I SA/Rz 681/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-11-10
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Barbara Stukan-Pytlowany, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż dokonywana w boksach handlowych, znajdujących się pod zadaszeniem placu handlowego, podlega opłacie targowej, jeśli boksy te nie stanowią odrębnych budynków lub budowli w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a plac handlowy jest traktowany jako targowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że boksy handlowe, stanowiące części składowe zadaszonej wiaty (budowli), nie są odrębnymi budynkami ani budowlami w rozumieniu prawa budowlanego. Sprzedaż dokonywana w tych boksach, znajdujących się na terenie obiektu traktowanego jako targowisko, podlega opłacie targowej, chyba że zachodzą przesłanki do zwolnienia. W tej sprawie skarżąca nie była podatnikiem podatku od nieruchomości, co wykluczało zastosowanie zwolnienia z opłaty targowej.Stan faktyczny
Skarżąca spółka prowadziła działalność handlową w boksach na terenie Centrum Handlowego "M.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą spółce zobowiązanie w opłacie targowej za okres od lutego do grudnia 2005 r. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że prowadzi działalność w obiekcie budowlanym, a nie na targowisku, oraz że powinna być zwolniona z opłaty jako podatnik podatku od nieruchomości. Sąd rozpatrywał kwestię charakteru prawnego boksów handlowych i centrum handlowego oraz zastosowanie przepisów o opłacie targowej i podatku od nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 10 listopada 2009r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego "A" Spółka z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego za okres od 1 lutego 2005r. do 31 grudnia 2005r. - oddala skargę -
I SA/Rz 681/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], w przedmiocie określenia Przedsiębiorstwu Handlowemu A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. – zwanemu dalej: Spółką - zobowiązania podatkowego w opłacie targowej, za okres od 1 lutego 2005 r. do 31 grudnia 2005 r.
Jako podstawę prawną swojej decyzji Kolegium wskazało art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej: Ordynacją podatkową/ oraz art. 15 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm., zwanej dalej: ustawą o podatkach i opłatach lokalnych/.
Organ II instancji, przywołując w uzasadnieniu treść przepisów art. 15 ust.1, ust. 2 i ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazał że opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowisku, a targowiskiem jest każde miejsce, w którym prowadzony jest handel. Wyłączona z opodatkowania tą opłatą jest sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Od obowiązku ponoszenia tej opłaty zwolnione są również te podmioty, które są podatnikami podatku od nieruchomości, w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowisku. W stanie faktycznym objętym zaskarżona decyzją Spółka prowadziła działalność handlową na terenie Centrum Handlowego M., położonego w D., przy ul. K., gdzie poszczególni sprzedawcy mają wydzielone indywidualne boksy handlowe. Spółka nie jest zwolniona od opłaty targowej, ponieważ nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od pomieszczenia, w którym dokonuje sprzedaży, gdyż nie jest właścicielem, ani współwłaścicielem tej nieruchomości, a przedmiotowy boks został jej oddany tylko do korzystania. Współwłaścicielami gruntu, na którym znajduje się przedmiotowe Centrum Handlowe M., są bowiem osoby fizyczne, zamieszkałe w USA i w Izraelu, których pełnomocnikiem jest R. N., zaś znajdujący się na tym gruncie obiekt, na terenie którego dokonywana jest sprzedaż, czyli "zadaszenie placu handlowego", jest budowlą /wiatą/, trwale związaną z gruntem, a więc stanowi współwłasność tych samych osób, które z resztą opłacają z tego tytułu podatek od nieruchomości. Zajmowany przez Spółkę, na podstawie umowy cywilnoprawnej ze współwłaścicielami, boks handlowy, znajdujący się w tej budowli, nie jest odrębnym przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ponieważ jest urządzeniem związanymi z budowlą i w związku z tym współwłaściciel tego boksu lub posiadacz samoistny nie będzie podatnikiem tego podatku.
W nawiązaniu do treści art. 15 ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, koniecznym jest ustalenie czy obiekty w których prowadzona była sprzedaż, stanowią budynek lub jego część, bo gdyby tak było, to opłata targowa byłaby należna tylko wtedy, gdyby obiekt ten należało zakwalifikować jako targowisko pod dachem lub halę używaną do targów, aukcji i wystaw. Według art. 1a ust.1 pkt. 1 cyt. wyżej ustawy, budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Z opinii biegłego A. S., z dnia 15 listopada 2007 r., wynika że przedmiotowy obiekt budowlany "jest jedną /w całości/ budowlą". Potwierdza to również decyzja Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2001 r., nr [...], udzielająca pozwolenia na budowę zadaszenia placu handlowego oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2003 r., nr [...], udzielająca pozwolenia na użytkowanie tego zadaszenia. Budowlą jest więc zadaszenie całego placu handlowego, natomiast jeśli chodzi o pojedyncze boksy handlowe, to według powołanej opinii biegłego, są one częściami tej budowli, gdyż oddzielające je ścianki działowe, w postaci przykręcanych /przenośnych/ ramek stalowych między słupami z wypełnieniem blachą, szkłem lub roletami, nie są elementami konstrukcyjnymi /nośnymi/ obiektu i mogą być dowolnie przemieszczane lub demontowane w całości, bez wpływu na całość obiektu; ścianki te nie spełniają warunków technicznych przegród budowlanych. Biegły ten stwierdza także, iż poszczególne boksy nie posiadają odrębnej konstrukcji nośnej /konstrukcją taką jest konstrukcja całej wiaty/, nie są trwale związane z gruntem i nie mają fundamentów /fundamenty pod słupami "przynależą" do całego obiektu, tj. wiaty/ - a więc nie są ani budynkiem ani budowlą, lecz tylko częścią budowli jaką jest zadaszenie placu handlowego. Natomiast według opinii biegłego W. H. /sporządzonej na zlecenie zarządcy obiektu/, poszczególne boksy stanowią samodzielne lokale handlowe, każdy z nich ma cztery przegrody budowlane /ściany/ i dach oraz jest trwale posadowiony na fundamencie, spełniając tym samym definicję budynku, według przepisów prawa budowlanego. Przytoczone opinie różnią się oceną prawną, co do charakteru poszczególnych boksów handlowych, tj. oceną, czy są one – lub nie są – budynkami, a ponieważ ocena w tym zakresie należy wyłącznie do organów podatkowych, nie zachodzi potrzeba powoływania kolejnego biegłego, gdyż nie zachodzą przesłanki z art. 15 ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wyłączające możliwość poboru opłaty targowej. Organ II instancji wskazał także, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, targowiskiem są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, a więc może to być miejsce określane jako targowisko, plac, chodnik, przejście podziemne itd. Dla klasyfikacji danego obiektu jako targowiska /dla potrzeb ustalenia opłaty targowej/ nie ma znaczenia dostępność do miejsca prowadzenia handlu, a także element "targowania się" przy ustalaniu ceny sprzedaży. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że niewątpliwie obiekt położony na placu przy ul. K. w D. stanowi targowisko i jednocześnie nie zachodzą przesłanki zwolnienia z opłaty targowej ani podstawy do jej niepobrania /art. 16, art. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/. Wskazał także, iż nawet przy przyjęciu, że boks handlowy zajmowany przez stronę stanowi budynek, należałoby go uznać za targowisko pod dachem, a sprzedaż na takim targowisku podlega opłacie targowej.
Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza Miasta [...]. W jej ocenie, w trakcie postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, które to naruszenie miało istotny wpływ na wyniki sprawy oraz do naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię pojęć stosowanych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz w przepisach prawa budowlanego, a tym samym do wadliwego zastosowania wobec niej, jako podatnika opłaty targowej i strony postępowania podatkowego przepisu art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca w uzasadnieniu złożonej skargi zaznaczyła także, że ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie wyjaśnił czy Centrum Handlowe "M." jest obiektem budowlanym czy halą targową, zadaszoną wiatą, czy też innym rodzajem budowli. W świetle ustaleń faktycznych nie jest on bowiem targowiskiem, nie jest nim również w potocznym znaczeniu tego słowa. W ocenie Spółki organy podatkowe w trakcie postępowania konsekwentnie pomijały fakt, że wspomniane wyżej Centrum Handlowe ma jasne i oczywiste przeznaczenie, którym jest prowadzenie działalności gospodarczej przez wiele podmiotów.
Skarżąca zarzuciła również, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organy nie przeprowadziły dowodów z dokumentów, na okoliczność czy istniały decyzje wymiarowe podatku od nieruchomości, adresowane do niej czy też do innych podmiotów, wykazywanych w zaskarżonej decyzji jako współwłaściciele gruntu, na którym znajduje się Centrum Handlowe.
Wskazała także na pominięcie szeregu dowodów z dokumentów, takich jak chociażby decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę, przemawiających za tym, że w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności, wyłączające możliwość wydania decyzji w przedmiocie opłaty targowej, zgodnie z art. 15 ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Skarżąca podkreśliła, że nie prowadziła ona działalności na targowisku, lecz w obiekcie budowlanym, w rozumieniu prawa budowlanego. Dodatkowo zwróciła także uwagę na pominięcie w trakcie postępowania podatkowego dowodu z pisma Burmistrza Miasta [...], adresowanego do niej, z dnia 9 marca 2005 r., nr [...], nakazującego jej złożenie deklaracji podatkowej, w podatku od nieruchomości oraz na fakt, iż wskazani w zaskarżonej decyzji współwłaściciele gruntu nie są podatnikami podatku od nieruchomości. W tej sytuacji, skoro nie wiadomo kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości, to sytuowanie skarżącej jako podatniczki opłaty targowej nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów, skarżąca w 2005 r. dokonywała sprzedaży w obiekcie położonym w D. przy ul. K., noszącym nazwę: Centrum Handlowe M. W związku z tą działalnością przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia czy skarżąca powinna podlegać obowiązkowi uiszczenia opłaty targowej, jak twierdzą organy, czy też obowiązkowi temu nie podlega.
Zgodnie z art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opłatę targową pobiera się od osób fizycznych /i innych wymienionych podmiotów/, dokonujących sprzedaży na targowiskach /art. 15 ust.1/, którymi według ust. 2 są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, z zastrzeżeniem ust. 2a. W tym ostatnim przepisie /art. 15 ust.2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/ zawarto regulację, iż opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, ale z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Natomiast w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawarto generalne zwolnienie od obowiązku uiszczania opłaty targowej, a mianowicie od opłaty tej zwolnione zostały podmioty będące podatnikami podatku od nieruchomości, w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Wskazana wyżej regulacja wprowadza szerokie pojęcie targowiska, jako każdego miejsca, w którym prowadzony jest handel /z wyłączeniami, o których niżej/, przy czym z regulacji tej wynika także, że prowadzenie handlu należy utożsamiać z dokonywaniem sprzedaży i nie ma przy tym znaczenia okoliczność czy dane miejsce jest formalnie przeznaczone na prowadzenie handlu i jaki jest charakter tego miejsca, dostępność do tego miejsca, jego położenie itd.
Obowiązkiem uiszczenia opłaty targowej jest więc objęte każde miejsce, w którym prowadzony jest handel /dokonywana jest sprzedaż/, dotyczy to także budynku lub jego części, ale tylko wtedy, gdy budynek taki lub jego część jest równocześnie targowiskiem pod dachem, albo halą używaną do targów, wystaw i aukcji. W okolicznościach niniejszej sprawy, skoro na terenie przedmiotowego obiektu – Centrum Handlowego M. prowadzona jest sprzedaż, to co do zasady przyjąć należy, że ogólnie obiekt ten należy określić jako targowisko, natomiast istotną kwestią jest to, czy miejsce dokonywania przez skarżącą sprzedaży należy określić jako budynek lub jego część, bo wówczas sprzedaż taka nie podlegałaby opłacie targowej; czy też jako targowisko pod dachem, albo halę używaną do targów, aukcji i wystaw, bo wtedy sprzedaż ta podlegałaby opłacie targowej. Niezależnie od innych istotnych kwestii, w niniejszej sprawie wykluczyć należy sytuację, by miejsce w którym skarżąca dokonywała sprzedaży było halą używaną do targów, aukcji i wystaw, ponieważ nie zostały podane jakiekolwiek okoliczności, wskazujące na używanie tego obiektu do tych celów; zaznaczyć przy tym należy, że chodzi tu o targi w rozumieniu specjalnie organizowanych imprez, służących prezentacji określonych ofert handlowych, nawiązywania kontaktów z potencjalnymi kontrahentami, a także i zawieraniu – w ramach tych ofert - transakcji handlowych / np. targi budownictwa/.
Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma więc kwestia czy stoisko, w którym skarżąca /i inne osoby/ dokonywały sprzedaży jest budynkiem lub jego częścią i równocześnie jest targowiskiem pod dachem.
W art. 1 a ust.1 pkt.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budynek określono jako obiekt budowlany, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. W ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm., zwanej dalej: prawem budowlanym/ obiekt budowlany zdefiniowany został jako:
- budynek wraz z instalacjami i urządzeniami,
- budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
- obiekt małej architektury.
Według ustaleń organów, teren – nieruchomość, na której usytuowane jest Centrum Handlowe M. składa się z działek ewidencyjnych nr nr: 449 i 450. W wypisach z rejestru gruntów dotyczących tych działek, jako współwłaściciele wpisani są: B. M., B. R., F. B., G. J., G. M. /udziały po 1/5 części/ z zaznaczeniem, że pełnomocnikiem tych współwłaścicieli jest R. N. Na wniosek wymienionego wyżej pełnomocnika, w dniu [...] czerwca 2001 r., wydana została przez Burmistrza Gminy [...] decyzja, nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę zadaszenia placu handlowego, wraz z przyłączami wodno-kanalizacyjnymi na działkach nr nr: 449 i 450 /, a także nr nr: 445/10 i 447/, obejmującego 120 boksów. Z kolei decyzją, nr [...], z dnia [...] października 2003 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił wymienionemu wyżej pełnomocnikowi pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego zadaszenia placu handlowego, obejmującego 120 boksów.
W deklaracji /informacja na podatek od nieruchomości/ złożonej przez R. N. w Urzędzie Miejskim, w dniu 27 kwietnia 2004 r., odnośnie działek nr nr 449 i 450, jako przedmiot opodatkowania wskazano grunty o powierzchni 2.370 m 2 oraz budynki / lub ich części/ związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o powierzchni 453,60 m2.
Powołany przez organ I instancji biegły rzeczoznawca budowlany A. S. stwierdził, na podstawie porównania projektu budowlanego oraz oględzin na miejscu, z dokonaniem odkrywek fundamentów na tyłach dwóch boksów, iż faktycznie obiekt zrealizowano według innej konstrukcji i architekturze, niż wskazywał to projekt i pozwolenie na budowę. Przedmiotowy obiekt, tj. zadaszenie placu handlowego stanowi otwartą wiatę o konstrukcji stalowej, z dwuspadowymi dachami krytymi blachą i połączonymi pasmami świetlikowymi z poliwęglanu. Konstrukcję nośną tego zadaszenia stanowią słupy stalowe z rur, posadowione na betonowych stopach fundamentowych /przy czym słupy z fundamentami połączono przy pomocy krawężników drogowych – do tych krawężników przykręcono słupy/ oraz poprzeczne i podłużne rygle z rur – na tych ryglach oparta jest stalowa konstrukcja dachu i pasma świetlikowe. W przestrzeni między słupami zadaszenia - przykręcone zostały ramki stalowe wypełnione blachą trapezową, które tworzą ścianki działowe pomiędzy poszczególnymi boksami handlowymi, ścianki te mogą być dowolnie przemieszczane – przykręcane w dowolnej przestrzeni między słupami. Ścianki te nie mają fundamentów, są posadowione na posadzce betonowej, albo zawieszone nad tą posadzką, nie są one przegrodami budowlanymi, ze względu na niespełnianie warunków określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75 poz. 690, ze zm./. Do konstrukcji zadaszenia od strony wejścia do boksów zostały przykręcone rolety albo ramki z różnych materiałów /stalowe, aluminiowe, plastikowe/, pozostawiające szczeliny między posadzką, dachem i słupami /, w niektórych boksach szczeliny te są wypełnione folią, styropianem itd. Posadzki w boksach są betonowe /w niektórych pokryte płytkami, panelami itd./, natomiast ciągi piesze wyłożono kostką betonową. Ponieważ znaczny procent elewacji wiaty /zadaszenia/ nie posiada żadnej przegrody budowlanej, dostęp pod wiatę jest wolny i w ocenie biegłego nie jest ona budynkiem, bo wprawdzie jest trwale związana z gruntem, posiada fundamenty i dach, ale nie jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i wobec tego w świetle przepisów prawa budowlanego jest budowlą, tj. jedną budowlę stanowi zadaszenie placu wraz z boksami. Jeśli chodzi o poszczególne boksy handlowe, to według biegłego, są one częścią obiektu – zadaszenia placu handlowego i składają się na jego całość użytkową, nie są oddzielnie ani budynkiem, ani budowlą, ponieważ nie mają odrębnej konstrukcji nośnej, nie mają własnego zadaszenia /ich zadaszenie jest zadaszeniem wiaty, jako samodzielnego obiektu/, nie mają przegród budowlanych, wydzielających je z przestrzeni, nie są trwale związane z gruntem i nie mają fundamentów.
W toku postępowania skarżąca przedłożyła opinię rzeczoznawcy budowlanego W. H. – opracowaną na zlecenie R. N., który powołując się na wyniki wizji i oględzin stwierdził, iż każdy z poszczególnych boksów handlowych jest budynkiem, ponieważ posiada cztery przegrody budowlane /ściany/ i dach, które to elementy wydzielają powierzchnię zabudowy i kubaturę oraz jest posadowiony w sposób trwały na fundamencie. Wymienione wyżej cechy spełniają przesłanki definicji budynku, zawartej w art. 3 pkt. 2 prawa budowlanego i nie mają znaczenia okoliczności dotyczące konstrukcji budynku i samodzielności tej konstrukcji, a także właściwości przegród budowlanych. Odnośnie przegród budowlanych, rzeczoznawca ten podkreślił, że mogą one być różnego rodzaju /ściany, bramy, okna itd./,a przewidziane dla nich parametry techniczne nie mają wpływu na klasyfikację danego obiektu. Wskazał także, że pawilony /zespoły/ boksów handlowych wykonane zostały ze stalowej konstrukcji szkieletowej, ściany i dach wykonane są głównie z blachy trapezowej /niektóre przegrody są wykonane w formie witryn szklanych, albo segmentowych bram podnoszonych/, z połaci dachowych są wypuszczone okapy zakończone rynnami oraz rury spustowe do odprowadzania wód opadowych. Rzeczoznawca ten odniósł się także do stanowiska "autora poprzedniej opinii", wskazując na jej nieprawidłowość, a mianowicie: w rzeczywistości to na konstrukcji boksów oparte zostały daszki z poliwęglanu i stanowią one jedynie uzupełniający element zabudowy, użyta w pozwoleniu na budowę nazwa "zadaszenie" nie ma przesądzającego znaczenia, a decyduje treść tego pozwolenia oraz stan faktyczny wykonanego obiektu, wprowadzenie do definicji budynku dodatkowych kryteriów, tj. samodzielności konstrukcji i spełnienie wszystkich technicznych warunków budowlanych nie wynika z obowiązujących przepisów i nie ma wpływu na klasyfikację obiektu jako budynku lub budowli.
W zakresie prawnopodatkowego statusu boksów ulokowanych wewnątrz zadaszonego placu handlowego Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, iż boksy znajdujące się pod tym zadaszeniem stanowią części składowe tego obiektu /wiaty/, są jedynie fragmentem większej użytkowej całości, jaką stanowi budowla obejmująca zadaszoną wiatę. Powołany przez organ I instancji biegły A. S. ustalił, że boksy handlowe są wyłącznie częścią budowli /zadaszonej wiaty handlowej/, stanowiącej współwłasność osób trzecich oraz, że nie spełniają samodzielnie wymogów stawianych budynkom.
Wbrew poglądowi skarżącej, przedłożona przez nią opinia drugiego rzeczoznawcy – W. H. - nie wyklucza prawidłowości ustaleń faktycznych, dokonanych przez organy podatkowe. Wykazane w opinii W. H. cechy boksu, takie jak wydzielenie przestrzeni ścianami, nie wyklucza faktu, że ich konstrukcja nie wykazuje trwałego związania z gruntem. Boks może być poddany demontażowi w dowolnym czasie i ulokowany w innym miejscu, pełniąc nadal swoją funkcję. Nie jest on bowiem trwale związany z gruntem – co stanowi immanentną cechę budynku – gdyż z podłożem /posadzką/ został połączony za pomocą opisanych wyżej elementów, tj. słupków, rur i śrub utrzymujących szkielet boksu w pionie i poziomie. Boks umieszczony pod zadaszoną wiatą handlową jest jednym z urządzeń, stanowiących wyposażenie tej wiaty; ewentualny zupełny demontaż boksu nie pozbawia zajmowanej przez niego przestrzeni cech właściwych budowli, jaką jest zadaszona wiata, bo nadal można tę przestrzeń wykorzystać jako miejsce zawierania umów sprzedaży, gdyż w tym zakresie cechę tę /przydatność do danego celu/ determinuje charakter budowli /zadaszonej wiaty/, a nie ulokowany tam boks, który przesądza jedynie o standardzie i warunkach prowadzonej sprzedaży. Zauważyć przy tym należy, że biegły W. H. powołał się wprawdzie w swojej opinii na wyniki "wizji i oględzin", niemniej jednak z jej treści nie wynika na jakiej podstawie stwierdził, że każdy z boksów posadowiony jest w sposób trwały na fundamencie /nie sprecyzował jaki to fundament, na czym polega trwałość posadowienia/. W istocie jednak, co do opisu stanu faktycznego, obie wyżej wymienione opinie zawierają jednakowe dane, chociaż opinia W. H. jest sporządzona w dużym stopniu ogólności – niezależnie od kwestii wyżej podniesionej, nie wykazano w niej rodzaju ścian tworzących boksy, to jednak uznać to należy za element prawnie nieistotny.
Stwierdzony stan faktyczny, w zakresie skutków prawnopodatkowych, podlegał jednakże ocenie organów podatkowych i takiej oceny organy te w niniejszej sprawie dokonały, a ocena ta nie narusza zasad określonych w art. 122, art. 123 § 1, art. 180, art. 187, art. 197 Ordynacji podatkowej.
Ze względu na zwolnienie w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych od opłaty targowej tych podmiotów, które są podatnikami podatku od nieruchomości /spełniają przesłanki do objęcia obowiązkiem podatkowym w tym podatku/, podatnikiem tego podatku są – między innymi – osoby prawne, które są właścicielami /współwłaścicielami/ lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości, albo obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów; podatnikami są także posiadacze nieruchomości lub obiektów budowlanych /albo ich części/, w sytuacji gdy ta nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, a posiadanie wynika z określonej umowy lub jest wykonywane bez tytułu prawnego /art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/. Z kolei przedmiotem opodatkowania tym podatkiem są grunty, budynki lub ich części, a także budowle lub ich części związane z prowadzona działalnością gospodarczą /art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/.
Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy podatkowe w niniejszych sprawach skarżąca nie jest ani właścicielem /współwłaścicielem/, ani samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, gdyż stanowi ona współwłasność innych osób fizycznych. Ponieważ użytkuje ona przedmiotowy obiekt na podstawie umowy cywilnoprawnej, kreującej stosunek prawny o charakterze zobowiązaniowym, jest więc posiadaczem zależnym, a nie samoistnym, w rozumieniu art. 336 kodeksu cywilnego, a posiadacz taki nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeśli nieruchomość ta nie stanowi własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Odnosząc się do podnoszonej przez stronę argumentacji w przedmiocie wezwania skarżącej do złożenia deklaracji w podatku od nieruchomości oraz nieuiszczania tego podatku przez współwłaścicieli nieruchomości, położonej w D., przy ulicy K. należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie opłaty targowej, po przeprowadzeniu postępowania, w tym przedmiocie, tak więc tylko przesłanki jej określenia pozostawały w kręgu zainteresowania organów podatkowych. Poza zakresem tego postępowania znalazły się natomiast wszelkie okoliczności związane z określeniem skarżącej podatku od nieruchomości, jak również ustaleniem zobowiązania podatkowego w tym podatku współwłaścicieli nieruchomości. Co prawda organy obu instancji, wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oceniały czy Spółka nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, z uwagi na brzmienie art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jednakże uczyniły to jedynie na potrzeby prowadzonego postępowania, w oderwaniu o konkretnych okoliczności, stanowiących element stanu faktycznego, kreującego obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. W oderwaniu od tego stanu faktycznego organy dokonały jedynie oceny pewnych właściwości podmiotu, mających znaczenie na gruncie postępowania w przedmiocie określenia opłaty targowej, nie przesądzając jednocześnie prawidłowości postępowania i zasadności rozstrzygnięć zapadłych lub mających zapaść w postępowaniu w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości.
W tym miejscu należy także zaznaczyć, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie podatku od nieruchomości, w odniesieniu do skarżącej, nie stanowi kwestii prejudycjalnej na gruncie niniejszego postępowania. Wszelkie związane z tym podatkiem okoliczności składają się na elementy zupełnie innej sprawy administracyjnej (podatkowej), której rozstrzygnięcie może również zostać poddane kontroli sądowoadministracyjnej.
Podobne uwagi można odnieść do kwestii ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości współwłaścicieli nieruchomości. Również w tym wypadku mamy do czynienia z odrębnymi sprawami, których rozstrzygnięcia nie mają wpływu na postępowanie w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w opłacie targowej.
Jeżeli chodzi o wyliczenie należnej od skarżącej opłaty targowej za wymienione w decyzji okresy, to Sąd pragnie zauważyć, że organ I instancji oparł się w tym zakresie na zestawieniach sporządzonych przez służby miejskie, co do okresu /dat/ dokonywania sprzedaży i wielkości powierzchni, na której sprzedaż ta była dokonywana oraz stawkach dziennych opłaty, uchwalonych przez Radę Miejską, a wyliczenia te nie były kwestionowane w trakcie postępowania. Jak to wynika z zestawienia zawartego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, przy określeniu wysokości zobowiązania podatkowego uwzględnione zostały wszystkie dni świąteczne. Zestawienie to zostało opracowane w oparciu o wykaz sporządzony przez inkasentów urzędu miejskiego, które to dane również nie były kwestionowane w trakcie postępowania podatkowego. Co prawda przedmiotowe zestawienie nie zostało załączone do akt niniejszej sprawy, lecz dołączone do akt innej sprawy, jednakże skarżąca miała możliwość zaznajomienia się z nim, w ramach wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, o której to możliwości została prawidłowo zawiadomiona, zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu należy także zaznaczyć, że w pismach przewodnich, skierowanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w trybie art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej, których odpisy zostały doręczone również skarżącej, zamieszczono informację, iż plik dokumentów dotyczących wszystkich handlujących na placu przy ul. K. w D., tj. wykazy i opinia biegłego, został przesłany (do organu odwoławczego) wraz z odwołaniem S. R., a pozostałe oryginały zostały przesłane w styczniu 2008 r., wraz z odwołaniami od decyzji za 2004 r. Skarżąca miała więc możliwość zaznajomienia się z tymi materiałami.
W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności Sąd, uznając że zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązującego prawa, oddalił skargi jako nieuzasadnione, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło