V SA/Wa 845/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi G.N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi G.N. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję własną o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym : W dniu [...] czerwca 2004 r. G.N. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznał stronie płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha. Decyzja została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2005 r., zaś przyznane środki finansowe zostały przekazane rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów dnia [...] lutego 2005 r. Następnie strona złożyła w dniu [...] maja 2005 r. w Biurze Powiatowym w M. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. W dniu [...] maja 2006 r. zostały one przyznane w kwocie [...] zł do powierzchni [...] ha, zaś dnia [...] czerwca 2006 r. zostały przekazane na konto producenta. Następnie strona złożyła w dniu [...] maja 2006 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. przyznał stronie płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w kwocie [...] zł do powierzchni [...] ha. Powyższa kwota została przekazana na konto strony w dniu [...] stycznia 2007 r. W dniu [...] maja został złożony wniosek na rok 2007 do powierzchni [...] ha . Płatność została przyznana w kwocie [...] zł, a środki przekazane w dniu [...] czerwca 2008 r. W dniu [...] maja 2008 r. G.N. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych lub o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008. Ze względu na zadeklarowanie we wniosku o przyznanie płatności ONW mniejszej powierzchni użytkowanej rolniczo w stosunku do powierzchni objętej 5-letnim zobowiązaniem do beneficjanta zostało wystosowane wezwanie do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe strona złożyła w dniu [...] kwietnia 2009 r. korektę wniosku, jednak błąd kontroli zobowiązań wieloletnich pozostał bez wyjaśnienia. Wobec powyższego na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznał stronie płatność tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni [...] ha w kwocie [...] zł. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M., działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. poinformował G.N. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Poinformował też o możliwości złożenia oświadczenia przejmującego posiadanie dziełek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, w przypadku kontynuowania przedmiotowego zobowiązania przez nowego posiadacza działek rolnych. Wezwanie zostało doręczone w dniu [...] czerwca 2010 r. G.N. nie odpowiedział na powyższe wezwanie i nie złożył wyjaśnień. W dniu [...] lipca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M., działając na mocy upoważnienia Prezesa ARiMR decyzją Nr [...] ustalił G.N. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w wysokości [...] zł. Od powyższej decyzji strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podniosła że powierzchnia objęta zobowiązaniem ONW uległa zmniejszeniu w 2008r. ponieważ właściciel wypowiedział mu umowę dzierżawy w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego córce, która złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie o kontynuowaniu zobowiązania ONW. Wspomnianą na wstępie decyzją Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.. W uzasadnieniu wskazał, że wspomniane przez stronę oświadczenie nie zostało złożone. W aktach sprawy widnieje jedynie oświadczenie D.Z. z dnia [...] marca 2008 r. o użytkowaniu działek ewidencyjnych nr [...]. Zdaniem organu użytkowanie działek przez D.Z. nie jest jednoznaczne z przejęciem zobowiązań ONW. Dalej wyjaśnił, że nawet gdyby takie oświadczenie wpłynęło nie rodziłoby ono skutków prawnych, ze względu na to, że przejęcie zobowiązań nastąpiłoby pomiędzy przejmującym i przekazującym, których nie łączy żadna umowa. Od powyższej decyzji G.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez ustalenie, że nie poinformował organu o zmniejszeniu powierzchni objętej wnioskiem, a konsekwencji uznanie, że nie zachodzą okoliczności zwalniające go od obowiązku zwrotu przyznanej pomocy. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ lub stwierdzenia nieważności aktu (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 i Nr 227, poz. 1505) Prezes ARiMR ustala w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. . Zgodnie z treścią § 9 ust. 2 rozporządzenia z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych wymagań i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.) "Jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, zwraca płatność ONW w części, która została przyznana do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW; 1) które pozostały w posiadaniu rolnika, gdy ich łączna powierzchnia wynosi mniej niż 1 ha, chyba, że posiadanie tych działek lub ich części zostało przeniesione przez uprawnionego do renty strukturalnej; 2) rolnik złożył niezwłocznie do kierownika biura powiatowego Agencji, na formularzu udostępnionym przez Agencję oświadczenie podmiotu, na którego rzecz zostało przeniesione posiadanie tych działek lub ich części, zawierające zobowiązanie tego podmiotu do: - kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, - zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty pomocy ONW uzyskanej przez poprzedniego posiadacza działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, jaką posiadacz ten byłby obowiązany zwrócić gdyby zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach rolnych lub ich częściach – w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach, położonych na obszarach ONW, w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w tiret pierwszym - lecz nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma Agencji wzywającego do złożenia wyjaśnień". Zgodnie z art. 21 ust. 1.ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.)) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. 2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. 3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 21 ust. 2 pkt 1 oraz 2 ustawy w stopniu , który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. G.N. we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazał, że D.Z. kontynuuje jego zobowiązanie z tytułu ONW do końca okresu objętego tymże zobowiązaniem . Twierdzi, że złożyła oświadczenie o przejęciu, o którym mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia ONW. Temu ostatniemu organ zaprzecza i w tym zakresie dowód przeciwny obciąża skarżącego. Należy zgodzić się z organem, że dowód ten, mimo wzywania i pouczania, nie został przez skarżącego przeprowadzony. Aby jednak sytuacja była jasna i oczywista , zdaniem Sądu, winien zostać przeprowadzony przez organ dowód ze znajdującego się w posiadaniu organu, a więc znanego mu urzędowo dokumentu w postaci wniosku D.Z. o przyznanie płatności za rok 2008. Z wniosku tego będzie wynikało czy D. Z. kontynuuje zobowiązanie skarżącego czy też podjęła własne zobowiązanie, albo też zobowiązania ONW w ogóle nie podjęła. Z tych względów w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku