I SA/Gd 525/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi H. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia 13 kwietnia 2011 r. nr sygn. [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2011 r. nr [...] uchyliło postanowienie Wójta Gminy z dnia 30 grudnia 2010 r. nr [..] w sprawie zarzutów zawartych w piśmie H. L. z dnia 27 września 2010 r. oraz zasadności umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że H. L. pismem z dnia 27 września 2010 r. złożył skargę na czynności egzekucyjne, wnosząc o umorzenie egzekucji lub zawieszenie jej prowadzenia. Pismo to zostało skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (organu egzekucyjnego). Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. uznał skargę za nieuzasadnioną, jednocześnie postanowieniem z tego samego dnia przekazał Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego podanie H. L. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością rzeczową. Organ egzekucyjny pismem z dnia 23 grudnia 2010 r. zwrócił się do Wójta Gminy (wierzyciela) o zajęcie stanowiska w kwestii zasadności umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [..] i [...]. Wójt Gminy postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010 r. uznał za niedopuszczalne zarzuty H. L. oraz uznał za niedopuszczalne umorzenie prowadzonej egzekucji lub jej zawieszenie. W zażaleniu na powyższe postanowienie H. L. wniósł o jego uchylenie i o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podniósł, że został przez niego złożony wniosek o wyłączenie Wójta Gminy oraz podległych mu pracowników od wszelkich jego spraw. Wniosek ten nie został prawomocnie rozpoznany co powoduje, że Wójt Gminy nie powinien wobec H. L. podejmować żadnych czynności. Zarzucił, że Wójt Gminy nie odróżnia umorzenia zaległości podatkowej od umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powołanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Wójta Gminy i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji wyjaśniając na wstępie, że pismo H. L. z dnia 27 września 2010 r. stanowiło skargę na czynności egzekucyjne i zawierało wniosek o umorzenie prowadzonej egzekucji lub zawieszenie jej prowadzenia. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący nie wskazał żadnego z zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej wymienionych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - dalej jako "u.p.e.a." Zauważono także, że gdyby nawet przyjąć, iż strona sformułowała chociażby jeden zarzut, o którym mowa w art. 33 u.p.e.a. to należałoby uznać, że został on wniesiony po upływie terminu. W konsekwencji brak było podstaw do wydania postanowienia w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują wydania przez wierzyciela postanowienia w przedmiocie uznania za niedopuszczalne umorzenia prowadzonej egzekucji lub jej zawieszenia. W przypadku złożenia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego wierzyciel nie zajmuje stanowiska w kwestii zasadności takiego wniosku. Brak było więc podstaw prawnych dla wydania kwestionowanego przez zobowiązanego rozstrzygnięcia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 54 i 59 u.p.e.a. oraz art. 138 § 2 Kpa. Zarzucił błędne przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że jego pismo z dnia 27 września 2010 r. zawierające wniosek o umorzenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego należało potraktować jako uruchamiający postępowanie w sprawie zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Wyjaśnił następnie, że jego pismo z 27 września 2010 r. zawierało wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na zasadzie art. 59 u.p.e.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie może nastąpić m.in. na skutek inicjatywy zobowiązanego poprzez wskazanie prze niego podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego; podjęcie takiej inicjatywy nie jest ograniczone żadnym terminem. Skarżący wskazał, że wielokrotnie w pismach kierowanych do organu egzekucyjnego jak i do Dyrektora Izby Skarbowej podnosił okoliczności będące podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego, a to przedawnienie oraz nieistnienie obowiązku podatkowego. Posiadając te informacje organ egzekucyjny był obowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił także, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich podniesionych w zażaleniu zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zatem skargę należało oddalić. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. Organ egzekucyjny wystąpił do Wójta Gminy (wierzyciela) o zajęcie stanowiska w kwestii zasadności umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych. Wierzyciel postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010 r. uznał zarzuty za niedopuszczalne oraz uznał za niedopuszczalne umorzenie prowadzonej egzekucji lub jej zawieszenie. Organ odwoławczy uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący zarzuca organowi odwoławczemu błędne przyjęcie, że pismo jego z dnia 27 września 2010 r. uruchamiało postępowanie w sprawie zarzutów, które przysługują zobowiązanemu na zasadzie art. 33 i nast. u.p.e.a. Otóż trzeba wyjaśnić, że organ odwoławczy dostrzegł, że w powołanym wyżej piśmie skarżący nie wskazał zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. i prawidłowo stwierdził, że nieuprawnione było wszczęcie postępowania w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów, w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. Ta konkluzja zaś powodowała konieczność uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania, co organ odwoławczy uczynił. Przyjęcie przez organ odwoławczy z ostrożności procesowej, co zdaniem Sądu wnioskować należy z zapisu uzasadnienia postanowienia "... nawet gdyby przyjąć stanowisko uznające pismo z dnia 23 września 2010 r. jako zawierające choć jeden zarzut, o którym mowa w art. 33 u.p.e.a. ..." i ocena, że takie ewentualne zarzuty zostały wniesione po upływie terminu do ich wniesienia nie ma wpływu na ocenę trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. rozpatruje organ nadzoru, którym w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy jest Dyrektor Izby Skarbowej. Zatem Wójt Gminy jako wierzyciel, nie jest zobowiązany ani uprawniony do zajmowania jakiegokolwiek stanowiska procesowego w odniesieniu do tej skargi. Skarżący zarzuca naruszenie art. 59 u.p.e.a. Przepis ten stanowi o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, czyniąc organem właściwym organ egzekucyjny (§ 3). Podzielając pogląd skarżącego, że organ egzekucyjny umarza postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informację o przyczynach uzasadniających umorzenie Sąd zwraca jednak uwagę, że ustawodawca nie przewidział w takim przypadku możliwości wypowiedzenia się wierzyciela, przed podjęciem takiego rozstrzygnięcia. Dopiero po wydaniu postanowienie o umorzeniu postępowania, przyznał wierzycielowi prawo wniesienia zażalenia. Także w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 U.p.e.a.) ustawodawca nie przewidział możliwości zajęcia stanowiska przez wierzyciela, przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania. Wobec powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że procesowa wypowiedź wierzyciela o niedopuszczalności umorzenia egzekucji lub jej zawieszenia nie miała podstawy prawnej, co dostrzegł organ odwoławczy i trafnie uchylił postanowienie oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją na mocy art. 151 P.p.s.a.