II SA/Wa 1145/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Przemysław Szustakiewicz, Protokolant ref. staż. Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2011 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 i art. 268a k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. cofającej J. D. pozwolenie na broń palną myśliwską. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. cofnął J. D. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Decyzja organu I instancji zawierająca prawidłowe pouczenie co do sposobu i terminu wniesienia odwołania została wysłana do strony drogą pocztową na jej adres zamieszkania, tj. [...]. Przesyłka była dwukrotnie awizowana 14 czerwca 2010 r. oraz 21 czerwca 2010 r., a następnie 29 czerwca 2010 r. zwrócona do nadawcy w związku nie podjęciem w terminie. Doręczyciel uczynił adnotację, że przesyłki nie doręczono adresatowi, ponieważ nie zastano go w domu, w związku z czym zawiadomienie o przesyłce umieszczono na drzwiach adresata, a przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej. Ponieważ przesyłkę zwrócono jako nie podjętą w terminie, po jej dwukrotnym awizowaniu, organ uznał ją za doręczoną stronie w dniu 28 czerwca 2010 r. w trybie zastępczym określonym w art. 44 k.p.a. W dniu 19 sierpnia 2010 r. J. D. skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. pismo zatytułowane "skarga", kwestionujące zasadność cofnięcia mu pozwolenia na broń. Z uwagi na to, że pismo to wpłynęło do organu I instancji po upływie terminu do złożenia odwołania, organ ten nie uznał je za odwołanie i odpowiedział na nie pismem z dnia [...] września 2010 r., doręczonym stronie w dniu 27 września 2010 r. W dniu 10 stycznia 2011 r. do Komendanta Głównego Policji przekazane zostały, według właściwości, z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, dwa pisma J. D. z dnia 27 i 28 grudnia 2010 r., w których zwrócił się on o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od decyzji organu I instancji, co umożliwiłoby rozpatrzenie jego sprawy przez Komendanta Głównego Policji. W nawiązaniu do powyższej korespondencji w dniu 26 stycznia 2011 r. Komendant Główny Policji skierował do J. D. pisma z zapytaniem, czy jego "skarga" z dnia 18 sierpnia 2010 r., skierowana do Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. jest odwołaniem od decyzji cofającej pozwolenie na broń, a także czy pismo z dnia 28 grudnia 2010 r. należy potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uprzedził jednocześnie, że w przypadku braku odpowiedzi, dokona samodzielnej oceny żądania strony. Przesyłki tej strona nie odebrała, zwrócono ją jako nie podjętą w terminie, po jej dwukrotnym awizowaniu, w związku z tym organ uznał ją za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. W tej sytuacji Komendant Główny Policji samodzielnie ocenił żądanie strony uznając jej pismo z dnia 18 sierpnia 2010 r. za odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] czerwca 2010 r. cofającej pozwolenie na broń, pismo z dnia 27 grudnia 2010 r. za uzupełnienie tego odwołania, zaś pismo z dnia 28 grudnia 2010 r. jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 i art. 268a k.p.a. Komendant Główny Policji odmówił przywrócenia J. D. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu postanowienia, przytaczając treść przepisów art. 58 § 1 i 2 k.p.a., organ podniósł, iż strona nie podała powodów uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ponadto odwołanie złożyła w dniu 19 sierpnia 2010 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu dopiero 28 grudnia 2010 r., co powoduje, iż żaden z czterech warunków wyznaczonych art. 58 k.p.a. nie został przez nią spełniony. Organ podkreślił, że o braku winy w nieterminowym dokonaniu czynności można mówić w przypadku, kiedy jej niedopełnienie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Na stronie ciąży bowiem obowiązek szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności procesowej. W sytuacji zatem, gdy strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedotrzymaniu ustawowo określonego terminu do wykonania czynności procesowej, nie spełniony został jeden z koniecznych do przywrócenia terminu wymogów. Komendant Główny Policji nie znalazł tym samym podstaw do zastosowania dobrodziejstwa art. 58 § 1 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. podniósł szereg argumentów przeciwko decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską, wskazując na nieprawidłowości w działaniach organów Policji, które naruszają przepisy prawa, tj. art. 8, 9, 10, 133, 135, 136 k.p.a. Podkreślił też, że organ do tej pory nie doręczył mu decyzji cofającej pozwolenie na broń. Zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stwierdzając, że w jego wypadku art. 58 k.p.a. nie może być zastosowany, gdyż zamieszkuje z 90-letnią matką, a kartka z awizem włożona przez listonosza pomiędzy drzwi mogła zostać wyrwana przez wiatr. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ podkreślił, iż doręczenie decyzji dokonane w trybie art. 44 k.p.a. na adres [...] uznać należy za skuteczne albowiem fakt zamieszkiwania J. D. pod wskazanym adresem jest niewątpliwy. Wynika to z faktu odbioru przez niego zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a także z treści wywiadu środowiskowego z dnia 26 marca 2010 r. sporządzonego przez policjanta właściwej jednostki Policji, danych Centralnej Ewidencji Ludności, czy wreszcie z potwierdzenia odbioru pisma z dnia 21 września 2010 r. W ocenie organu skarżący w sposób ewidentny nie dbał o własny interes prawny nie podejmując kierowanej do niego korespondencji, mimo iż miał świadomość toczącego się wobec niego postępowania administracyjnego i mimo, że przebywał w miejscu zamieszkania wraz ze swoją 90-letnią matką. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 5 września 2011 r. skierowanym do Sądu zwrócił się o przywrócenie mu prawa do broni. Do kolejnych pism procesowych z dnia 5 września 2011 r. oraz z dnia 13 września 2011 r. skarżący załączył: odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. II Wydział Karny z dnia [...] sierpnia 2011 r. sygn. akt [...], którym umorzone zostało prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie czynów z art. 190 § 1 k.k. i z art. 157 § 2 k.k.; odpis postanowienia Sądu Rejonowego w W. II Wydział Karny z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. akt [...] w przedmiocie dowodów rzeczowych; odpis postanowienia Prokuratury Rejonowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie nielegalnego posiadania przez niego dwóch sztuk broni palnej oraz amunicji bez wymaganego zezwolenia; pismo z dnia 5 kwietnia 2011 r. stanowiące odpowiedź na jego skargę skierowaną do Komendy Głównej Policji; kopię wyroku Sądu Okręgowego w S. II Wydział Karny z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. akt [...], którym umorzone zostało postępowanie w sprawie o wykroczenie z art. 51 ust. 2 pkt 1 ustawy o broni i amunicji z uwagi na przedawnienie orzekania, kopię zaświadczeń lekarskich o braku przeciwskazań psychologicznych i neurologicznych do posiadania przez niego broni. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 19 września 2011 r. skarżący oświadczył, iż w okresie gdy doszło do doręczenia decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a. on przebywał za granicą. Nie jest jednak w stanie przedstawić żadnych dowodów na potwierdzenie swojego pobytu za granicą, nie pamięta też dokładnie w jakim okresie przebywał za granicą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga J. D. nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. cofająca J. D. pozwolenie na broń palną myśliwską została doręczona stronie w sposób zastępczy określony w art. 44 k.p.a. . Dla oceny zasadności wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zasadnicze znaczenie miała więc ocena prawidłowości doręczenia zastępczego decyzji organu I instancji. Przepis art. 44 k.p.a., formułuje precyzyjnie przesłanki, pozwalające na zastosowanie fikcji doręczenia przez awizo. Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) na ten okres (§ 1 pkt 1 i 2). Drugą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W wypadku gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia (§ 3). Złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych omawianej normie oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie należy uważać za doręczenie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy z adnotacji i pieczęci zamieszczonych na kopercie załączonej do decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że przesyłka wysłana na prawidłowy adres zamieszkania strony, tj. [...] była dwukrotnie awizowana 14 czerwca 2010 r. oraz 21 czerwca 2010 r., zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej doręczyciel umieścił na drzwiach adresata (z uwagi na brak skrzynki pocztowej), a następnie w dniu 29 czerwca 2010 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy w związku z jej nie podjęciem w terminie. Spełnione zostały zatem wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. pozwalające na zastosowanie fikcji doręczenia przez awizo i uznania przesyłki za doręczoną w dniu 28 czerwca 2010 r. Pismo zawierające odwołanie, skierowane przez J. D. w dniu 19 sierpnia 2010 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., wniesione zostało zatem z uchybieniem terminu 14-dniowego do dokonania tej czynności określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ administracji zobowiązany jest przywrócić uchybiony termin, jeśli spełnione zostaną łącznie przesłanki określone w art. 58 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Konieczne jest zatem uwiarygodnienie przez stronę, stosowną argumentacją, swojej staranności, faktu, że przeszkoda było niezależna od niej i istniała przez cały czas aż do chwili złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tzn., że powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem. W stanie faktycznym niniejszej sprawy istnienia takich obiektywnych przeszkód w terminowym złożeniu odwołania skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Fakt zamieszkiwania z 90-lenią matką sam w sobie nie uzasadnia bowiem przywrócenie terminu. Skarżący twierdzi wprawdzie, że w okresie, gdy doszło do doręczenia decyzji w trybie zastępczym określonym w art. 44 k.p.a. on przebywał za granicą. Jak oświadczył jednak na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 19 września 2010 r., nie jest w stanie potwierdzić w żaden sposób swojego pobytu za granicą, nie potrafi też określić dokładnie w jakim okresie przebywał za granicą. W tej sytuacji organ prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał zarówno, że zachował 7-dniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od dnia ustania przyczyny jego uchybienia, jak też nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 58 k.p.a., pozwalające na przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.