I OZ 695/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.S. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1447/11 o wezwaniu strony do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi E.S. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1447/11, Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała E.S. do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Ministra Skarbu Państwa, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa. Zażalenie na to zarządzenie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.S., podnosząc, że winna ona być zwolniony od kosztów postępowania z uwagi na krzywdzący ją charakter zaskarżonego orzeczenia. Ponadto odniosła się do okoliczności związanych z postępowaniem toczącym się przed organami administracji. Rozpoznając zażalenie na zaskarżone zarządzenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, iż nie ma ono usprawiedliwionych podstaw. Art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., zawiera generalną zasadę, zgodnie z którą strony postępowania sądowoadministracyjnego ponoszą koszty tego postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątki od tej zasady muszą być wyraźnie wskazane w przepisach szczególnych. Ustawa P.p.s.a. przewiduje w swoich przepisach wyłączenie powyższego obowiązku jedynie w przypadku udzielenia stronie prawa pomocy lub w sytuacji, gdy skarga wniesiona zostanie w sprawie, której przedmiot wskazany jest w art. 239 tej ustawy. Sprawy z zakresu skarg na działania lub bezczynność organów w sprawach dotyczących rekompensat z tytułu pozostawienia mienia poza obecnymi granicami państwa polskiego nie zostały wymienione w tym przepisie. Nie istnieje też żadna norma szczególna, która wyłączałaby obowiązek ponoszenia kosztów postępowania przez strony działające w takich sprawach. Mając to na uwadze stwierdzić zatem trzeba, że wniesione przez stronę zażalenie jest bezzasadne w świetle art. 220 § 1 ustawy P.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, iż Sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania. W tej sytuacji uznać należy, iż zaskarżone zarządzenie wydano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 wskazanej ustawy. Na marginesie zauważyć należy, iż stronie, która nie jest w stanie ponieść częściowych lub jakichkolwiek kosztów postępowania z uwagi na sytuację materialną, przysługuje w myśl art. 243 §1 przywołanej ustawy prawo do zwrócenia się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 1 tej ustawy przyznane może być zakresie całkowitym lub częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i ewentualne ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, który jest przesłany stronie po zwróceniu się ze stosownym żądaniem. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych, co wynika z art. 243 § 1 powołanej ustawy.