III SA/Lu 402/11
WyrokWSA w Lublinie2011-09-20
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Robert Hałabis, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta może być kontynuowane i zakończone merytorycznym orzeczeniem po jego zwolnieniu ze służby w Policji?Ratio decidendi
Postępowanie dyscyplinarne może być prowadzone wyłącznie wobec czynnych funkcjonariuszy Policji. Po zwolnieniu policjanta ze służby, postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać formalnie umorzone, bez merytorycznego rozstrzygania o winie czy karze. Umorzenie takie jest uzasadnione na podstawie przepisów ustawy o Policji, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w art. 135 ust. 1.Stan faktyczny
Skarżący, R. K., był asystentem Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą KMP w C. Wszczęto przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne za niewykonanie badań lekarskich zleconych w celu określenia zdolności do dalszej służby. Postępowanie zostało zawieszone z powodu zwolnienia lekarskiego skarżącego. Następnie skarżący został zwolniony ze służby w Policji. Po zwolnieniu, Komendant Miejski Policji w C. umorzył postępowanie dyscyplinarne jako bezprzedmiotowe. L. Wojewódzki Komendant Policji w L. utrzymał to orzeczenie w mocy. Skarżący zaskarżył orzeczenie o umorzeniu, zarzucając m.in. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na orzeczenie L. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego. oddala skargę.
Orzeczeniem nr Y z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 oraz art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), dalej jako ustawa, po rozpatrzeniu odwołania R. K. od orzeczenia nr X Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] maja 2011 r., L. Wojewódzki Komendant Policji w L. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie o umorzeniu – jako bezprzedmiotowego - postępowania dyscyplinarnego prowadzone przeciwko skarżącemu. W/w orzeczenie wydano w sprawie, której okoliczności przedstawiały się następująco:
- w dniu 10 stycznia 2011 r. Komendant Miejski Policji w C. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu R. K., asystentowi Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w C., obwiniając go o to, że mimo skierowania go w lipcu 2010 r. do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. w celu określenia stanu zdrowia i ustalenia zdolności do dalszego pełnienia służby w Policji, nie wykonał badań lekarskich, tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 1 i 2 ustawy w związku z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U Nr 151, poz. 1261);
- postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Komendant Miejski Policji w C. zawiesił postępowanie dyscyplinarne do czasu ustania przeszkody w jego prowadzeniu (skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie miał możliwości udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.);
- rozkazem personalnym nr 226 L. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 marca 2011 r., utrzymanym w mocy rozkazem personalnym nr 2384 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 kwietnia 2011 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy, skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 15 maja 2011 r.;
- w odwołaniu od orzeczenia nr X z dnia 16 maja 2011 r. skarżący wnosił o jego uchylenie, argumentując, że przełożony dyscyplinarny winien podjąć postępowanie dyscyplinarne po ustaniu przeszkody w prowadzeniu postępowania, a następnie podjąć decyzję o jego merytorycznym zakończeniu;
Rozpoznając odwołanie organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie dyscyplinarne określone przepisami rozdziału 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" ustawy o Policji - prowadzone może być tylko przeciwko policjantom; policjant, który został zwolniony ze służby, nie może odpowiadać dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego; postępowanie dyscyplinarne wszczęte wobec policjanta, staje się bezprzedmiotowe po rozwiązaniu z nim stosunku służbowego; wobec tego nie można wydać orzeczenia dyscyplinarnego rozstrzygającego sprawę merytorycznie; przepis art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy daje przełożonemu dyscyplinarnemu uprawnienie do wydania - na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego - orzeczenia o umorzeniu postępowania; zgodnie z art. 135j ust. 4 ustawy, przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne w przypadkach, o których mowa w art. 135 ust. 1 albo, gdy stało się ono bezprzedmiotowe w innej przyczyny; organ I instancji wadliwie wskazał w podstawie prawnej art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji (te przepisy nie mogą stanowić postawy prawnej orzeczenia dyscyplinarnego); w podstawie prawnej zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego winien znaleźć się art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy; uchybienie to jednak nie należy do istotnych wad orzeczenia.
W skardze na powyższe orzeczenie R. K. zarzucił, że:
- niedokładnie wyjaśniono stan faktyczny, selektywnie i wybiórczo zastosowano przepisy z naruszeniem norm moralnych i zasad etyki zawodowej policjanta;
- organ I instancji celowo nie zakończył postępowania dyscyplinarnego w ustawowym termie w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami;
- przełożony dyscyplinarny w pierwszej kolejności winien wydać postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania dyscyplinarnego, gdyż ustała przesłanka zawieszenia, a następnie na podstawie oceny całości zebranego materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny winien podjąć decyzję o jego merytorycznym zakończeniu;
- w sprawie został pominięty istotny dowód w postaci zaświadczenia z dnia 3 marca 2011 r. o wyznaczonym na dzień 10 stycznia 2011 r. terminie badania lekarskiego;
- w dniu wydania orzeczenia nr X z dnia 16 maja 2011 r. przez organ I instancji nie był już funkcjonariuszem policji;
- skutkiem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego było również wszczęcie postanowieniem nr 1 z dnia 13 stycznia 2011 r. postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do nagrody rocznej za 2010 r., której to nagrody skarżący ostatecznie nie otrzymał, co skutkuje rażącym naruszeniem przepisów art. 121 ustawy o Policji.
W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Komendant Policji w L. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazał, że zarzut skarżącego dotyczący pominięcia istotnego dowodu w postaci zaświadczenia z dnia 3 marca 2011 r. o wyznaczonym na dzień 10 marca 2011 r. terminie badania lekarskiego nie ma znaczenia w postępowaniu dyscyplinarnym, gdyż przedmiotem postępowania dyscyplinarnego był czyn mający miejsce w lipcu 2010 r. Zaświadczenie, o którym wspomina skarżący - wystawione w dniu 3 marca 2011 r. przez ZOZ MSWiA w L. - dotyczy jedynie zarejestrowania skarżącego w Poradni na badanie lekarskie w dniu 10 stycznia 2011 r. Kwestia błędnie przyjętej przez organ I instancji podstawy prawnej o umorzeniu postępowania w wydanym orzeczeniu nr X z dnia 16 maja 2011 r. wyjaśniono rozpatrując odwołanie, co znalazło odniesienie w orzeczeniu organu II instancji. Sprawa zaś ustalenia uprawnień skarżącego do nagrody rocznej za 2010 r. wymaga wyjaśnienia, iż to postępowanie nie ma wpływu na zaskarżone orzeczenia dyscyplinarne. Przyznanie nagrody rocznej skarżącemu było uzależnione od sposobu zakończenia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego i po jego umorzeniu, decyzją Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia 15 lipca 2011 r. skarżącemu została przyznana nagroda roczna za 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Skarżący niesłusznie zarzuca, że w realiach rozpoznawanej sprawy prowadzone przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne powinno było zakończyć się merytorycznym orzeczeniem organu, a nie tylko formalnym umorzeniem tego postępowania. Rozdział 10 ustawy o Policji, zatytułowany "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" i zawarte w nim przepisy odnoszą się do policjantów pełniących aktualnie służbę w organach Policji. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie jest już funkcjonariuszem Policji. Z dniem 15 maja 2011 r. na podstawie rozkazu personalnego nr 2384 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 kwietnia 2011 r. skarżącego zwolniono ze służby w Policji. W tym zakresie rozkaz Komendanta Głównego Policji jest orzeczeniem ostatecznym. Okoliczność, że podlega ono kontroli sądowej uruchomionej z inicjatywy skarżącego nie ma znaczenia na etapie orzekania przez organ w przedmiocie zakończenia postępowania dyscyplinarnego i umorzenia go jako bezprzedmiotowego. Skoro skarżący nie jest czynnym funkcjonariuszem Policji od dnia 15 maja 2011 r., to od tej pory nie może toczyć się z jego udziałem postępowanie dyscyplinarne. Zatem organ zasadnie wywodzi, że w grę wchodzi wyłącznie formalne zakończenie tegoż postępowania. To policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy o Policji). Przepis ten, podobnie jak wykaz kar dyscyplinarnych zawartych w art. 134, w tym kara obniżenia stopnia, czy wydalenia ze służby, nie dotyczy byłego policjanta.
L. Wojewódzki Komendant Policji w L. słusznie więc argumentuje, że postępowanie dyscyplinarne wszczęte wobec policjanta, staje się bezprzedmiotowe po rozwiązaniu z nim stosunku służbowego i dlatego nie można wydać orzeczenia dyscyplinarnego rozstrzygającego sprawę merytorycznie.
Stosownie do art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne i czyni to, gdy jest ono bezprzedmiotowe z przyczyn określonych w art. 135 ust. 1, albo, gdy stało bezprzedmiotowe z innej przyczyny. Tą "inną przyczyną" – jak wynika z akt sprawy - jest fakt zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
Wbrew stanowisku skarżącego, występuje ustawowa przesłanka do umorzenia postępowania dyscyplinarnego, brak jest podstaw do jego kontynuowania po dniu 15 maja 2011r., dokonywania szerszej analizy dowodu w postaci zaświadczenia z dnia 3 marca 2011 r. o wyznaczonym na dzień 10 stycznia 2011 r. terminie badania lekarskiego, którego skarżący nie wykonał od lipca do grudnia 2010 r. (co uzasadniało wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, po uzyskaniu na ten temat informacji od Przewodniczącego Komisji Lekarskiej), a w konsekwencji - do merytorycznego orzekania przez organ. Zagadnienie ubocznych i negatywnych dla skarżącego konsekwencji wszczęcia postępowania dyscyplinarnego (wszczęcie postanowieniem nr 1 z dnia 13 stycznia 2011 r. postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do nagrody rocznej za 2010 r.) organ wyjaśnia w odpowiedzi na skargę, w której sygnalizuje o przyznaniu przedmiotowej nagrody. Odpada zatem zarzut naruszenia art. 121 ustawy o Policji w aspekcie pozbawienia skarżącego prawa do uzyskania należności pieniężnych związanych z zajmowanym stanowiskiem służbowym, podobnie jak zarzut odwołania, iż postępowanie należało umorzyć wobec nie popełnienia czynu dyscyplinarnego.
Ubocznie należy podnieść w nawiązaniu do zarzutów o selektywności, wybiórczości w stosowaniu przepisów prawa z naruszeniem norm moralnych i zasad etyki zawodowej policjanta oraz o celowych działaniach organu, aby przeciągnąć sprawę w czasie, że przedmiotem skargi jest orzeczenie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, a nie orzeczenie, które mogłoby być podjęte przez organ do dnia 15 maja 2011 r., to jest do dnia, kiedy skarżący był funkcjonariuszem Policji.
Z tych też względów i na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło