II SA/Wa 241/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Żurawska - Matusiak Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski Protokolant - asystent sędziego Małgorzata Kędzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - [...] D. M. pełniąc zawodową służbę wojskową na stanowisku [...], w dniu [...] maja 2010 r. wypowiedział pisemnie stosunek zawodowej służby wojskowej oświadczając jednocześnie, że znane mu są ustawowe warunki wypowiedzenia i wniósł do czasu zwolnienia, o przeniesienie go do dyspozycji [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. złożonym w dniu [...] czerwca 2010 r. w macierzystej jednostce wojskowej i skierowanym do jej dowódcy, skarżący zwrócił się z wnioskiem o wycofanie powyższego wypowiedzenia. Z kolei pismem z dnia [...] czerwca 2010 r., który wpłynął do kancelarii MON w dniu [...] czerwca 2010 r., skarżący zwrócił się tym razem, z wnioskiem do Dyrektora Departamentu Kadr MON o wycofanie powyższego wypowiedzenia, który nie uzyskał poparcia zarówno dowódcy jednostki wojskowej, jak i [...]. Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a) i art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity z 2010 r. Dz. U. Nr 90, poz. 593 ze zm.) i § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), z dniem [...] listopada 2010 r. zwolnił skarżącego [...] D. M. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Z kolei pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r., Dyrektor Departamentu Kadr MON poinformował skarżącego, że nie wyraził zgody na wycofanie przez niego wypowiedzenia. W odwołaniu z dnia [...] września 2010 r. do Ministra Obrony Narodowej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] maja 2010 r. Szef [...] zaproponował mu stanowisko służbowe [....], na co w notatce służbowej wyraził zgodę, a następnie, po informacjach medialnych o niekorzystnych rozwiązaniach finansowych dla żołnierzy zawodowych, złożył wypowiedzenie. Jednakże, po czasie rozmyślił się i w dniu [...] czerwca 2010 r. przesłał do Dyrektora Kadr MON wspomniany już wyżej wniosek o wycofaniu wypowiedzenia, na co wymieniony nie wyraził zgody. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z dyspozycją art. 111 pkt 9 lit. a) ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Z kolei stosownie do art. 114 ust. 1 i 5 ustawy, żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny, a zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, w ostatnim dniu miesiąca. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wypowiedzenie w dniu [...] maja 2010 r. i zaszła przesłanka zwolnienia go ze służby w dniu [...] listopada 2010 r. Natomiast w myśl § 11 ust. 4 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, wycofanie wypowiedzenia może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego. Oznacza to, że nie nakłada się na organ obowiązku przychylenia się do prośby żołnierza i w konsekwencji Dyrektor Departamentu Kadr MON nie przychylił się do wycofanego wypowiedzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący D. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości albo w części lub stwierdzenie jej nieważności albo niezgodności z prawem i stwierdzeniu, że nie podlegają one wykonaniu. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 61 k.c. i skonstatował, że odwołanie oświadczenia woli o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dnia [...] czerwca 2010 r., doszło do Dyrektora Departamentu Kadr MON w dniu [...] czerwca 2010 r., zaś wypowiedzenie dotarło do tegoż organu dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r. Stąd też organ nie ma racji, że w jego sytuacji o skuteczności cofnięcia wypowiedzenia decyduje wola organu, bowiem wycofał on skutecznie z mocy prawa swoje wypowiedzenie. Następnie powołał się na fakt opisanego już wyżej dwukrotnego składania wycofania wypowiedzenia i stwierdził, że dowódca jednostki wojskowej miał obowiązek przesłać złożony jemu wniosek do organu zwalniającego. Na koniec zaś zarzucił organowi naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. dotyczący zawiadomienia o wszczęciu postępowania i art. 10 § 1 k.p.a., co uniemożliwiło mu wniesienie wniosku o przeprowadzenie dowodu na okoliczność dat wpływu pism (wypowiedzenia i jego cofnięcia) do organu zwalniającego oraz przeprowadzenia dowodu z rozmowy dotyczącej wolnego stanowiska służbowego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że skarżący korzystał z prawa czynnego udziału w postępowaniu, zaś złożenie wypowiedzenia zainicjowało wszczęcie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 111 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity z 2010 r. Dz. U. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, zaś według art. 114 ust. 1 ustawy, żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny i zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, w ostatnim dniu miesiąca (ust.5). Z kolei według § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), żołnierz składa wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej do organu zwalniającego, przy czym – w myśl ust. 2 – wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierza uważa się za dokonane, jeżeli zostało złożone za potwierdzeniem odbioru w kancelarii jednostki wojskowej lub wysłane przesyłką poleconą na adres jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową. Natomiast zgodnie z treścią ust. 4, w przypadku dokonania przez żołnierza wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, w której określa datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wynikającą z wypowiedzenia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący [...] D. M. w dniu [...] maja 2010 r. złożył w kancelarii macierzystej jednostki wojskowej wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej do organu zwalniającego. Ponieważ brak jest w aktach administracyjnych sprawy dowodu potwierdzającego datę wpływu wypowiedzenia do organu zwalniającego, zaś Minister Obrony Narodowej w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie kwestionuje oświadczenia skarżącego w tej kwestii, przeto Sąd przyjmuję, że dotarło ono do Dyrektora Departamentu Kadr MON w dniu [...] czerwca 2010 r. W tej sytuacji zatem rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] zwalniający wymienionego oficera z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] listopada 2010 r., wypełnia przesłanki powołanych wyżej przepisów, a w konsekwencji odpowiada prawu. Nie budzi również wątpliwości fakt, że pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem do Dyrektora Departamentu Kadr MON o "wycofanie wypowiedzenia o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej złożonego dnia [...].05.2010 r." i zostało ono doręczone – jak wynika ze stempla – do Zakładu Obsługi Ministerstwa Obrony Narodowej Kancelaria Jawna Nr [...] w dniu [...] czerwca 2010 r. Stąd też rzeczywiście wpłynęło ono – zgodnie z tezą skarżącego – do Ministerstwa Obrony Narodowej jeszcze przed wpływem samego wypowiedzenia. Jednakże – w ocenie Sądu – nie świadczy to, że opisane powyżej wycofanie wypowiedzenia rodzi skutki określone w art. 61 § 1 k.c., w myśl którego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Na samym wstępie powyższych rozważań zauważyć bowiem należy, że według art. 8 ust. 3 tzw. ustawy pragmatycznej, wystąpienia w sprawach kadrowych wynikających ze stosunku służbowego, z wyjątkiem wymienionych w ust. 1 oraz przypadków określonych w ustawie (a do takich nie należy sprawa skarżącego), żołnierz zawodowy może wnosić tylko drogą służbową. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący nie zadośćuczynił powyższej powinności i nie uwzględnił drogi służbowej co jest na tyle istotne, że w hierarchicznie podporządkowanej strukturze Sił Zbrojnych, pominął on całkowicie stanowiska i opinie poszczególnych przełożonych w tej kwestii. Dodać ponadto należy, że powyższa uwaga nie może być sprowadzona tylko do natury porządkowej, bowiem to kolejni przełożeniu w wyrażonym przez siebie oświadczeniu kształtują tzw. politykę kadrową, a ich opinie oraz sugestie nie są dla organu zwalniającego obojętne, stanowiąc jednocześnie immanentną cechę podporządkowania służbowego w wojsku. Niezależnie od powyższego – a właściwie przede wszystkim – skarżący faktycznie nie spełnił owej przesłanki ustawowej do skutecznego wycofania wypowiedzenia. Ponadto kwestia skutecznego wycofania wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, została w sposób wyczerpujący uregulowana w przepisach, a mianowicie w myśl § 11 ust. 5 cytowanego już wyżej rozporządzenia, wycofanie wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego, zaś złożenie powyższego wniosku nie wstrzymuje wykonania decyzji o zwolnieniu (ust. 6). Natomiast w rozpoznawanej sprawie organ zwalniający pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. jednoznacznie poinformował skarżącego, że nie wyraża zgody na wycofanie wypowiedzenia przez skarżącego i tym samym [...] D. M. nie może się skutecznie domagać spełnienia swojej woli. Należy również zauważyć, że wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierza zawodowego, zgodnie z treścią cytowanego już wyżej § 11 ust. 2 rozporządzenia, uważa się – co należy szczególnie zaakcentować – za dokonane, jeżeli m.in. zostało złożone za potwierdzeniem odbioru w kancelarii macierzystej jednostki wojskowej żołnierza. Określenie "za dokonane" oznacza, zdaniem Sądu, że właśnie z tym dniem (złożenia wypowiedzenia w kancelarii macierzystej jednostki wojskowej) następuje materialno – prawny skutek złożonego wypowiedzenie i skoro zostało ono złożone w dniu [...] maja 2010 r., to tym samym pismo skarżącego doręczone do Ministerstwa Obrony Narodowej w dniu [...] czerwca 2010 r. nie może być uznane, iż "doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej" (art. 61 § 1 k.c.). Dodać w tym miejscu też się godzi, że wycofanie wypowiedzenia, które zostało złożone w kancelarii Ministerstwa Obrony Narodowej w dniu [...] czerwca 2010 r., w rzeczywistości nie doszło jednocześnie z samym wypowiedzeniem lub wcześniej z innego jeszcze powodu. Otóż skoro skarżący nie spełnił warunku przekazania wycofania wypowiedzenia wspomnianą już wyżej drogą służbową, to dokument ten przesłano do zaopiniowania i zajęcia stanowiska przez jego przełożonych, a – jak wynika z akt administracyjnych sprawy – ostatni swoje stanowisko zajął [...] w dniu [...] lipca 2010 r. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.