VI SA/Wa 939/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-21

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Andrzej Wieczorek, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę o skreśleniu adwokata z listy adwokatów z powodu złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego została wydana z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Utrata prawa wykonywania zawodu adwokata następuje ex lege z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, a uchwały organów samorządu adwokackiego mają jedynie charakter deklaratoryjny. Pomimo naruszeń proceduralnych przy podejmowaniu uchwały przez Okręgową Radę Adwokacką, nie miały one istotnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, a decyzja Ministra Sprawiedliwości została wydana zgodnie z obowiązującym prawem.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. został skreślony z listy adwokatów na podstawie uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej, utrzymanej w mocy przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości. Podstawą skreślenia było prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające, że skarżący złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. Skarżący kwestionował legalność tych decyzji, zarzucając naruszenia proceduralne i materialne, w tym niezgodność z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę W przedmiotowej sprawie skargą objęta jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymująca w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2007 r. o utrzymaniu w mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2007 r. o skreśleniu J. M. (dalej skarżący) z listy adwokatów. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej k.p.a., w związku z art. 72 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 45 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) i art. 30 ust. 2 i 4 pkt 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 z późn. zm.) (dalej ustawa lustracyjna z 1997 r.). Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Orzeczeniem z [...] stycznia 2006 r. Sąd Apelacyjny w [...] na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42 poz. 428,) stwierdził, że skarżący złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. Następnie, Sąd Apelacyjny w [...] działając jako sąd odwoławczy orzeczeniem z [...] maja 2006 r., sygn. akt [...], utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. sygn. akt [...] oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego orzeczenia. Okręgowa Rada Adwokacka w [...], uchwałą z dnia [...] września 2007 r., [...] na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 7 Prawa o adwokaturze skreśliła J. M. z listy adwokatów [...] Izby Adwokackiej. Uzasadniając swoją uchwałę powołała się na wyżej opisane wyroki Sądu Apelacyjnego w [...] i Sądu Najwyższego w Warszawie oraz na art. 30 ustawy lustracyjnej z 1997 r., zgodnie z którym z chwilą oddalenia kasacji, skarżący ex lege, utracił prawo wykonywania zawodu adwokata. Na poparcie swojego stanowiska przywołała postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2000 r., sygn. akt II KKN 45/00 (opubl. OSNKW 2000/7-8/76), w którym stwierdzono: "Utrata stanowiska (prawa wykonywania zawodu) adwokata, będąca następstwem orzeczenia sądu stwierdzającego fakt złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, następuje ex lege (art. 30 ust. 2 in principio ustawy lustracyjnej z 1997 r.) z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia, nie zaś z chwilą podjęcia przez Okręgową Radę Adwokacką decyzji o skreśleniu adwokata z listy". Okręgowa Rada Adwokacka wskazała także, iż przepis art. 30 ustawy lustracyjnej z 1997 r. nie został uchylony przez ustawę z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 63, poz. 425 z późn. zm., dalej jako ustawa lustracyjna z 2006 r.) (dalej ustawa lustracyjna z 2006 r.), o czym mówi art. 66 tej ustawy. Na treść uchwały nie mógł mieć wpływu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt K 2/07 (Dz. U. Nr 85, poz. 571), z uwagi na stan prawny obowiązujący w dacie podejmowania przez nią uchwały. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, rozpatrując odwołanie skarżącego utrzymało w mocy uchwałę w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy adwokatów. W ocenie Prezydium NRA art. 30 ustawy lustracyjnej z 1997 r. i wynikające z niej skutki zostały utrzymane w mocy przez przepisy ustawy lustracyjnej z 2006 r., a Trybunał Konstytucyjny orzekając w dniu 11 maja 2007 r. w przedmiocie ustawy lustracyjnej z 2006 r. nie zakwestionował mocy obowiązującej art. 30 ustawy lustracyjnej z 1997 r. w zakresie utrzymania jej w mocy przez ustawę lustracyjną z 2006 r. W ten sposób za zgodny z prawem został uznany tryb automatycznego wdrażania sankcji w postaci utraty uprawnień do wykonywania zawodu. Prezydium NRA uznało, iż ma rację skarżący, że analogiczny automatyzm sankcji został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do przepisów ustawy lustracyjnej z 2006 r., co prowadzi do dwoistego stanu prawnego (różnic w konsekwencjach "kłamstwa lustracyjnego", w zależności od tego, w oparciu o jakie przepisy było ono składane). Jednakże organy adwokatury obowiązane są stosować wiążące w danym momencie przepisy prawa, nawet jeśli budzą one wątpliwości co do intencji Ustawodawcy. Dopiero z chwilą uchylenia tych przepisów uprawnione byłoby podjęcie odmiennego rozstrzygnięcia. Uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej była podejmowana przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 165 poz. 1171), wobec czego nie może mieć zastosowania jej art. 1 pkt 4 nakładający obowiązek przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Skutki wywołane niezgodnym z prawdą oświadczeniem lustracyjnym nastąpiły ex lege i następcza zmiana przepisów nie odnosi się do sytuacji skarżącego. Minister Sprawiedliwości rozpatrując odwołanie skarżącego od uchwały Prezydium NRA decyzją nr [...] potwierdził stanowiska Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] oraz Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Podkreślił, że wydane w trybie art. 72 ust. 1 pkt 7 Prawa o adwokaturze uchwały miały jedynie charakter deklaratoryjny. Bez znaczenia bowiem pozostawała kwestia charakteru aktu lub sposobu odwołania osoby lustrowanej z zajmowanego dotychczas stanowiska. Utrata prawa wykonywania zawodu następowała z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu lustracyjnego, a nie z chwilą podjęcia przez uprawniony organ formalnej decyzji w tym przedmiocie. Co prawda uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] została wydana z naruszeniem zasad procedowania organów kolegialnych adwokatury oraz z wymaganiami określonymi w art. 107 § 1 k.p.a., bowiem podjęta została bez zachowania tajności i jej doręczenie nastąpiło z uchybieniem zasady wyrażonej w § 2 ust. 2, § 3 oraz § 10 ust. 1 lit. f) Regulaminu organizacji i funkcjonowania Okręgowych Rad Adwokackich, jednakże w ocenie organu powyższe uchybienia nie miały istotnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. M. zarzucił decyzji Ministra Sprawiedliwości: Naruszenie art. 45 ust. 3 i art. 48 ust. 1 Prawa o adwokaturze z 26.05.1982 r. /Dz. U. 2002 r. nr 12, poz. 1058/ w związku z art. 107 k.p.a. i § 2 ust. 2, § 3 oraz § 10 ust. 1 lit. f "Regulaminu działania organów adwokatury i organów izb adwokackich" oraz § 1 ust. 4 "Regulaminu w sprawie zasad funkcjonowania Okręgowych Rad Adwokackich" polegające na dokonaniu przez Ministra Sprawiedliwości RP na podstawie art. 138 k.p.a. błędnej oceny uchwały Prezydium NRA [...] z dnia [...].10.2007 r. w przedmiocie skreślenia J. M. z listy adwokatów [...] Izby Adwokackiej uchwałą ORA w [...] z [...].09.2007 r. [...] podjętą bez zachowania w glosowaniu zasady tajności i doręczoną zainteresowanemu bez podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji w imieniu organu tj. Dziekana ORA w [...] a więc wydaną z rażącym naruszeniem w/w prawa tj. /art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 w zw. art. 107 § 1 k.p.a./ przez błędne przyjęcie, że powyższe stwierdzone uchybienia nie były rażącym naruszeniem prawa, nie miały wpływu ani na wynik sprawy ani prawa J. M. jako strony postępowania, co miało zasadniczy wpływ na treść zaskarżonej decyzji oraz, że wskazane uchybienia przy podejmowaniu uchwały nie stanowiły o jej nieważności albowiem w/w uchybienia tj. nie zachowanie tajności głosowania i nie podpisanie uchwały przez osobę upoważnioną do występowania w imieniu organu wypełniają także przesłankę nieważności decyzji opisaną w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.; Naruszenie prawa materialnego tj. pkt 31 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11.05.2007 r. sygn. akt K 2/07 ogłoszonego w Dz. U. z 2007 r. nr 85 poz. 571 obowiązującego od 15.05.2007 r. w zakresie stosowania środków karnych co do wszystkich aktualnie obowiązujących ustaw lustracyjnych tj. - art. 30 ustawy lustracyjnej z 11.04.1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne /Dz. U. z 1999 r. nr 42 poz. 428 z późn. zm./, - art. 66 ustawy z 18.10.2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów /Dz. U. nr 218 poz. 1592 ze zm./, która weszła w życie 15.03.2007 r., - ustawy z dnia 7.09.2007 r. o zmianie ustawy o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów /Dz. U. nr 165 poz. 1171 z późn. zm./, przez jego nie zastosowanie przy dokonywaniu na podstawie art. 138 k.p.a. oceny zgodności z prawem uchwały Prezydium NRA [...] z dnia [...].10.2007 r. w przedmiocie skreślenia J. M. z listy adwokatów [...] Izby Adwokackiej uchwałą ORA w [...] z [..].09.2007 r. [...]. [...] co miało zasadniczy wpływ na treść zaskarżonych uchwał gdyż było decyzją wadliwą w zrozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości RP z dnia [...] maja 2008 r. oraz poprzedzających ją uchwał, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W treści skargi powołał się na wyrok NSA z 3 marca 1993 r. sygn. akt IV SA 1241/92, Lex Polonica nr 297608 ONSA 1993/3 poz. 79, mówiący, że "Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w czasie gdy obowiązywały już zmienione przepisy prawa materialnego, wprowadzające nowe przesłanki rozstrzygnięcia sprawy, byłaby decyzją wadliwą w zrozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz wyrok NSA z 26 listopada 1991 r. sygn. akt II SA 937/91, Lex Polonica nr 296879, mówiący, że nie jest dopuszczalna taka interpretacja jakiegokolwiek przepisu prawa, która by naruszała zagwarantowane konstytucyjnie prawa obywatelskie lub była sprzeczna z ratyfikowanymi przez Polskę aktami międzynarodowymi, a także powstawała w sprzeczności z innymi przepisami obowiązujących ustaw. Zdaniem skarżącego zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją decyzje naruszają nie tylko przepisy prawa materialnego i procesowego, ale również zasady ogólne k.p.a. Bez znaczenia jest więc dowodzenie, że decyzja ORA miała charakter deklaratoryjny, ponieważ bez względu na jej charakter samo jej podjęcie musi odpowiadać obowiązującemu prawu i wszystkim formalnym rygorom wynikających z ustawy Prawo o adwokaturze. W odpowiedzi na skargę organ przywołując argumenty jak w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że decyzja Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] miała charakter deklaratoryjny i zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy lustracyjnej z 1997 r. i stanowiła wykonanie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] i Sądu Najwyższego. W piśmie procesowym z dnia 17 maja 2011 r. skarżący podnosił, że w dacie oddalenia kasacji w jego sprawie lustracyjnej tj. w dniu [...] maja 2007 r. obowiązywała już ustawa lustracyjna z 2006 r. wobec czego wnosił o uwzględnienie treści jej przepisów w rozpoznawaniu przedmiotowej skargi z uwzględnieniem jej treści ustalonej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007 r. w sprawie K2/07 i z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie K19/08. W piśmie procesowym z dnia 27 czerwca 2011 r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z akt osobowych adw. J. C. celem wykazania dokonania przez Ministra Sprawiedliwości dwóch różnych ocen prawnych tego samego stanu faktycznego. W piśmie procesowym z dnia 27 czerwca 2011 r. skarżący poinformował, że w dniu [...] czerwca 2011 r. ETPCz w Strasburgu w sprawie z jego skargi orzekł, że Polska w postępowaniu lustracyjnym przeciwko skarżącemu naruszyła art. 6 ust. 1 i 3 Konwencji o ochronie praw człowieka. Przy piśmie procesowym z dnia 15 września 2011 r. skarżący przesłał odpis prawomocnego wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z [...] czerwca 2011 r. wnosząc o uwzględnienie treści tego orzeczenia przy rozpoznawaniu jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo o adwokaturze okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku utraty z mocy wyroku sądowego praw publicznych lub prawa wykonywania zawodu. Art. 30 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. 99.42.428 z późn. zmianami) stanowi, że: 1. Prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia, jest równoznaczne z utratą kwalifikacji moralnych niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych określanych w odpowiednich ustawach jako: nieskazitelność charakteru, nieposzlakowana opinia, nienaganna opinia, dobra opinia obywatelska bądź przestrzeganie podstawowych zasad moralnych. Po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia, orzeczenie Sądu uznaje się za niebyłe. 2. Prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, do których pełnienia wymagane są cechy określone w ust. 1; nie dotyczy to sędziów, którzy w tym zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu. 3. Prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia powoduje pozbawienie jej na lat 10 biernego prawa wyborczego na urząd Prezydenta. 4. Skutki opisane w ust. 1-3 zachodzą w przypadku, gdy: 1) nie wniesiono kasacji w terminie przewidzianym dla stron, 2) kasację pozostawiono bez rozpoznania, 3) kasację oddalono. Ustawa z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne utraciła moc na podstawie art. 66 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. 07.63.425), który stanowi, że traci moc ustawa z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428, z późn. zm.), z wyjątkiem art. 30. Przepisy ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów były przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie K 19/08 (Dz. U. 11.89.514) orzekł, że: 1. Art. 21f ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425, Nr 83, poz. 561, Nr 85, poz. 571, Nr 115, poz. 789, Nr 165, poz. 1171 i Nr 176, poz. 1242, z 2009 r. Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 79, poz. 522, Nr 96, poz. 620, Nr 127, poz. 857 i Nr 155, poz. 1036 i Nr 182, poz. 1228 oraz z 2011 r. Nr 76, poz. 408) w zakresie, w jakim dotyczy sędziów, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a w zakresie, w jakim dotyczy pozostałych zawodów, o których mowa w art. 21f ust. 1 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 66 ustawy powołanej w punkcie 1, w części obejmującej zwrot "z wyjątkiem art. 30", w zakresie, w jakim dotyczy sędziów, jest zgodny z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a w zakresie, w jakim dotyczy prokuratorów i adwokatów, jest zgodny z art. 2 i art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W postanowieniu z dnia 21 czerwca 2000 r. (II KKN 45/00 OSNKW 2000/7-8/76) Sąd Najwyższy wskazał, że "Utrata stanowiska (prawa wykonywania zawodu) adwokata, będąca następstwem orzeczenia sądu stwierdzającego fakt złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, następuje ex lege (art. 30 ust. 2 in principio ustawy lustracyjnej) z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia, nie zaś z chwilą podjęcia przez okręgową radę adwokacką decyzji o skreśleniu adwokata z listy". W przedmiotowej sprawie uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o skreśleniu J. M. z listy adwokatów zapadła na skutek uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Apelacyjnego w [...] stwierdzającego, że skarżący złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. W tej sytuacji uchwały organów samorządu adwokackiego o skreśleniu adwokata z listy wydane w trybie art. 72 ust. 1 pkt 7 Prawa o adwokaturze miały jedynie charakter deklaratoryjny. Utrata prawa wykonywania zawodu przez skarżącego nastąpiła z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu lustracyjnego, a nie z chwilą podjęcia przez uprawniony organ formalnej decyzji w tym przedmiocie. Zarówno organy samorządu adwokackiego jak i Minister Sprawiedliwości zasadnie przyjęły, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają uregulowania i skutki wynikające z art. 30 ust. 2 ustawy lustracyjnej z 1997 r., który to przepis nadal obowiązuje, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyżej wyroku z 19 kwietnia 2011 r. (sygn. K 19/08). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 45 Prawa o adwokaturze należy stwierdzić, że wobec powyższego wszystkie istotne fakty i okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a skarżący brał udział w postępowaniu administracyjnym. Uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej została podjęta z zachowaniem zasady tajności i wymogów art. 107 § 1 k.p.a. Natomiast uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] została wydana z ich naruszeniem; została bowiem podjęta bez zachowania tajności i jej doręczenie nastąpiło z uchybieniem zasady wyrażonej w § 2 ust. 2, § 3 oraz § 10 ust. 1 lit. f) Regulaminu organizacji i funkcjonowania Okręgowych Rad Adwokackich. Jednakże powyższe uchybienia, również w ocenie Sądu, nie miały istotnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia obu organów samorządu adwokackiego, nie nosiły też znamion uchybienia rażącego. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podejmując decyzję jako organ odwoławczy, mający kompetencje do badania prawidłowości zaskarżonej uchwały zarówno pod względem zasadności merytorycznej jak i czy nie jest ona dotknięta nieważnością bądź nie narusza prawa, utrzymując w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2007 r., swoją uchwałę podjęło w głosowaniu tajnym, zgodnie z art. 45 ust. 3 Prawa o adwokaturze, a tym samym rozpoznając sprawę na nowo podjęło uchwałę z zachowaniem normy prawnej w nim wyrażonej poprzez co konwalidowało nieprawidłowości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] przy podejmowaniu uchwały w dniu [...] września 2007 r. Dodatkowo tylko podnieść można, że zasada tajności głosowania wprowadzona jest celem ochrony członków organu kolegialnego, nie zaś praw podmiotu, którego rozstrzygnięcie dotyczy. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu z akt osobowych adwokata J. C. Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00). Należy zauważyć, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż nie może prowadzić to do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu, zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (tak m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 27 października 2004 r., FSK 1186/04, nie publik.). W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż uwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. Nadto decyzja wydana w sprawie adwokata J. C. nie może być przedmiotem oceny w tym postępowaniu. Co do przedstawionego przez skarżącego wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z [...] czerwca 2011 r. stwierdzić należy, że nie pozbawia on mocy wiążącej prawomocnych wyroków Sądu Apelacyjnego w [...] i jako taki nie wpływa na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło