiło doręczenie decyzji o zwolnieniu ze służby w trybie art. 44 k.p.a., czy też od dnia 20 grudnia 2010 r., kiedy podjął czynności zmierzające do uzyskania decyzji o zwolnieniu ze służby. Ponieważ zatem strona przekroczyła siedmiodniowy termin, określony przepisem art. 58 § 3 k.p.a., którego przywrócenie jest niedopuszczalne, nie można uznać, iż spełniona została przesłanka, konieczna do przywrócenia terminu w przedmiotowej sprawie. Rozpatrzenie odwołania K. J. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2010 roku przez organ II instancji jest zatem niedopuszczalne, albowiem przysługujący stronie środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. Strona składając wniosek o przywrócenie terminu nie spełniła natomiast przesłanek, które przywrócenie terminu umożliwiają, albowiem nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, a także nie zachowała nieprzywracalnego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie tego terminu. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik K. J. zarzucił organowi naruszenie art. 58 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że skarżący z własnej winy złożył odwołanie po terminie. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasadzenie kosztów postępowania według norm obowiązujących. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż skarżący poinformował Komendanta Rejonowego Policji [...] o zmianie adresu 22 maja 2010 r. Nie może zatem odpowiadać za nieuwzględnienie tego w dokumentacji organu i doręczenie decyzji na nieaktualny adres. Skoro natomiast powiadomił wcześniej organ o zmianie miejsca zamieszkania to nie miał obowiązku reagowania na treść pouczenia w postanowieniu o wszczęciu postępowania. Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skarżący K. J. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 19 września 2011 r. oświadczył, iż pod Wx był tylko zameldowany, nigdy natomiast tam nie mieszkał. Faktycznie zamieszkiwał w hotelu policyjnym w N., o czym wiedzieli jego przełożeni. W maju 2010 r. złożył pisemne oświadczenie informujące Komendanta o zmianie miejsca zamieszkania, jednak nie dysponuje dowodem potwierdzającym powyższy fakt, dlatego też, w grudniu 2010 r. złożył nowe oświadczenie na powyższą okoliczność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga K. J. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2010 roku w przedmiocie zwolnienia K. J. ze służby w Policji został doręczony stronie w sposób zastępczy określony w art. 44 k.p.a. . Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zakwestionował prawidłowość powyższego doręczenia zastępczego podnosząc, iż powyższy rozkaz personalny został wysłany na nieaktualny adres mimo, że jego nowy adres zamieszkania był organowi I instancji znany. Na potwierdzenie powyższego do wniosku załączył kopię decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] wraz z kopertą, która została mu doręczona w sierpniu 2010 r. na aktualny adres zamieszkania w miejscowości W. [...]. Decydująca w niniejszej sprawie dla oceny zasadności wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania była więc ocena, czy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2010 r. został wysłany na prawidłowy adres zamieszkania strony, a tym samym, czy zasadne było przyjęcie fikcji prawnej doręczenia zastępczego decyzji organu I instancji na adres Wx. Organ w uzasadnieniu postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując na przepis § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261) podniósł, iż policjant obowiązany jest niezwłocznie poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego, właściwego w sprawach osobowych o zmianie miejsca zamieszkania. Skarżący nie dopełnił natomiast tego obowiązku, gdyż poinformował Komendanta Rejonowego Policji [...] o zmianie, od 22 maja 2010 r., miejsca zamieszkania dopiero w raporcie złożonym w dniu 28 grudnia 2010 r. Ponadto, o obowiązku informowania organu o zmianie miejsca zamieszkania skarżący był pouczony w piśmie z dnia [...] października 2009 r. zawiadamiającym go o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji przesłano zatem stronie na prawidłowy adres zamieszkania wskazany w jej aktach osobowych, tj. Wx. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 19 września 2011 r. wynika jednak, że pod adresem Wx K. J. był tylko zameldowany, nigdy tam jednak nie mieszkał, natomiast faktycznie zamieszkiwał w hotelu policyjnym w N., o czym wiedzieli jego przełożeni. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych wynika z kolei, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji wysłane na Wx odebrała J. S., która zaznaczyła na potwierdzeniu odbioru, że jest bratanicą adresata upoważnioną do odbioru korespondencji. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zakwestionował prawidłowość doręczenia także tego zawiadomienia podnosząc, że nie ma "bratanicy" upoważnionej do odbioru korespondencji, a osoba która podpisała się na potwierdzeniu odbioru nie jest mu znana. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika ponadto w sposób niesporny, że decyzja nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego została doręczona skarżącemu w sierpniu 2010 r. na adres W. [...]. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wydana została ona w oparciu o złożone przez K. J. w dniu 1 lipca 2007 r. oświadczenie mieszkaniowe związane z zawarciem przez niego związku małżeńskiego, a zatem w oświadczeniu tym skarżący musiał wskazać organowi aktualny adres zamieszkania, skoro na ten adres doręczono mu decyzję. Jeżeli zatem w dacie wydawania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2010 roku w przedmiocie zwolnienia K. J. ze służby w Policji organ I instancji dysponował informacją o tym, że adres pod który wysłana została ta decyzja jest nieaktualny, gdyż skarżący faktycznie tam nie zamieszkuje, to nie było podstaw do stosowania przepisów o doręczeniu zastępczym (art. 44 k.p.a.). Instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia, jednak warunkiem sine qua non zastosowania tej instytucji jest przesłanie przesyłki na właściwy adres zamieszkania strony. W sytuacji zatem, gdy skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zakwestionował prawidłowość doręczenia zastępczego zarzucając, że przesyłka została wysłana przez organ I instancji na nieaktualny adres, mimo, że organ ten dysponował jego aktualnym adresem zamieszkania, obowiązkiem organu odwoławczego było podjęcie czynności wyjaśniających na powyższą okoliczność. Komendant [...] Policji, ponownie rozpoznając sprawę, winien zatem wyjaśnić, czy, kiedy i ewentualnie w jaki sposób K. J. poinformował Komendanta Rejonowego Policji [...] o aktualny miejscu zamieszkania pod adresem W. [...], a także czy faktycznie skarżący wcześniej zamieszkiwał w hotelu policyjnym w N., będąc jednocześnie zameldowanym pod adresem Wx, o czym wiedzieli jego przełożeni. Dopiero w oparciu o te ustalenia organ powinien ocenić, czy spełnione zostały przesłanki, pozwalające na zastosowanie fikcji doręczenia rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] "przez awizo", a następnie w tym kontekście dopiero ocenić zasadność wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.