I SA/Kr 592/11

WyrokWSA w Krakowie2011-09-19

Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Beata Cieloch, Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu nadzoru nie narusza prawa i nie wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego, ponieważ egzekucja została wszczęta na podstawie prawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych, po uprzednim doręczeniu upomnień, a zarzuty zobowiązanego dotyczące braku prawomocnego orzeczenia nakładającego obowiązek zapłaty składek są niezasadne, gdyż podstawą prawną obowiązku są przepisy prawa materialnego, a nie odrębna decyzja administracyjna.
Stan faktyczny
J.O. był zobowiązany do zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 1 lipca 2001 r. do 30 września 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 19 stycznia 2011 r. Zobowiązany wniósł zarzuty dotyczące braku prawomocnego orzeczenia nakładającego obowiązek zapłaty oraz braku doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny i organ nadzoru uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na prawidłowość tytułów wykonawczych i doręczenie upomnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 592/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2011r., sprawy ze skargi J.O., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14 marca 2011r. nr [...], w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, - skargę oddala - I SA/Kr 592/11 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 marca 2011 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu organ nadzoru podniósł, że na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 19 stycznia 2011 r. przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych od nr [...] [...] prowadzone jest do majątku zobowiązanego J.O. postępowanie egzekucyjne mające na celu przymusowe ściągnięcie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lipca 2001 r. do 30 września 2004 r. Odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem strona otrzymała w dniu 24 stycznia 2011 r. W tym samym dniu zawiadomienie o zajęciu doręczono bankowi PKO BP S.A. w S. Jednakże w ramach dokonanych czynności organ egzekucyjny nie uzyskał żadnych kwot. Pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. zobowiązany J.O. wniósł zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne. Powołując się na art. 33 pkt 3,6 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązany podniósł, że nie zostało wobec niego wydane żadne orzeczenie, które zobowiązywałoby go do zapłaty zaległych składek, a zatem niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji. Ponadto postępowanie egzekucyjne wszczęto pomimo braku upomnienia, o którym mowa w art. 15 cytowanej ustawy. Zobowiązany zaznaczył, że przed Sądem Okręgowym do sygn. akt [...] toczy się sprawa przeciwko ZUS dotycząca zasadności objęcia ubezpieczeniem społecznym, która to sprawa nie została prawomocnie zakończona. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po uzyskaniu w trybie art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiska ZUS działającego w charakterze wierzyciela, uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Stwierdzono, że tytuły wykonawcze zostały wystawione prawidłowo w oparciu o decyzję z dnia 19 maja 2006 r. znak [...] w przedmiocie objęcia J.O. ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za okres od 1 lipca 2001 r. do 30 września 2004 r. Prawidłowość i zasadność powyższej decyzji potwierdził Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt [...] oraz Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt [...], w którym oddalono apelację zobowiązanego. Ponadto wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po uprzednim doręczeniu szeregu upomnień, co miało miejsce w dniu 22 października 2010 r. Sprawa o sygn. akt [...], na którą powołuje się zobowiązany nie jest natomiast związana z egzekucją, gdyż dotyczy wyłącznie działań ZUS w zakresie sporządzania dokumentów rozliczeniowych. W związku z zapadłą prawomocną decyzją o objęciu obowiązkiem ubezpieczeniowym ZUS zobowiązany był sporządzić z urzędu konieczne deklaracje, ponieważ płatnik nie wywiązał się z obowiązku ich złożenia. Inspektorat poinformował o tym zobowiązanego pismem z dnia 22 października 2010 r. Od powyższego pisma zobowiązany odwołał się do sądu powszechnego – Sądu Okręgowego, który jednak postanowieniem z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt [...] odrzucił odwołanie stwierdzając, że jest ono niedopuszczalne, albowiem pismo organu nie stanowi decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego J. O. podniósł identyczne zarzuty i argumenty jak w piśmie z dnia 27 stycznia 2011 r. stanowiącym zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora ZUS organ nadzoru uznał wszystkie zarzuty zobowiązanego za bezzasadne wskazując, że wymagane przepisem art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji upomnienia zostały zobowiązanemu prawidłowo doręczone, na co wskazuje potwierdzenie odbioru podpisane w dniu 22 października 2010 r. przez żonę J. O.; sprawa, na którą powołuje się zobowiązany zawisła przed Sądem Okręgowym nie ma związku z postępowaniem w sprawie złożonych zarzutów, gdyż dotyczy powiadomienia o sporządzeniu dokumentów z urzędu, tj. deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA; podstawą prawną obowiązku wynikającego z tytułów wykonawczych są przepisy prawa materialnego i egzekucja może się toczyć bez potrzeby wydawania odrębnego orzeczenia. Podstawą prawną egzekwowania należności były bowiem deklaracje, o których mowa w art. 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawierające pouczenie, iż stanowią one podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, a nie decyzje administracyjne. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 marca 2011 r. nr [...] J.O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17, art. 18 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie, naruszenie art. 33 pkt 3,6 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie na tej podstawie zarzutów skarżącego. Skarżący wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy zawisłej przez Sądem Okręgowym o sygn. [...], stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu oraz jego uchylenie w całości i uchylenie postanowienia organu I instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie złożonej skargi jest natomiast identyczne z uzasadnieniem zażalenia z dnia 21 lutego 2011 r. oraz zarzutów z dnia 27 stycznia 2011 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia przedmiocie uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne za niezasadne w oparciu o wyżej opisane zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do kwestii postępowania przed sądem powszechnym należy podnieść, że sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym, o sygn. akt [...], na którą powołuje się skarżący, wbrew jego twierdzeniom, nie ma żadnego związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Nie dotyczy ona bowiem, jak wskazuje skarżący, sporu co do zasadności objęcia J.O. obowiązkiem w zakresie ubezpieczeń społecznych, ale kwestii zawiadomienia skarżącego przez organ rentowy pismem z dnia 20 września 2010 r. o sporządzeniu z urzędu deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za okres od lipca 2001 r. do września 2004 r. Stąd należało oddalić wniosek zawarty w skardze o przeprowadzenie dowodu z powyższych akt Sądu Okręgowego jako nieprzydatnego w sprawie z uwagi na treść art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, ale tylko w przypadku, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zresztą w aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt [...] o odrzuceniu odwołania skarżącego z uwagi na jego niedopuszczalność. Sąd bowiem stwierdził, że pismo ZUS ma charakter wyłącznie informacyjny, a nie jest decyzją, która podlegałaby zaskarżeniu. Stwierdzić nadto należy, że prawidłowe jest stanowisko organu nadzoru oraz organu egzekucyjnego, że chybiony jest zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 15 § 1 cytowanej ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z akt sprawy wynika, że wierzyciel dopełnił obowiązku wynikającego z cytowanego przepisu, znajduje się w nich bowiem plik upomnień datowanych na 20 października 2011 r., a obejmujących należności dochodzone tytułami wykonawczymi wystawionymi w dniu 19 stycznia 2011 r., a także dowód ich doręczenia zobowiązanemu w dniu 22 października 2010 r., a więc przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, które nastąpiło 24 stycznia 2011 r., czyli po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnień. Z potwierdzenia odbioru wynika, że doręczenie korespondencji nastąpiło pod nieobecność zobowiązanego do rąk jego żony E.O., będącej dorosłym domownikiem, a zatem w zgodzie z art. 43 k.p.a., który stanowi m.inn., że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Jeśli natomiast chodzi o podnoszoną przez skarżącego kwestię braku istnienia prawomocnego orzeczenia nakładającego na J.O. obowiązek uiszczenia składek ubezpieczeniowych, to zaznaczyć należy, że podstawą prawną obowiązku objętego tytułami wykonawczymi są przepisy prawa materialnego, tj. m. inn. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. To na mocy ww. przepisów skarżący był zobowiązany do zapłaty składek, bez konieczności wydawania stosownej decyzji administracyjnej. Zwłaszcza, że o objęciu skarżącego obowiązkiem ubezpieczeniowym za okres od 1 lipca 2001 r. do 30 września 2004 r. organ rentowy rozstrzygnął prawomocną decyzją z dnia 19 maja 2006 r. znak [...], zweryfikowaną pozytywnie w trybie sądowym. Na jej podstawie organ sporządził stosowne deklaracje, które zgodnie z treścią art. 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło