I OSK 606/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1038/11 o odrzuceniu skargi J. Z. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1038/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. Z. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniesienie skargi na czynność Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2011 r. jaką było poinformowanie J. Z., iż jej wniosek w sprawie przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej Kraków z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu został rozpatrzony negatywnie powinno być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca nie poprzedziła skargi wezwaniem organu do usunięcie naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia i odrzucił skargę. Ponadto Sąd I instancji nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta Krakowa w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem WSA nawet gdyby termin ten został przywrócony, nie zmieniłoby to faktu, że skarga nie spełnia wymogów formalnych, gdyż została wniesiona bez poprzedzenia jej przedmiotowym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast ewentualne uwzględnienie wniosku z dnia 7 listopada 2011 r. i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa umożliwi jej wniesienie nowej skargi. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła J. Z., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 oraz art. 52 § 3 w zw. z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w niezasadnym odrzuceniu skargi z uwagi na niewyczerpanie przysługujących stronie środków prawnych w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek o przywrócenie jej terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sprawie, w której wydano zaskarżony akt Prezydenta Miasta Krakowa; podczas gdy prawidłowo stosując powołane przepisy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powinien był wstrzymać się z odrzuceniem skargi do czasu rozpoznania wniosku skarżącej o przywrócenie jej terminu do złożenia przedmiotowego wezwania; 2) art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu wniosku pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, podczas gdy wzajemna relacja postępowania sądowego i toczącego się postępowania w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu odpowiada hipotezie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a w konsekwencji prawidłowe zastosowanie ww. przepisu powinno było prowadzić do zawieszenia postępowania, a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło w konsekwencji do niezasadnego odrzucenia skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta Krakowa wniósł o jej oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie natomiast do art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Ponadto skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Powołane przepisy wskazują, że ustawodawca uzależnił dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania przysługujących stronie środków zaskarżenia, bądź wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że akt Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów gminy podlegał zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., po spełnieniu warunku określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., tj. po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. W sytuacji, gdy powyższy warunek nie został spełniony, skargę należało uznać za niedopuszczalną. W sprawie bezsporne jest, że skarżąca wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia) skierowała do organu po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Trafnie w tej sytuacji Sąd I instancji przyjął, że strona nie wyczerpała administracyjnego toku instancji a skarga na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2011 r. podlega odrzuceniu. Odnosząc się do argumentów ponoszonych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania wobec złożenia do organu wniosku o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a tj. w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego toczącego się postępowania możliwe jest gdy skarga została skutecznie wniesiona. Warunek ten nie został spełniony bowiem skarga J. Z. nie poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa nie wszczęła skutecznie postępowania sądowoadministarcyjnego. Na marginesie wskazać należy, że w sytuacji uwzględnienia przez organ administracyjny wniosku skarżącej może ona ponowne złożyć skargę na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2011 r. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 - 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.